مراحل شكل گيري طرحهاي عمراني:
رشد و توسعه كشور مستلزم تعيين
سياستهاي كلي برنامه ريزي و سرمايه گذاري و اجراي طرحها و پروژه هاي زير
بنايي بزرگ از قبيل سدها و شبكه هاي آبياري ، احداث صنايع بزرگ ، راهها ،
بنادر و ساختمانهاي بزرگ مي باشد كه طرحهاي عمراني ناميده مي شود. طرحهاي
عمراني از يك سو حجم عمده اي از بودجه كشور را به خود اختصاص مي دهند و از
سوي ديگر موجب ايجاد ظرفيتهاي جديد رشد و توسعه كشور و نيز ايجاد ظرفيتهاي
شغلي و به كار گيري منابع انساني در سطح كشور مي شود همچنين باعث رونق
صنايع وابسته مانند كارخانجات توليد مصالح ساختماني و ...
در اجراي طرحهاي عمراني اجراي به
موقع و صحيح آن و با كمترين هزينه تمام شده مستازم قرار گرفتن يك مديريت
سازماني مهندسي بر پروژه مي باشد.
تقسيم بندي طرح هاي عمراني:
طرحهاي عمراني براي اينكه در چه
منطقه اي و در چه سطحي به اجرا در بيايند به 3 دسته كلي تقسيم مي شوند
كه عبارتند از:1) طرحهاي عمراني ملي 2)طرح استاني 3)طرح ناحيه اي
1)طرح عمراني ملي: طرح
هايي كه داراي پيچيدگي و حساسيت خاص از لحاظ سرمايه گذاري و تكنولوژي مي
باشند و اثرات آن فرا منطقه اي مي باشد ، مانند بزرگ راهها ، سدها ، مراكز
آموزش عالي
2) طرح هاي استاني: طرح ريزي آنها در محل( استان ) و اجراي آن با امكانات مشترك محلي و ملي در استان امكان پذير مي باشد.
3) طرح هاي خاص ناحيه اي:
اين طرح از جهت حجم سرمايه گذاري و تكنولوژي در سطح پاييني مي باشد و
بيشتر در زمينه هاي آموزشي و بهداشتي مي باشد. طرح ريزي و اجراي اينگونه
طرحها در همان بخش يا شهر انجام مي شوند.
ترتيب مراحل شكل گيري طرح هاي عمراني:
الف) مرحله برنامه ريزي و تأمين اعتبار كه شامل مراحل زير مي باشد:
1)تعيين سياستهاي كلي و اقتصادي
2)تهيه برنامه و تعيين الويتها
3)تأمين و تنظيم اعتبارات در قالب طرحها
4)تفكيك اعتبارات و تنظيم برنامه اي اعتبارات در قالب پروژه ها و زمان
ب)مرحاه طراحي كه شامل مراحل زير مي باشد:
1)مطالعات امكان پذيري و شناسايي
2)مطالعات و طرح هاي اوليه
3)تهيه طرح تفصيلي و اجرايي و بر آورد مقادير و هزينه ها
ج)مرحله ساخت
د)مرحله بهره برداري
4)ماشين آلات و تجهيزات
5)منابع مالي
انواع روشهاي انتخاب پيمانكار:
در قرار دادهاي دولتي كار به وسيله مناقصه انجام مي شود.
مناقصه يعني انتخاب پيمانكار از طريق انتشار آگهي.
1)مناقصه عمومي: انتخاب پيمانكار از طريق فراخوان عمومي.در اين روش ابتدا صلاحيت فني شركتها بررسي مي شود و در مرحله بعدي پاكت پيمانكاري كه صلاحيتش مورد تأييد قرار گرفته است باز مي گردد و برنده مناقصه معمولا پيمانكاري است كه پايين ترين قيمت پروژه را داده است ، برگزيده مي گردد.
2)مناقصه محدود: انتخاب پيمانكار از بين تعداد محدودي( حدود 10 پيمانكار ) با توجه به رتبه و رشته كاري آنها با پروژه براساس كتابچه فهرست پيمانكاران انتخاب و براي آنان دعوت نامه فرستاده مي شود.(دريافت حداقل 6 جوابيه )
3)ترك تشريفات: انتخاب پيمانكار بدون برگزاري مناقصه، نياز به مجوز از بالاترين مقام اجرايي خواهد داشت ← كميسيون ترك تشريفات و حتماٌ بايد دليلي موجه براي اين مساله باشد.
دلايل ترك مناقصه:
1)ضرورت اجرا در زمان محدود ( زلزله و جنگ وحوادث غير مترقبه )
2)نبود پيمانكار به تعداد كافي براي به حد نصاب رسيدن مناقصه
3) انتخاب براي پروژه اي كه در مرحله قبل ، پيمانكار قبلي دچار ماده 46 شده است
4)امنيتي
رتبه پيمانكاران از نظر كشوري و استاني عبارتند از: 3،4،5 پيمانكاران استاني و 1،2 پيمانكاران كشوري
ليست پيمانكاران:
هرساله سازمان مديريت و برنامه ريزي كشوري و استان ليست پيمانكاران
كشور و استان در رشته هاي مختلف و رتبه هاي مختلف به تفكيك در كتابچه اي
منتشر و در اول هر سال در اختيار دستگاهها و تمام سازمانهاي اجرايي قرار مي
دهند و اين دستگاهها مجاز به انتخاب پيمانكار از درون آن كتابچه مي باشند و پس از برگزاري مناقصه بايد نام پيمانكار برنده آن را براي اخذ تاُﺋﯿديه كار مجاز و ظرفيت ريالي مجاز به سازمان برنامه ارسال نمايد و پس از اخذ تاﺋﯿديه دستگاههاي اجرايي مي توانند با پيمانكار قرارداد منعقد نمايند.( همين بحث در انتخاب مشاور نيز وجود دارد )
نكته: تا سال 1382 در طرحهاي استاني فقط پيمانكاران همان استان مي توانستند شركت كنند اما از آن سال به بعد اين قانون حذف شده است و پيمانكاران هر استان مي توانند در تمامي مناقصات كشور شركت كنند.
نكته: پيمانكاران
براي شركت در مناقصات بايد ضمانت نامه اي به مقدار 5% قيمت پايه پروژه
تهيه و همراه ساير اسناد ديگر تحويل كارفرما دهند. اين مبلغ تضميني است
براي انعقاد قرار داد از سوي پيمانكار برنده مناقصه به كارفرما
ماده 46:
هرگاه در حين اجراي پروژه كارفرما و مشاور به اين نتيجه برسند كه پيمانكار
صلاحيت انجام كار در پروژه را ندارد و يا داراي تاُخيرات زيادي مي باشد و
يا تخلفات و تباني و غيره انجام داده است كه منجر به عدم اجراي صحيح پروژه
در زمان مشخص مي گردد، مي تواند (بايد ) پيمان را به صورت يكطرفه فسق و ضمن
پرداخت حق الزحمه پيمانكار تا آن مرحله ضمن تحويل موقت پروژه اسم پيمانكار
را براي قرار گرفتن در( بلك ليست ) به سازمان معرفي و از او به منظور
گرفتن خسارت مطابق با شرايط عمومي و خصوصي پيمان به محاكم قضايي اعلام جرم
نمايد.(قبل از اينكه ارزش كارهاي انجام شده توسط پيمانكار به 75% مبلغ اوليه پيمان برسد توسط كارفرما قابل اجراست)
نكته: پيمانكاري كه در يك پروژه دچار ماده 46 شده است به مدت 1 تا 2 سال در مرحله اول حق شركت در هيچ مناقصه دولتي را نخواهد داشت.
نكته:
بر اساس بند قانوني كه در برگذاري مناقصات وجود دارد، كارفرما در رد يا
قبول كليه پيشنهادات مختار است (البته براي اين منظور بايد ادله قانوني و
فني محكمي وجود داشته باشد ).
ماده 48:
هرگاه در حين اجراي پروژه به دلايل خاص ادامه اجراي پروژه امكان پذير نباشد و قصور نيز از سمت پيمانكار نباشد، طرفين با توافق هم مي توانند پيمان را خاتمه دهند و كارفرما ضمن تحويل موقت كار از پيمانكار نسبت به پرداخت صورت وضعيتهاي تا آن زمان اقدام مي نمايد.
موافقتنامه: قراردادي كه بين كارفرما از يك طرف و مشاور يا پيمانكار از طرفي ديگر منعقد ميگردد كه در آن جزﺋﯿات پروژه مشخص مي گردد.
1)كارفرما
2)پيمانكار
3)مشاور
4)مبلغ پايه
5)مبلغ پروژه
6)زمان اجرا
7)شرايط عمومي
8)شرايط خصوصي
شرايط عمومي پيمان: مبين روابط كارفرما و پيمانكار و حدود تعهدات و اختيارات آنها مي باشد.
شرايط خصوصي پيمان: بندهايي كه در شرايط عمومي نيست ولي با توافق طرفين منعقد مي گردد.
پيمانكار:
شخصي است حقيقي يا حقوقي كه اجراي
پروژه را بر عهده دارد و بر اساس ميزان تحصيلات و سوابق كاري و تخصصي و
توانمندي ها، سهامداران در رشته هاي مرتبط و مختلف تقسيم بندي مي گردند.
1)رشته: ابنيه، آب، تاُسيسات، (مسكوني، شهري) ،راه و آب و برق و مخابرات.
2)رتبه: 5← پاﺋﯿن ترين 1← بالاترين
ناظر مقيم ( مدير طرح ):
شخصي است كه به عنوان نماينده مشاور
در كارگاه حضور دارد و با تجربه كافي به عنوان نماينده تام الختيار دستگاه
نظارت در پروژه معرفي و در كل زمان اجرا بايد در كارگاه اقامت داشته باشد.
|
حداكثر مبلغ قرار داد
Max 800
Min 500 |
تعداد كار مجاز |
رتبه شركت |
|
↗ |
2 |
5 |
|
↗ |
2 |
4 |
|
↗ |
3 |
3 |
|
↗ |
3 |
2 |
|
↗ |
4 |
1 |
نمونه آگهي مناقصه:
|
عنوان پروژه:
كارفرما:
مشاور:
مبلغ پايه:
مدت اجرا:
پيمانكاراني كه داراي رتبه —— در رشته —— براي دريافت اسناد مناقصه دعوت به عمل مي آيد ضمناٌ روز بازگشاﺋي پاكت —— مي باشد. مبلغ ضمانت نيز 5% مبلغ پايه مي باشد |
(هر چه رتبه بالاتر مبلغ نيز بيشتر خواهد بود)
مبلغ موافقتنامه:
همان مبلغ قيد شده در موافقتنامه مي باشد كه از اعمال مينوس يا پلوس پيشنهادي پيمانكار بر مبلغ پايه به دست مي آيد.
قيمت مبنا (قيمت پايه ): به قيمت محاسبه شده از فهرست بها گويند
فهرست بها:
كتابچه اي است كه هر سال توسط سازمان
برنامه و بودجه تاُمين مي شود و بر اساس تحولات اقتصادي قيمت مصالح و
هزينه اجرا براي انواع كارهاي ساختماني و عمراني به همراه جزﺋﯿات آن مشخص مي گردد.
ضريب تعديل:
ضريبي است كه درصد تفاوت قيمت مصالح و هزينه اجرا در 3 ماه قبل را نسبت به 3 ماه فعلي مي سنجد.
صورت وضعيت: مقدار كاركرد هر دوره يك ماهه پيمانكار يا مشاور مي باشد كه در فرمهاي مخصوي درج و پس از تاُﺋﯿد كارفرما يا دستگاه نظارت جهت دريافت وجه به امور مالي كارفرما تحويل داده مي شود.
بودجه:
برنامه اي است كه در آن منابع در آمدي كشور و رديفهاي هزينه ( مخارج ) و
نحوه تحقق آن مشخص گردد. بودجه از يك ديدگاه به 2 بخش ملي و استاني و از
ديدگاهي ديگر به 2 بخش جاري و عمراني تقسيم مي شود.
نحوه انتخاب مشاور از طريق كارفرما:
كارفرما براي انتخاب مشاور به نوعي
از مناقصه استفاده مي كند (البته به شرط موجود بودن مشاور درآن رشته براي
برگذاري مناقصه ) البته در اين مناقصه سوابق و امتيازات فني و اجرايي
تاُثير بسيار مهمي دارد.
معرفي روشهاي محتلف در مرحله ساخت:
در اين مرحله وقتي از روش صحبت مي شود در حقيقت روش اجرايي عمليات مورد نظر مي باشد كه اين روشها عبارتند از:
1)روش اماني
2)روش پيماني
3)روش پيمان مديريتي
الف)روش اماني:
روشي است كه طي آن دستگاههاي اجرايي
رأسان انجام فعاليتهاي مربوط به اجراي عمليات را بر عهده مي گيرد و با
تأمين و تهيه و تدارك كليه عوامل و امكانات ، كار را با هزينه خود و تحت ﻤﺴﺋوليت خود انجام خواهد داد.
ب)روش پيماني:
در اين روش انجام فعاليتهاي مربوط به اجراي عمليات طي مبادله موافقتنامه به پيمانكار واگذار مي شود و پيمانكار رأسا ﻤﺴﺋوليت
پيشنهاد قيمت مورد نظر را براي اجراي پروژه و نيز تدارك و تأمين كليه
عوامل و امكانات مورد نياز و بكارگيري آنها براي اجراي كار و راه اندازي و
تحويل را بر عهده داشته و پروژه را تحت مديريت و ﻤﺴﺋوليت خود اجرا و تحويل مي دهد.
ج)روش پيمان مديريتي:
در اين روش انجام كليه فعاليتها
مربوط به پروژه به هزينه كارفرما و به صورت انجام هزينه مستقيم در قبال حق
الزحمه مقطوع طي، ملي پيماني موسم به پيمان مديريت به عاملي به نام عامل
مديريت پيمان تحويل مي گردد.
به طور كلي در اين مرحله 5 عامل زير ايفا نقش مي كنند:
عوامل انساني كه عبارتند:
1)مديريت
2)نيروي انساني مستقيم
3)سرمايه
عوامل اقتصادي يا وسايل كار:
4)ماشين آلات
5)مصالح
نمودار يا ترتيب فعاليتهاي مرحله ساخت:
1)تصميم گيري درباره روش انجام كار
2)انجام مناقصه
3)انتخاب پيمانكار و عقد قرار داد
4)تحويل محل توسط كارفرما
5)معرفي نماينده پيمانكار(مجري پروژه و رﺋﯿس كارگاه )
6)معرفي دستگاه نظارت و ناظرين مقيم از طرف كارفرما
7)انجام عمليات اجرايي توسط پيمانكار
8)نظارت فني و اجرايي
9)تحويل موقت
10)انجام وظيفه نظارت در دوران تحويل
11)رفع نواقص توسط پيماكاران
12)نظارت فني و اجرايي بر رفع نقص
13)تحويل قطعي
14)انجام وظايف نظارت در تحويل قطعي
آشنايي با شرح وظايف و اختيارات كارفرما، مشاور، پيمانكار:
شرح وظايف كارفرما:
1)پرداخت هزينه ها
2)انتخاب مهندس مشاور
3)تصويب مرحله اول و دوم مشاور
4)انتخاب پيمانكار
5)تحويل زمين
6)رسيدگي به صورت وضعيت موقت
7)رسيدگي به صورت وضعيت قطعي
8)تحويل موقت
9)تحويل قطعي
10)تحويل صورت حساب قطعي پيمان
پس از پيشنهاد كارفرما و طي شدن
مراحل مختلف برسي و تصويب طرح در دولت و مجلس اعتبارات مورد نياز آن از
طريق سازمانهاي زيربط در اختيار كارفرما قرار مي گيرد . اين اعتبارات در
امور زير هزينه مي گردد:
1)خريد زمين
2)هزينه هاي حق الزحمه مشاور
3)هزينه هاي اجرايي
4)هزينه هاي مربوط به آب، برق، گاز، ....
5)پرداختهاي ارزي
6)حق بيمه
نكته: پرداخت مرحله به مرحله پول را تخصيص بودجه مي گويند.
حق بيمه:
يكي از تعهدات كارفرمايان پرداخت حق
بيمه مي باشد و در اين صورت كارفرمايان مكلف هستند از حقوق پرداختي به
كارگران و كارمندان، حق بيمه مقرر با كسر و با افزودن سهم خود به آن به
سازمان تأمين اجتماعي پرداخت كنند.(حدود 7% سهم كارگر يا كارمند و 23% سهم
كارفرما ) مهلت پرداخت، حق بيمه هر ماه حداكثر تا آخرين روز ماه بعد مي
باشد.
رسيدگي به صورت وضعيت موقت:
صورت وضعيت تهيه شده توسط پيمانكار حتماً بايد به امضاي پيمانكار و تأﺋﯿد
مهندس مشاور برسد و آنگاه تحويل كارفرما ميگردد. كارفرما پس از رسيدگي از
جهت تطبيق ارقام با پيمان و تصميمات احتمالي لازم و كسر كسورات قانوني
مشابه مبالغ زير، مبلغ باقي مانده قابل پرداخت را با تنظيم سند و صدور چك
به پيمانكار پرداخت خواهد نمود.
مبالغ كسري عبارتند از: بيمه – ماليات – حسن انجام كار – مينوس و پيش پرداخت اول كار
1)تخفيف پيمانكار (( درصد مينوس پيشنهادي ))
2)تضمين حسن انجام كار ((10% ))
3)اسناد پيش پرداخت
4)ماليات و حقوق دولتي
5)الي الحساب تأمين اجتماعي
6)اقساط بهاي مصالح و لوازم و تجهيزات از طرف كارفرما به پيمانكار
7)ساير پرداختهاي احتمالي همچون الي الحساب ها و هزينه هاي آب و برق و گاز
8)هرگونه جرايم احتمالي طبق مفاد شرايط عمومي پيمان
9)2 در 1000 سهم صندوق كار آموزي
10)كسورات متفرقه ديگر كه طبق شرايط عمومي پيمان به عهده پيمانكار مي باشد
تبصره يك:
هرگاه به عللي صورت وضعيت ارسالي از طرف پيمانكار يا مشاور مورد تأﺋﯿد كارفرما قرار نگيرد، كارفرما مي تواند 70% مبلغ تأﺋﯿد شده را به صورت الي الحساب تا زمان بر طرف شدن ابهامات به پيمانكار پرداخت نمايد.
تبصره دو:
مرجع رسيدگي اعتراضات پيمانكار از مشاور، كارفرما مي باشد و مرجع رسيدگي اعتراض پيمانكار از كارفرما سازمان برنامه و بودجه و در مرحله بعد محاكم قضايي و حقوقي مي باشد.
تبصره سه:
اگر پيمانكار در زمان مقرر نسبت به تهيه و تنظيم صورت وضعيت اقدام ننمايد هيچگونه ﻤﺴﺋوليتي متوجه مهندس مشاور و كارفرما نمي باشد و در اينگونه موارد مهندس مشاور با تأﺋﯿد كارفرما و هزينه پيمانكار، نسبت به تهيه آن اقدام و پيمانكار نيز حق هيچ اعتراضي را ندارد.
رسيدگي به صورت وضعيت قطعي:
تبصره يك:
بر اساس ماده 40 شرايط عمومي پيمان، پيمانكار
حد اكثر تا يك ماه بعد از تحويل موقت بايد صورت وضعيت قطعي را تهيه و براي
رسيدگي به مهندس مشاور تقديم نمايد. همچنين مهندس مشاور نيز ظرف مدت 3 ماه
مهلت رسيدگي و ارسال آن را به كارفرما دارا مي باشد. كارفرما نيز ظرف مدت
حداكثر 2 ماه از تاريخ وصول آن از مشاور مهلت دارد تا آن را مورد رسيدگي و
نظر نهايي خود قرار دهد و نظر نهايي خود را اعلام نمايد.
اگر طي مدت تعيين شده در ماده 40 پيمانكار نسبت به تهيه و تنظيم صورت وضعيت قطعي اقدام ننمايد، مشاور با تأﺋﯿد كارفرما و هزينه پيمانكار نسبت به تهيه آن اقدام و پيمانكار حق هيچ اعتراضي را ندارد.
تبصره دو:
هرگاه با توجه به صورت وضعيت قطعي تأﺋﯿد شده توسط كارفرما، پيمانكار بدهكار نباشد، نصف مبلغ حسن انجام كار به او پرداخت مي گردد.
تحويل موقت:
بر اساس ماده 39شرايط عمومي پيمان، پس از آنكه موضوع عمليات تكميل گرديد و كار آماده بهره برداري شد، پيمانكار از مهندس مشاور تقاضاي تحويل موقت مي كند و نماينده خود را براي حضور در كميسييون معرفي مي نمايد و مشاور نيز بعد از آمادگي پيمانكار و تأييد كار براي تحويل موقت تاريخي را با هماهنگي كارفرما براي تشكيل كميسيون مذكور تعيين و به پيمانكار
ابلاغ مي نمايد. اين هيأت نيز در صورتي كه صحت انجام پروژه را تأييد
نمايند و عيب و نقصي نيز در آن مشاهده ننمايند اقدام به تنظيم صورت مجلس
تحويل موقت مي نمايند و آن را به اطلاع طرفين مي رسانند و پيمانكار نيز مي تواند در اين زمام كليه ماشين آلات و لوازم خود را از كارگاه خارج نمايد. لازم به ذكر است در صورت بروز عيب و نقص در پروژه پيمانكار موظف مي باشد ظرف مدت تعيين شده آن را بر طرف نمايد و بدين منظور مجدداًً كميسيون ﻤﺴﺋول با حضور اعضاي فوق تشكيل خواهد شد.
تحويل قطعي:
بر اساس ماده41 شرايط عمومي پيمان در پايان دوره تضمين تعيين شده در ماده 5 موافقتنامه، كارفرما بنابر تقاضاي پيمانكار
و با تأييد مهندس مشاور و اعضاي كميسيون ، تاريخ جلسه را مشخص و به طرفين
ابلاغ مي نمايد. اين هيأت نيز پروژه را بعد از بازديد با عيب و نقص مشاهده
نمايند كه اين عيب مربوط به دوره بهره برداري گردد كه هيچ ولي اگر عيب و
نقصي را مشاهده نمايند كه مربوط به ضعف پيمانكار در مرحله ساخت باشد را به به پيمانكار
ابلاغ مي نمايند تا ظرف يك مدت معيين تعيين شده اقدام نمايد و بعد از آن
نيز صورت مجلس تحويل قطعي را امضا و ضمانت نامه هاي باقي مانده پيمانكار از جمله باقي مانده حسن انجام كار را به او پرداخت نمايند.
پرداخت صورت حساب قطعي پيمان:
عبارت است از مبلغ صورت وضعيت قبلي و
مبلغي كه بر اساس مواد مندرج در پيمان و شرايط عمومي و ساير ضمايم پيمان
به آن مبلغ اضافه و يا از آن كسر مي گردد . اين صورت حساب به ترتيبي كه
اعلام شده تنظيم ميگردد ولي اگر بدهي به كارفرما ناشي از جرايم و يا عدم
تسويه حسابهاي مالياتي و بيمه اي باشد از سپرده حسن انجام او كسر مي گردد.
اختيارات كارفرما:
1)موافقت با پيش پرداخت: در پروژه هاي عمراني بر اساس ماده 36 كارفرما موافقت مي نمايد مبلغي را به عنوان حمايت از پيمانكار و تقويت بنيه مالي او مبلغي را تحت عنوان پيش پرداخت به او در 3 قسط به شرح ذيل پرداخت نمايد :
الف) قسط اول 8% از مبلغ پيمان كه پس از تحويل زمين به وي پرداخت مي شود.
ب)قسط دوم شش نيم درصد از مبلغ پيمان كه پس از 60% تجهيز كازگاه به او پرداخت مي شود.
ج)قسط سوم به مبلغ پنج و نيم درصد از مبلغ پيمان كه پس از حدود 30% از شروع كار به او پرداخت مي گردد
2)تضمين حسن انجام كار:
طبق ماده 35 شرايط عمومي پيمان كارفرما مي تواند در هنگام پرداخت مبلغ
تأييد شده هر صورت وضعييت ، 10% از آن را به منظور تضمين حسن انجام كار در
نزد خود باقي نگاه دارد كه از اين مبلغ 50% پس از تحويل موقت آزاد ميگردد و
50% نيز طبق ماده 40 شرايط عمومي پيمان بعد از امضا صورت مجلس تحويل قطعي
پروژه به وي تعلق مي گيرد.
3)تغيير
مقادير كار: كارفرما در حين اجراي پروژه مي تواند بنابر تقاضاي مشاور و يا
در خواست خود تغييراتي در نقشه مصوب اوليه ايجاد نمايد به شرطي كه مبلغ با
هزينه اجراي اين تغييرات از 25% مبلغ اوليه پيمان بيشتر يا كمتر نگردد.
4)تغيير مدت پيمان: بر اساس ماده 30
شرايط عمومي پيمان در مواردي كه مهندس مشاور تشخيص مي دهد نياز به تمديد
مدت پيمان مي باشد مي توان اين درخواست را همراه با دلايل توجيهي مستند به
كارفرما ارسال نمايد و كارفرما نيز آن را مورد مطالعه قرار مي دهد و در
صورت تأييد بر مدت پيمان افزوده مي شود. معمولا در شرايط زير مهندس مشاور
مي تواند تغيير مدت پيمان را ارايه كند:
الف)تغيير در مقادير كار
ب)تغيير در نقشه هاي اوليه
ج)تأخير در صدور مجوزها از مراجع ذي صلاح
د)وقوع هرگونه حادثه پيش بيني نشده
ذ)در صورت تعليق پروژه از سوي كارفرمايان و يا هرگونه موارد ديگري كه خارج از قصور پيمانكار باشد
5)ابلاغ كارهاي جديد: كارفرما يا مهندس مشاور مي توانند در حين اجراي عمليات اجراي نقشه هاي جديد كه بر پروژه افزوده مي گردد را به پيمانكار ابلاغ نمايند و پيمانكار
نيز در صورت امكان وجود آناليز بهاي آن در فهرست بها ، مبلغ آن را به
مشاور يا كارفرما اعلام نمايد و در غير اين صورت هزينه اجراي آن به صورت
توافقي بين كارفرما و پيمانكار تعيين مي گردد.
6)تعليق كار: بر اساس ماده 30 شرايط عمومي پيمان كارفرمايان مي توانند با توجه به موارد زير كار را به حالت تعليق در آورند:
الف)كارفرما مي تواند در مدت پيمان اجراي كار را براي يك بار تا حداكثر 3 ماه معلق كند و در اين صورت بايداز قبل اين مورد را كتباً به پيمانكار اعلام نمايد
ب)كارفرما هزينه هاي بالاسري پيمانكار را در دوره تعليق به ميزان تعيين شده بايد به پيمانكار بپردازد ولي اگر اختلافي در آن پيش بيايد مدت زمان مشخص شدن اين بند نيز جز موارد تعليق محاسبه مي گردد.
7)خاتمه دادن به پيمان ( ماده 48 ): توضيح داده شد
8)خلعيت پيمان ( ماده 46 ): شامل موارد زير است:
الف) تأخير در تحويل گرفتن زمين از سوي پيمانكار بيش از مدت تعيين شده در موافقتنامه
ب)تأخير در ارايه برنامه تفضيلي زمانبندي به مدت بيش از نصف مهلت تعيين شده براي آن
ج) تاخير در تجهيز كارگاه براي شروع پيمان بيش از نصف مهلت تعيين شده
د)تأخير در شروع عمليات پيمان پس از رفع حوادث قهريه
ه)تعطيل كردن كارگاه يا بدون سر پرست گذاشتن آن به بيش از 15 روز
ذ)انحلال شركت
غ)ورشكستگي شركت
ع)واگذاري يا فروش شركت به شخصيتهاي حقيقي يا حقوقي ديگر
خ)تأخير بيش از يك ماهه در پرداخت حقوق كارگران
ح)در صورت اثبات دادن مبالغي تحت عنوان رشوه به نمايندگان كارفرما و غيره
ن)هرگاه پيمانكار يا سهامداران آن مشمول ممنوعيت قانوني (طبق بند 44 ) گرديده باشند.
9)كسر جرايم تأخير: بر اساس ماده 50
شرايط عمومي پيمان در صورتي كه پس از اتمام كار مدت اجراي آن بيشتر از مدت
زمان پيش بيني شده باشد و همچنين مهلت هاي تعيين شده تمديد شده باشد (
تأخيرات مجاز )، مهندس مشاور با رعايت ماده 30 با رسيدگي به دلايل پيمانكار مدت زمان تأخير غير مجاز را محاسبه مي كندتا پس از تصويب كارفرما به شرح زير ملاك محاسبه خسارت تأخير قرار گيرد
الف)
هرگاه جمع مدت تأخيرات غير مجاز از يك دهم مدت اوليه پيمان بيشتر نشود براي
هر روز تأخير يك دوهزارم مبلغ باقي مانده كار كه در آن تأخير ايجاد شده
است كسر مي گردد.
ب)هرگاه
جمع مدت تأخيرات غير مجاز از بيش از يك دهم مدت اوليه پيمان باشد تا يك دهم
مدت پيمان مطابق بند بالا عمل مي كنيم و براي مازاد آن تا يك چهارم مدت
پيمان براي هر روز تأخير يك هزارم مبلغ باقي مانده كار كه در آن تأخير
ايجاد شده است كسر مي گردد.
10)مديريت اجرا:
بر اساس
ماده 31 شرايط عمومي پيمان كارفرما مي تواند قسمتي از اختيارات خود را به
شخص حقوقي كه مدير طرح يا مجري طرح ناميده مي شود واگذار نمايد.كارفرما در
اين حالت مدير طرح را با تضمين حدود اختيارات به پيمانكار معرفي نمايد و تمام حرفها و تصميم گيري هاي او در حين اجراي پروژه ابلاغ كارفرما محسوب مي شود.
تذكر:
اگر نرخ پيمان مشمول تعديل باشد ابتدا براي محاسبه افزايش مبلغ پيمان به
سبب قيمتهاي جديد، قيمتهاي جديد بر نرخ ضرايب تعديل محاسبه خواهد شد و سپس
ملاك محاسبه قرار خواهد گرفت.
شرح وظايف:
شرح وظايف و حدود و اختيارات مهندسين مشاور:
الف)مراحل انتخاب مشاور براي مطالعه و طراحي:
1)استعلام از سازمان مديريت و برنامه ريزي و دريافت اسامي مشاورين واجد شرايط
2)تنظيم اسناد و هدفهاي طرح و فروش و متقاضيان و مدعوين
3)دريافت اسناد كامل شده و پيشنهاد قيمت از متقاضيان
4)تشكيل جلسه با حضور اعضاﺀ كميسيون مناقصه
5)انتخاب مشاور
6) عقد قرار داد با او
7)دريافت گزارشهاي دوره اي و برسي و اظهار نظر بر روي آنها
8)تأﺋﯿد طرح اوليه
9)تصويب طرح نهايي تهيه شده توسط مشاور
10)پرداخت حق الزحمه بر اساس جدول تهيه شده توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي
نكته يك:
معمولا قرارداد مشاور بر اساس قرار داد نمونه
شماره 3 سازمان مديريت و برنامه ريزي تنظيم مي گردد و ميزان حق الزحمه
مشاور بر اساس نوع طرح و همچنين رقم بر آورد ريالي در جداولي به صورت ضريبي
از رقم بر آورد ريالي طرح توسط سازمان مديريت اراﺋه مي گردد.
نكته دو:
در مطالعات و طراحي معمولا كار در 3 مرحله انجام مي گردد:
1)مطالعه ابتدايي و سپس طراحي اوليه و
پس از آن طراحي نهايي و اجرايي صورت مي گيرد كه براي هر يك از اين قسمتها
يا بخشها طبق بخشنامه هاي سازمان مديريت حق الزحمه معيني وجود دارد.
2)شرح وظايف و حدود خدمات مهندسين مشاور:
الف)مطالعات مقدماتي
ب)تهيه و طرح نقشه هاي اجرايي
ج)انجام مناقصه و نظارت
انواع قرار دادهاي عمراني:
1)فاينانس: مشاركت با يك بانك در احداث يك پروژه
2)بيع متقابل: طراحي-ساخت-بهره برداري مشترك در يك دوره زماني مشخص شده و در نهايت واگذاري قطعي بهره برداري به كارفرما
3)BOT:
طراحي-ساخت-بهره برداري-انتقال . مانند(( ميدان گازي ،نيروگاهها ،آزاد راه
))مشاركت با طرف خارجي و داخلي. اين قرار داد شامل 2 شرط است: الف)سقف
توافق نبايد بيش از توافق باشد(اگر 200 بشكه است بايد بعد از ده سال همان
مقدار باشد) ب) ميزان توليد در زمان مبادله پروژه بايد به همان مقدار مقرر
در توافقنامه باشد.
4)BOOT: ساخت-تملك-بهره برداري-انتقال
5)BT: ساخت- انتقال
6)BOO: احداث-تملك-بهره برداري، انتقال صورت نمي كيرد
7)كليد در دست: احداث يك پروژه با يك رقم مقطوع 1)طراحي و نظارت← مشاوره و اجرا← پيمانكار
2)طراحي+ نظارت+ اجرا← پيمانكار