پل سازي به روش پيش راني تدريجي

سوابق تاريخي پل سازي به روش پيش راني تدريجي

از کتاب پل سازی به روش پیش رانی تدریجی(درآمدی بر طرح و اجرا)

تالیف:  سهیل آل رسول (آذر ماه 1389)

شاید از قدیمی ترین نمونه‌های شناخته شده پل‌ها که به وسیله متد پیشرانی تدریجی ساخته شده‌اند، پل‌های متحرکی باشند که توسط نیروهای نظامی متفقین در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفت. سیستم پل متحرک متشکل از سه قسمت اصلی (پانل‌های خرپا ـ کف تیرها و آویزهای عمودی) هستند.

هر واحد وقتی که مونتاژ شد یک قسمت به طول 5/3 متر با 65/3 متر عرض، یک خط عبوری را ایجاد می‌کند. پس از تکمیل شدن هر واحد معمولاً روی غلطک‌های پیشرانی روی کوله به جلو حرکت داده می‌شوند و بخش دیگر در پشت آن ساخته می‌شود. سپس آن دو به وسیله پین به سوراخ هایی که در گوشه و کنار پانل هست متصل می‌شود ظرفیت بار اضافی را می‌توان با اضافه کردن پانل‌های خرپا به سمت خارج و از انباشت عمودی و گاهی هر دو توسعه داد. تجهیزات این پل‌ها به اندازه کافی سبک بوده‌اند که توسط نیروهای انسانی در محل مونتاژ شوند و توسط کامیون یا وسیله نقلیه بکسل کننده هل داده شوند. (مک لافلین (2005)).

موفقیت های این سیستم به صورت عملی ثابت شده چرا که با گذشت بیش از 60 سال هنوز هم تعدادی از سیستم‌های موقتی که در حال حاضر در سراسر جهان در حال اجرا هستند همچنان و به شدت به مفهوم پل متحرک بدوی وابسته‌اند.

استفاده از پیشرانی تدریجی محدود به سازه‌های بزرگراهی نمی‌باشد. در واقع استفاده از این متد ساخت، ابتکاری برای کاهش زمان اجرا (زمان وقفه) برای نصب به صورت مشترک در صنعت راه‌آهن بوده است. در اکتبر 1907 راه‌آهن کانادایی اقیانوس آرام؛ دهانه 5/126متر را از طریق خرپا روی رودخانه فرانسوی نزدیک Sudbury، Ontario عبور دادند (1908Montserrat ). با توجه به وجود آبراهه عمیق در ساختگاه این پل تمام دهانه خرپا از سمت خاکریز شمالی بر روی 2 بلوک غلطک فولادی که هر کدام دارای 14 غلطک بودند حرکت داده شد تا به موقعیت نهایی خود برسد. این عملیات از طریق کابل‌های فولادی به قطر in 8/5 که از قرقره‌ها عبور داده شده و توسط موتور 32 اسب بخاری که قادر به کشیدن 6/3 تن پشتیبانی می‌شد. لازم به ذکر است که اگر چه تجهیزات به کار رفته برای ساخت این پل به طور قابل توجهی نسبت به قرن گذشته بهبود یافته ولی روش پیشرانی اولیه تغییر قابل توجهی نداشته است.

اولین و بزرگترین پل راه‌آهن با عرشه فولادی در امریکا از طریق متد پیشرانی تدریجی ساخته شده و در ژوئن 1971 مورد بهره‌برداری قرار گرفت. سازه پل متشکل از شاه تیرهای باکسی شکل سراسری با 9 دهانه بود که در حدود 52 تا 5/100 متر طول داشتند. عملیات پیشرانی پل از دو جهت صورت گرفت و در مرکز دهانه 5/100 متری به هم پیوست. مشخصات و طرح پل برای صندوقه فلزی بنا شد و از متد پیشرانی برای عملیات اجرا استفاده شد. در عین حال در طول آماده سازی سرمایه‌گذاری اولیه محدودیت زمان برای جزئیات خاص عملیات پیشرانی در نظر گرفته شد که ثابت شده برای پروژه هزینه بردار است. تجریبات ساخته این پل نشان داد که تکیه‌گاه‌های کشویی محدودیت‌هایی دارند که پیمانکار برای عملیات ساخت بعدی در آینده باید توجه بیشتری در استفاده از پشتیبانهای مفصلی غلطکی داشته باشد. زیرسازی راه موقت و ریل قطار پشت هر کوله محدودیت‌هایی را برای کامیون ها که قطعات شاه تیرها را برای نصب و پیشرانی حمل می‌کنند ایجاد می‌کند.

در طول راه‌اندازی اولیه، اعوجاج جانبی شاهتیر به دلیل گرمای خورشید باعث ایجاد مشکلات قابل توجهی شد. تجربه نشان داد اختلاف جانبی محور تا 15 سانتیمتر را به راحتی می‌توان با کشش جانبی دماغه پیشرانی برطرف کرد. انحناهای عمودی شاهتیر در زمان پیشرانی نزدیک به متغیرهای محاسبه شده می‌باشد. محاسبات جزئیات نصب شامل بررسی هر دو وضعیت نهایی طره و همچنین وضعیت تیر پیوسته پشت قسمت طره‌ای است.

تحلیل و مدل‌سازی

موضوع مهم در مورد پیشرانی شاهتیرهای فولادی مربوط به ظرفیت حمل بار به علت نیروهای متمرکز شده است. بار وارد شده بر شاهتیرها منحصر به فرد است چرا که برای ممان خمشی، بار متمرکز به وجود می‌آید که از طریق یاتاقان غلطکی موقتی اعمال می‌شود. بار متمرکز، همچنین موسوم به بار وصله از لبه پایینی شاهتیر به ورق جان منتقل می‌شود. واکنش تکیه‌گاه‌ها به گونه‌ای است که هر بار که بخش‌های پیشرانی از روی یاتاقان غلطکی عبور می‌کند در طول شاهتیر حرکت می‌کند. خیلی مهم است که بار وصله باعث تغییر شکل یا صدمه دیدن جان شاه تیر نشود. اثرات بار وصله در طراحی ضخامت جان شاه تیر باید در نظر گرفته شود. حتی افزایش کوچک در ضخامت جان تیر نیز می‌تواند وزن و هزینه‌های اضافی را به وجود آورد. به منظور درک بهتر پدیده بار وصله، مدل های المان روی 3 نوع طرح باید ارائه شود: عادی ـ بلند و باریک ـ کوتاه(Granath 2000).

شاهتیرها با ممان‌های خمشی مختلف با بارهای متمرکز برای تعیین ظرفیت بار نهایی هر مقطع شاهتیر مدل می‌شوند. نتایج نشان داد که وقتی هیچ لنگر خمشی در انتهای شاهتیر اعمال نشود، شاهتیر ممکن است بر اثر بارگذاری وصله در سطوح 59 تا 68 درصد از ظرفیت نهایی بار صدمه ببیند. با این حال در سطوح 42 تا 49 درصد ظرفیت نهایی بار با پیکربندی مشابه نیز صدمه‌هایی رخ داده است. تغییر شکل ماندگار وصله‌ها از طریق کم کردن ظرفیت بار حمل شده کاهش می‌یابد.

برای جلوگیری از صدمه دیدن و کاهش ظرفیت، بررسی‌ها نشان داده است که حد و مرز قابل تعمیر طبق ضوابط و شرایط تنش به دست آمده و میزان کرنش صفحه فلزی جان تیر تعیین می‌شود. تجزیه و تحلیل نیز نشان داد که شاهتیرها در صورت انباشته شدن، تغییر شکل پلاستیک در سطوح بالای بارگذاری را تجربه می‌کنند.

مؤلفان AASHTO توصیه می‌کنند در تحلیل المان نهایی که برای تعیین تنش توزیع شده روی غلطک‌های پیشرانی برای هر حرکت واحد انجام می‌شود هیچ فشاری روی صفحه فلزی جان تیر جایز نیست چرا که ممکن است باعث تغییر شکل آنها شده و به طور بالقوه‌ای مضر باشد.

گرانات (2000 Granath,) اشاره به ایجاد ضوابط سطوح بارگذاری بهره‌برداری برای صفحه‌های فلزی جان تیر نمود که از طریق توسعه آسان و نزدیک به روش طراحی برای ارزیابی شاهتیرهای فولادی به عنوان بارگذاری وصله است بدست می‌آید. این روش براساس این فرض است که هیچ فشاری روی صفحه فلزی جان تیر مجاز نمی‌باشد. فرمول ارائه شده در مطالعات با استفاده از روش المان نهایی و تحلیل رگرسیون توسعه داده شده‌اند.

گرانات (1998Granath,) نیز توزیع واکنش‌های تکیه‌گاهی در برابر شاهتیر فولادی روی کفشک پیشرانی را ارزیابی کرده است. در پژوهش‌ها و نتایج آزمایشگاهی، تجزیه و تحلیل المان نهایی و محاسبات تحلیلی گزارش شده که سه روش ارزیابی زیر تمرکز بر توزیع نیروی واکنش دارد: وقتی که شاهتیر فولادی روی کفشک پیشرانی با غلطک‌های کشویی قرار می‌گیرد، یا وقتی شاهتیر روی کفشک پلی اتیلن قرار می‌گیرد و محاسبات طراحی برای بار مربوطه با معادلات معتبر برای توزیع یکنواخت تنش انجام می‌شود.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که واکنش تکیه‌گاه‌ها یکنواخت توزیع نمی‌شوند اما توزیع فشار را می‌توان با مدل تحلیلی و مدل ممان نهایی آن شرح داد.

روزیگنولی (Rosignoli, 2002) بحث بسیار دقیقی از تنش‌های پیشرانی و ناپایداری در پل‌های شاهتیر فولادی ارائه داده است. مورد بحث مؤلف عواملی است که منجر به حالت تنش پیچشی بال زیرین شاهتیر فولادی در پل‌های پیشرانی می‌شود. این عوامل شامل حرکت شاهتیر فولادی روی یاتاقآن‌های پیشران، افت حرارت در سازه فولادی، پیچ خوردگی و اعوجاج ناشی از خروج از مرکزیت در محور یاتاقان‌های پیشران، تنش فشاری جان تیر که از پراکندگی واکنش تکیه‌گاه‌ها در جآن‌های شاهتیر است، اصطکاک ناشی از پیشرانی و افت سطح تراز پیشران می‌باشد.

روزیگنولی در نظریه خود درباره پانل بدون سخت کننده یا قابل ارتجاع جان تیر که واکنش تکیه‌گاه‌های متمرکز به بال زیرین آنها اعمال می‌شود را بسط داده و تحت تأثیر سه حالت گسیختگی که به شدت بار و ضخامت پانل جان تیر بستگی دارد بحث می‌کند.

این حالات در جان تیر که به طور مستقیم از بالا بار فشاری وارد می‌کند و پیچش در قسمت زیرین جان تیر برای ارتفاع عمودی تا تقریباً 50 برابر ضخامت ورق و پیچش کلی جان تیر که درپانل جان تیر ایجاد می‌شود وارد می‌شود. مؤلف نشان می‌دهد که تعدادی از معادلات برای چک کردن کفایت بخش‌های شاهتیر به بارگذاری یاتاقان پیشران بستگی دارد.

روزیگنولی همچنین پیشنهاد می‌کند که طراحی واکنش تکیه‌گاه‌ها حداقل باید 30 درصد بالاتر از حداکثر واکنش تکیه‌گاهی محاسباتی باشد. به دلیل اهمیت این موضوع انحنا محور یاتاقآن‌های پیشران و بی نظمی های هندسی در بال پایین که به علت ساخت و مونتاژ به وجود می‌آید مورد توجه است.

 

شکل 2 ـ 2 ـ پیشرانی پل فولادی [1]

 مطالعات فرآیند ساخت و ساز

مارزوک (marzouk, 2007) شبیه سازی رایانه ای برای تکرار عملیات پیشرانی تدریجی پل را انجام داد و نشان داد شبیه سازی رایانه ای یک ابزار مفید برای درک بهتر فرآیند برنامه ریزی و عملیات ILM است. همچنین این تحلیل می‌تواند به پیمانکار برای درک بهتر از تأخیر زمان ناشی از منابع محدود، ضعف تجهیزات، رابطه کار و مسائل محیط زیستی کمک کند.

امروزه اجرای پل به وسیله روش پیشرانی تدریجی در حال متداول شدن هستند، دلیل این مهم دقت بالای این روش ساخت پل می‌باشد.

همچنین دو روش مختلف پیشرانی با شبیه سازی کامپیوتری مدل شده‌اند، پیشرانی به صورت منفرد و پیشرانی به صورت چندگانه.

پیشرانی تدریجی به صورت منفرد به عنوان متداول ترین روش پیشرانی روندی است که در آن قطعات در یک ایستگاه ساخته می‌شوند سپس عملیات پیشرانی آغاز می‌شود. در روش پیشرانی چندگانه از 2 ایستگاه جداگانه بهره‌برداری می‌شود. در روش پیشرانی چندگانه، بیش از یک بخش را همزمان می‌توان ساخت که این کار باعث تسریع عملیات ساخت می‌شود. در یک پروژه پل سازی در قاهره مصر از روش چندگانه جهت مطالعه و بررسی مدل عملیات پیشرانی تدریجی استفاده شده است.هرچند پل به صورت منفرد ساخته شده بود. اما شبیه سازی کامپیوتری با هر دو شکل منفرد و چندگانه انجام شد. رایانه پیش بینی کرده بود که عملیات اجرای پل 397 روز با استفاده از روش منفرد طول خواهد کشید. لیکن شبیه سازی دوباره پروژه با روش چندگانه که عملیات ساخت را به 374 روز کاهش می‌دهد.

مزیت استفاده از شبیه سازی کامپیوتری این است که می‌توان فاکتورها را برای شبیه سازی مختلف تغییر داد. دو برابر کردن نیروهای اجرایی 37 روز کاهش زمان اجرا را به‌همراه داشت به علاوه اگر خدمه دو برابر می‌شد عملیات ساخت در 14/330 روز به اتمام می رسید.

کلیات در طرح و اجرا

تعداد قابل توجهی از پل‌های فولادی در اروپا ساخته شده‌اند که از روش پیشرانی تدریجی استفاده شده است. اسونسن (Svensson 2001) اشاره می‌کند که ممان طره در حین پیشرانی می‌تواند 6 برابر بزرگتر از ممانهای تکیه‌گاهی روی سازه سراسری باشد و حداکثر واکنش طره می‌تواند بزرگتر از 2 برابر واکنش تکیه‌گاهی معمولی بعد از ساخت باشد.

برای جلوگیری از لهیدگی جان شاهتیر تحت فشار بار لازم بود تا از 8 غلطک سنگین استفاده شود (مشابه غلطکی که در آلمان استفاده شد). این غلطک‌های کشویی با بهره گیری از صفحات نئوپرن با پوشش تفلون ساخته شده بودند.

اسونسن مجموعه ای از نمونه‌های پلهای فولادی که به طور موفقیت آمیز پیشرانی شده‌اند را جمع آوری نمود که شامل؛ سیستم‌های تیر I شکل، سیستم‌های شاهتیرهای صندوقه‌ای و در بعضی موارد دهانه‌های فولادی قوس دار هستند که تمام آنها از انواع مختلف سیستم‌های تکیه‌گاهی استفاده می‌کنند.

بیشتر از 20 سال است که پیشرانی تدریجی پل­ها توسط پیمانکارهای روسی انجام می­شود. (ژوراوف 1996) (Zhuravov1996). متداول ترین روش پیشرانی در روسیه، استفاده از جک برای حرکت دادن پل به صورت افقی روی تکیه‌گاه‌های مخصوص کشویی واقع بر پایه‌ها جهت کاهش نیروی اصطکاک است. دستگاه فشار متشکل از جک‌های هیدرولیک و گیره است. سازه، اول با مجموعه ای از صفحه‌های فولادی به هم بسته می­شود. سپس جک‌ها با کمک گیره‌ها پیشرانی می‌شود. وقتی چرخه کامل می‌شود، گیره‌ها آزاد و دوباره به موقعیت اولیه خود وصل می‌شوند.

یک چرخه فشار می‌تواند تا 5/1 متر طول داشته باشد و در زمان تقریبی 20 ـ 10 دقیقه به پل اعمال گردد. دستگاه‌های کشویی نیروهای اصطکاک روی پل فولادی در زمان عبور از تکیه‌گاه‌ها را کاهش می‌دهند.

تکیه‌گاه‌های کشویی از غلطک­های الاستومری متداول ساخته شده‌اند که با ورق فولاد ضد زنگ و پانل‌های کشویی از تخته سه لا با ماده PTFE ضد اصطکاک پوشیده شده است.

پانل‌های تخته سه لا مابین شاهتیر پل و ورق فولادی ضد زنگ قرار می­گیرند. غلطک­ها برای پخش تنش در سراسر تیر استفاده می‌شوند تا عملیات پیشرانی شبیه سازی شده کامپیوتری نزدیک تر به واقعیت باشد. عملیات پیشرانی پایش می‌شود تا در هیچ مقطعی تنش‌ها و تغییر شکل‌ها از حدود مجاز تجاوز نکند.

همانگونه که پیشتر نیز اشاره شد، پل‌ها را می‌توان از یک یا 2 کوله پیشرانی کرد. هنگامی که عملیات پیشرانی در 2 کوله انجام گرفت، دو بخش پل پس از به‌هم رسیدن جوش با نفوذ کامل به‌هم متصل می‌شوند و سپس سازه روی جک‌ها بالا برده می‌شود و تکیه‌گاه‌های (نئوپرن‌های دائمی) جایگزین دستگاه‌های کشویی می‌شوند و سازه روی موقعیت نهایی خود پایین آورده می‌شود.

[e-mail]

برج آزادی از ابتدا تا انتها

برج آزادی (شهیاد ) از ابتدا تا انتها

 پیشینهء تاریخی

 رویای شاه، كه به گمان خود می‌توانست آن را عملی كند، بنای دوبارهء ایران در قالب تمدن بزرگ بود. اما این رویا تا حدودی مبهم و ضد و نقیض می‌نمود: او از یك سو می‌خواست از نیروهای ایران باستان كمك بگیرد، چون ادعای جانشینی بلا‌فصل كوروش كبیر را داشت، و از سوی دیگر برای تمدن بزرگ به دنبال الگوهایی همچون فرانسه و انگلستان بود. مقایسهء ایران با كشورهای اروپای غربی در دههء 60 و 70 میلا‌دی، اشتباهی تاریخی و كاملا‌ً غیرواقع‌بینانه بود. اما رویاهای سلطنتی بیشتر وقت‌ها ماهیتاً دست نیافتنی‌اند و برای عامهء مردم بیش از حد جاه‌طلبانه.

 معماری، مهندسی و طراحی شهری، به عنوان عناصر ضروری برای تحقق این رویای شاهانه، در دوران پهلوی دوم شكوفا شدند، اما همانند آن رویا، دچار دوگانگی بودند، از یك سو بر مدرنیسم پای می‌فشردند و از سوی دیگر به عظمت فرهنگ ایران باستان و ایران اسلا‌می روی می‌آوردند.

 شاه هنگام سخن گفتن از تمدن بزرگ، از «دروازه‌ای» هم كه به آن منتهی می‌شد یاد می‌كرد. بنابراین ساختن «دروازه‌ای» جدید در دستور كار قرار گرفت تا آرزوی شاهانه در قالب یك بنای یادبود برآورده شود. شورای جشن‌های 2500 ساله در آبان 1338 به ریاست سناتور جواد بوشهری تأسیس شد. برج شهیاد یكی از پروژه‌های متعدد این شورا بود كه در واقع، هم از نظر تخصیص بودجه و هم دامنه ی تأثیر، پروژه‌ای كوچك به شمار می‌رفت. در سال 1343 سناتور بوشهری، به دستور شاه، سفارش ساخت دروازه ی یادبود را به دفتر معماری بنیان داد كه مدیرعامل آن امیرنصرت منقّح بود.

 چند ماه بعد طرحی برای یك دروازه ی نمادین -تاق نصرت- كه كار مشترك گروه منقّح، شریعت‌زاده، میرحیدر و محمد تهرانی بود، با هزینه ی تقریبی 6 میلیون تومان به دفتر بوشهری ارائه شد. گرچه این طرح اولیه كه شبیه تاق پیروزی بود همه ی شرایط لا‌زم را داشت: منحصر به فرد، تأثیرگذار، به یادماندنی و در نهایت نمادین بود، اما با پافشاری سپهبد یزدان‌پناه و سپهبدجهانبانی، نظر شاه دربارهء این بنای یادبود عوض شد.

 رویای شاه ابعاد بزرگ‌تری پیدا كرد تا این بنا نه تنها یادبود خود او، بلكه نیاكان سلطنتی‌اش هم باشد. بنابراین ناگهان طرح بنیان با این توجیه كه «به اندازهء كافی عظمت ندارد» رد شد. در همین حال برگزاری جشن‌های 2500 ساله ی شاهنشاهی ایران هم ابعاد عظیم‌تری یافت. این دروازه ی جدید، كه بهرام فره‌وشی -ایران‌شناس زرتشتی- آن را شهیاد نامید، می‌بایست نه تنها بنای یادبود سلطنت پهلوی، بلكه نشان عظمت پادشاهان گذشته ی امپراطوری ایران باشد.

 بدون شك بوشهری با نظر موافق شاه بود كه طرح بنیان را نپذیرفت. پس از آن به درخواست جامعه ی معماران و اصرار جهانبانی - مشاور نزدیك شاه- قرار شد برای انتخاب طرح این پروژه یك «مسابقهء ملی» برگزار شود.

 در دهم شهریور 1345، آگهی مسابقه در ستون كوچكی در روزنامه ی اطلا‌عات چاپ شد. شركت در این مسابقه برای همه ی معماران آزاد بود.

 

 زمینی كه به این طرح اختصاص یافت، در تقاطع محور شرقی- غربی اصلی تهران، بلوار آیزنهاور كه به فرودگاه منتهی می‌شد با جاده خاكی شمال به جنوب قرار داشت، که آن زمان سه راه فرودگاه نام داشت و پونك را به امامزاده داوود متصل می‌كرد. این مسیر بعدها به بزرگراهی كه تهران را به ساوه متصل می‌كند، تبدیل شد. 375،122 مترمربع زمین كه برای طرح درنظر گرفته شد، آن را به یكی از بزرگ‌ترین میدان‌های دنیا تبدیل می‌كرد. سایت پروژه بیضی شكل بود و می‌بایست بزرگ‌ترین میدان تهران باشد. در حال حاضر 70‌هزار متر‌مربع از این زمین به مسیر سواره و 50‌هزار‌مترمربع دیگر به محوطه‌سازی پیرامون اختصاص یافته است.

مقاله‌ای در روزنامهء اطلا‌عات سال بعد، با عنوان <بزرگ‌ترین میدان جهان> افتتاح شهیاد را همزمان با جشن‌های 2500 سالهء شاهنشاهی اعلا‌م كرد.

 

 همهء رهبران جهان، رئیس‌جمهورها و پادشاهان، دانشمندان ایرانی و بسیاری از شخصیت‌ها به این مراسم دعوت شده بودند و چون اغلب آن‌ها از فرودگاه مهرآباد وارد می‌شدند، برج شهیاد، می‌بایست به عنوان دروازه ورودی شهر تهران عمل ‌كند و اگر معماری آن می‌توانست مفهوم نمادین تاق پیروزی را كه مقرر شده بود به تمدن بزرگ منتهی شود، به مدعوین منتقل كند، تأثیری ماندگار بر آن‌ها می‌گذاشت.

 برنامه‌های متنوعی هم در سالن‌های زیرزمین شهیاد برای مهمانان تدارك دیده شده بود: بازدید از تونل تاریخی، نمایشگاه تحقیقات ایرانیان و برنامه‌های متنوع سمعی و بصری. به این‌ترتیب مسابقه گسترده‌تر و بخش‌های دیگری هم به آن اضافه شد، از جمله موزه 25 قرن شاهنشاهی، یك تونل تاریخی، سالن سمعی و بصری به شكل نقشهء ایران، سالن  VIP و بسیاری فضاهای دیگر كه فراتر از حوزه یك تاق پیروزی ساده بود و بودجه‌ای 40 میلیون تومانی می‌طلبید.3

 برای درك معماری برج شهیاد، باید نگاهی به گرایش هنری رایج درایرانِ سالهای 1330-1340 بیاندازیم، كه با آزادی نسبی و رفت‌و آمد بسیاری از ایرانی‌ها به كشورهای غربی همراه بود. در این دوران، هنرمندان ایرانی در واكنش به دانش و علوم در غرب، بر آن شده بودند كه با مخالفت با الگوهای غربی و تأكید بر ریشه‌های فرهنگی خود، به آثارشان هویت ملی تازه‌ای بخشند. هویت ملی دیگر نه صرفاً یك مسئلهء سیاسی، بلكه زمینهء اصلی مباحثات هنری بود. در موسیقی، ابوالحسن صبا آنچه را كه وزیری شروع كرده بود، تكمیل كرد، یعنی تغییر پرده دستگاه‌های ده‌گانه موسیقی سنتی ایران به نت‌نویسی غربی. صبا بهترین شاگرد كلنل علینقی وزیری و در نواختن چندین ساز استاد بود. او با ارتقاء نت‌نویسی‌های وزیری، آن‌ها را با روشی گسترش داد كه هر ساز بتواند نت خود را بنوازد و به این ترتیب موسیقی ایرانی در قالب اركستراسیون قابل اجرا باشد. او همچنین قطعاتی از موسیقی كلا‌سیك غربی را هم برای سازهای ایران تغییر پرده داد. او در برنامه <گلها> در رادیو با داوود پیرنیا همکار بودو تلفیق اشعار كلا‌سیك ایرانی با موسیقی سنتی ایرانی را باب نمود.

 در مجسمه‌سازی، هنرمندانی چون ژازه طباطبایی و تناولی به استفاده از اشیایی ایرانی روی آوردند، چیزهایی مثل قفل، طلسم، علم و كُتل و اشیایی كه ریشه‌های مذهبی هم داشتند. آثار آن‌ها را كه به‌طور خاصی ایرانی بودند، می‌توان هنر مدرن سنتی یا پاپ‌آرت معنوی نامید. در نقاشی، هنرمندانی چون زنده‌رودی، عربشاهی، اویسی، تبریزی، قندریز و چند تن دیگر، با الهام از هنر خطاطی و حروف عربی به كار رفته در آثار مذهبی و اشیای دست‌ساز، آثاری خلق كردند كه بعدها كریم امامی آن را سبك سقاخانه، و آن را هنر شاه‌عبدالعظیم نامیدند. در همین زمان، اولین گالری‌های هنری ایران، قندریز، سیحون، بورگز و صبا افتتاح شدند.

     
         ژازه طباطبایی- شیرو خورشید خانم                                   پرویز تناولی- شعر و معشوقه پادشاه          
        

 

در ادبیات و به خصوص شعر، بازگشت به ریشه‌های ایرانی در آثار اخوان ثالث، شاملو و نادرپور بسیار دیده می شد، در همین حال آل‌احمد به غرب‌زدگی روشنفكران ایرانی اعتراض ‌كرد و سیمین دانشور سووشون را نوشت كه یك رمان كاملا‌ً ایرانی بود. در فلسفه، سیدحسین نصر و هانری كُربَن، در فلسفهء پیش از اسلا‌م و فیلسوفان ایرانیِ مسلمان كندوكاو كردند. شاگرد این دو، داریوش شایگان، كار آن‌ها را ادامه داد.

 در تئاتر، بیضایی به ایران باستان روی كرد و غلا‌محسین ساعدی و اكبر رادی به سراغ ریشه‌های فرهنگ مردمی ایران رفتند.

 در سینما، فرخ غفاری اولین گام را برای ساختن فیلم اجتماعی- رئالیستی با هویت ایرانی برداشت: با فیلم <جنوب شهر> كه در سال 1337 در فقیرترین محلهء تهران ساخته شد. دولت نمایش این فیلم را ممنوع كرد، اما راه برای ساختن فیلم‌های دیگر با هویت ایرانی باز شد. داریوش مهرجویی در سال 1348 فیلم گاو را در پی اولین فیلم غفاری ساخت. این فیلم، طلا‌یه‌دار موج نوی سینمای ایران شد و راه را برای بسیاری فیلم‌سازان دیگر همچون شهید ثالث، فرمان‌آرا، هژیر داریوش و بیضایی هموار کرد. و البته ابراهیم گلستان كه در هیچ گونه طبقه‌بندی نمی گنجد.

 و بالا‌خره معماری در آن دوران دو قطبی شد: ملی‌گراها (ناسیونالیست‌ها) در مقابل انترناسیونالیست‌ها قرار گرفتند كه در واقع پیشگامان جهانی شدن بودند. معماران شیفتهء تكنولوژی غرب و سبك بین‌المللی كه میس ون در روهه آن را پایه‌گذاری كرده بود، ساختمان‌هایی از آهن و شیشه ساختند كه برج‌های نیویورك، یا در مقیاسی كوچك‌تر، ویلا‌های سبك ریچارد نیوترا را تداعی می‌كرد كه در آن دو دهه معمار مُد روز بود و از كارهایش تقلید می‌شد. اما ملی‌گراها از گدار، سیرو، و جانشین آن‌ها، سیحون پیروی كردند.

 در این دوره نفوذ هوشنگ سیحون كه در سال 1340 ریاست دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران را به عهده گرفت، بیشتر شد. اما حتی پیش از آن هم، در دورهء ریاست فروغی، سیحون در آموزش نسل جدید معماران نقش فوق‌العاده تأثیرگذاری داشت.  او دانشجویانش را در سفرهای آموزشی به گوشه و كنار ایران می‌برد تا نه تنها با بناهای تاریخی بلكه با معماری بومی كه هنوز به عنوان میراثی با ارزش شناخته نشده بود، آشنا شوند ابتدا،سیحون از وسیله نقلیه خودش برای این مسافرت ها استفاده می کرد،اما در سال 1344 دانشگاه برای سفرهای او اتوبوسی خرید،چون عده دانشجویان علاقمند روز به روزافزایش می یافت..

 سیحون بر كشف ارزش‌های ذاتی معماری بومی كه تا آن زمان معماران حرفه‌ای آن را نادیده گرفته بودند، تأكید می‌كرد و سعی داشت حس تعلق به وجوه فرهنگی را كه هنوز بكر مانده و تحت‌تأثیر مدرنیسم قرار نگرفته بود، به دانشجویان القاكند. دانشجویان در این سفرها نمی‌توانستند از تأثیر این میراث معماری، كه مبتنی بر قوانین طبیعت، نیازها و غرایز انسانی و در عین‌حال آگاهی و شعور بود، بگریزند. گرچه بسیاری از آن‌ها به مدرنیسم گرایش داشتند، اما خلا‌قیتشان تحت‌تأثیر حس الفت به معماری سنتی ایرانی قرار می‌گرفت و ناخودآگاه، این تأثیر در كارهای‌شان آشكار می‌شد. به عبارتی، نگاه سیحون به معماری حتی خیلی پیش از آنكه این سبك در دنیا شناخته شود، نگاهی پست‌مدرن بود.

 علی اکبر صارمی،یکی از دانشجویان سیحون که بعدها دانشجوی لوئی کان شد،پس از چهل سال هنوز حال و هوای جادویی این سفرها را به یاد دارد:در سفری به کویر،پس از ساعت ها رانندگی در کوره راه ها و نه حتی جاده ای مشخص ،در گرما و زیر آفتاب سوزان و طوفان شن،ناگهان به واحه ای واقعی با درخت ها و گیاهان بی نظیر رسیده بودند،به طبس،و بالاخره باغ گلشن بهشت زمینی،ساعتی آرام گرفته بودند.

 در میان این گروه از شاگردان سیحون، می‌توان از فریورصدری، ایرج كلا‌نتری، علی‌اكبر صارمی، حسین شیخ‌زین‌الدین، حسین امانت و كیوان خسروانی به عنوان چند تن از برجسته‌ترین آن‌ها نام برد. روند احیای معماری ایرانی كه سیحون پیشگام آن بود، با حمایت فرح پهلوی و حضور روزافزون او و تصمیم‌گیری‌هایش در زمینه‌های هنری، تقویت شد.

 به‌هرحال، گرایش مشابه دیگری هم، در همین دوران، در كارهای اندك معماران تحصیل كرده در آمریكا و اروپا كه به معماری سنتی ایران علا‌قمند بودند دیده می‌شد، با این تفاوت كه كار آن‌ها فاقد آن ارتباط حسی گروه اول بود. این گروه شامل نادر اردلا‌ن، كامران دیبا و علی سردار افخمی بود.آنها آگاهی واقع‌بینانه‌تری از معماری ایرانی داشتند تا گروه اول كه با معماری ارتباطی حسی برقرار كرده بودند. عزیز فرمانفرمائیان را هم می‌توان در این گروه گنجاند كه گرچه از نسل قبلی بود، بین سبك بین‌المللی (ساختمان وزارت كشاورزی) و احیاء معماری ایرانی (غرفه نمایشگاه مونترال كه از رباط ملك دورهء سلجوقی الهام گرفته بود) در نوسان بود.

 

        غرفه ایران در نمایشگاه مونترال                                                           رباط ملک                         

مسابقه

آگهی‌ای كه در روزنامه اطلا‌عات شهریور 1345 چاپ شد، در گوشه‌ای، بسیار موجز و با حروف ریز اعلا‌م می‌كرد كه همه معماران می‌توانند در مسابقه شركت كنند و در انتخاب سبك، متناسب با میدان آزادند، فقط ارتفاع بنا نباید بیش از 45 متر باشد.

هیچ مسابقهء معماری‌ای تا آن زمان چنین مبهم و نامشخص اعلا‌م نشده بود، و آشكارا نشان می‌داد نویسندهء متن كاملا‌ً غیرحرفه‌ای بوده است.

به گفتهء عبدالمجید ا‌شراق، سردبیر مجلهء هنر و معماری، 21 شركت‌كننده كه در آن زمان تعداد قابل توجهی بود، طرح‌هایشان را ارائه دادند. باید به یاد داشته باشیم كه سازمان برنامه و بودجه در سال 1341 به تازگی انجمن مهندسان مشاور را تأسیس كرده بود. مشاوران بنیان دوباره طرح قبلی خود را در این مسابقه ارائه دادند. سردار افخمی یك تاق پیروزی جالب و پیچیده طراحی كرده بود كه مورد توجه فروغی، از اعضای هیئت داوران قرار گرفت.

21 پروژه، هر یك روی دو تابلوی بزرگ، در یكی از ساختمان‌های سعد‌آباد برای هیئت داوران به نمایش گذاشته شد كه به گفتهء منوچهر ایران‌پور عبارت بودند از: محسن فروغی، معمار برجسته و رئیس سابق دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، هوشنگ سیحون كه اكنون جانشین فروغی و رئیس دانشكده بود و 3 عضو دیگر، یعنی محمدكریم پیرنیا، تاریخ‌نگار معماری، سناتور صادق، معمار و محمدتقی مصطفوی، تاریخ‌نگار. اما به گفتهء حسین امانت، هیئت داوران شامل فروغی، سیحون، غیاثی، كوهنگ (از سازمان برنامه و بودجه) و شروین (از شهرداری تهران) بود.

متأسفانه جلد سوم كتاب <بزم اهریمن، جشن‌های 2500 سالهء شاهنشاهی به روایت اسناد ساواك و دربار> (كه شامل همهء اسناد و مدارك مربوط به شهیاد است)، در مورد هیئت داوران مدركی ارائه نداده است.

 و سرانجام: حسین امانت، معمار 25 ساله كه به تازگی از دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شده و یكی از دانشجویان مورد علا‌قهء سیحون بود برنده اعلا‌م شد. 40 سال بعد سیحون می‌گوید: <به عنوان داور، از طرح امانت واقعاً دفاع كردم و سهم بزرگی در برنده شدنش داشتم.>4

 حسین امانت در سال 1339 وارد دانشگاه تهران شد و پس از آن درآتلیه غیائی ثبت نام نمود. سیستم دانشكده هنرهای زیبا در آن زمان از <بوزار> فرانسه اقتباس شده بود: دانشجویان یك استاد را انتخاب و 6 سال تحصیلی را در آتلیهء او كار می‌كردند. متأسفانه غیائی در سال 1342 به مدت دو سال زندانی شد. جرم او زد و بندهای غیرقانونی در پروژهء ساختمان مجلس سنا به سرپرستی فروغی بود. گفته شد كه بر اساس صورت حساب‌های ارائه شده به سازمان برنامه و بودجه، حجم میله‌های فولا‌دی مورد نیاز برای تقویت سازه بتنی، از حجم كل ساختمان هم بیشتر بود. چون فروغی شخصیت موجهی بود، فقط غیائی تاوان این زد و بندها را پرداخت.5

 با زندانی شدن غیائی، ابتدا مؤید عهد و سپس سردار افخمی، فقط به مدت چند ماه سرپرستی آتلیهء او را به عهده گرفتند. درنهایت قرار شد سیحون خود این آتلیه را اداره كند و بنابراین امانت هم یكی از دانشجویان سیحون شد. ایرج كلا‌نتری كه دو سال از امانت بزرگ‌تر است، از او چنین یاد می‌كند: <او در طراحی دستی قوی داشت، كنجكاو بود و اغلب در جلسات دفاعیه که هر هفته در دانشکده برگزار می شدو حضور دانشجویان در آنهاآزاد بود،شرکت می کرد. برج یادبود شاه، موضوع كلا‌س‌های بالا‌تر بود و پروژهء صدری شباهت زیادی به شهیاد داشت. او در اغلب سفرهای سیحون شركت می‌كرد.

 

سه اسکیس صدری برای برج شهیاد

 

فریورصدری‌، كه سه سال از امانت بزرگ‌تر است می‌گوید كه امانت اكثر اوقات خود را با منوچهر ایرانپور، روح‌الله نیك‌خصال و پاسبان حضرت می‌گذرانید و یادآوری می‌كند كه در آن زمان اغلب دانشجویان، پروژه برج شهیاد را به عنوان پایان‌نامه انتخاب می‌كردند و طرح منوشان زنگنه بسیار شبیه به شهیاد بود.

 

طرح منوشان زنگنه و دیگران برای برج شهیاد

 

ساختمان

 ایده

 متأسفانه از اسكیس‌های اولیهء امانت برای مسابقه، به جز یك طرح كوچك چیزی باقی نمانده (تصویر 5)، بنابراین امروز مشكل می‌توان روند طراحی را، از ایدهء اولیه تا شكل نهایی پیگیری كرد.

 

طرح اولیه امانت

 

 ایدهء اصلی طرح، 4 تاق، الگوی ازلی معماری ایرانی است: چهار ستون افراشته كه با گنبدی چهار بخشی پوشانده می‌شوند. در شهیاد، ستون‌ها در سیستم پیچیده‌ای از خمیدگی‌ها، تاب برمی‌دارند و بالا‌می‌روند و در نهایت به محوطهء میدان مانندی در بالا‌ترین نقطه می‌رسند.

 سابقهء این مفهوم، در مقیاسی كوچك‌تر در سردرِ ورودی دانشگاه تهران دیده می‌شود كه كوروش فرزامی آن را در سال 1344 طراحی كرد و سال 1346 ساخته شد.

ورودی دانشگاه تهران

 

طرح

 نقشهء برج شهیاد چهار ستون یا در واقع چهار پشت‌بند را نشان می‌دهد كه مستطیل شكل نیستند بلكه شكلی پیچ‌خورده، مشابه آچار(در پلان) دارند.

  طرح سقف مسجد شیخ لطف اله                                    پلان میدان شهیاد          

 

           

عکس رولف بنی ازمیدان                                                                  پلان برج                              

                                                                                                                      

 نقشهء میدان دقیقاً از سقف مسجد شیخ‌لطف‌الله اقتباس شده، فقط به جای یك دایره، در اینجا دو بخش از دو بیضی با كانون‌های متفاوت وجود دارند. اغلب طرح‌های پروژه، از جمله این طرح را روح‌الله نیك‌خصال با نقشه‌های پیچیدهء هندسی و با الهام از نمونه‌های تاریخی و با چرخشی مدرن پرورانده است. گرچه نیك‌خصال در آن دوران دانشجوی سال سوم بود و در دفتر امانت كار می‌كرد، اما به گفتهء امانت <در هندسه نابغه بود> و بنابراین مسئولیت طرح‌های اجرایی مقدماتی به او سپرده شد. البته طراحی سازهِ دانكن مایكل كه 8 Over Arup انجام داد، كمك شایانی به سازمان‌دهی هندسی این طرح‌ها كرد.

 تحلیل هندسی تناسبات برج، آن را كوتاه و تنومند نشان می‌دهد. در واقع اگر برج بلندتر می بود و اگر سه دایره افقی با دایره‌های عمودی هم‌سان بودند، قطعاً اوج‌گیری برج بیشتر القا می‌شد و دیگر همچون هیكلی بدون سر و گردن به نظر نمی‌رسید. اما به هرحال، ارتفاع 45 متری برج كه به دلیل نزدیكی به فرودگاه به طرح امانت تحمیل شده بود، او را محدود می‌كرد. بنابراین آنچه را كه در ارتفاع نمی‌توانست به‌دست آورد، با گسترش افقی ستون‌ها و عظمت شكل‌های توخالی قسمت پایین جبران كرد.

 

تناسبات هندسی

 

نماهای شمالی- جنوبی و شرقی- غربی كاملا‌ً متفاوت‌اند. در محور شرقی- غربی كه محور اصلی از فرودگاه به شهر است، گشودگی تاق نما كاملا‌ً سخاوتمندانه و با الهام از تاق كسری كه دروازهء ورودی كاخ تیسفون ساسانی بوده، به شكل تاق سهمی طراحی شده، با این تفاوت كه تاق نمای شهیاد در رسیدن به زمین عریض‌تر می‌شود.

                طاق کسری                                                                          نمای شرقی غربی

 

در بالا‌ی تاق ساسانی یك قوس نیمه جناغی هست كه در نمای شمالی- جنوبی هم تكرار شده است. اما نكتهء جالب در مورد این تاق، كه در معماری اسلا‌می سابقه ندارد، این است كه كناره‌های تاق دررسیدن به زمین عریض‌تر می‌شوند. سطح بین این دو تاق نما، متشكل از ردیف لوزی‌های تورفته، یادآور طرح سیحون برای آرامگاه كمال‌المك است.

  عکس از رضا نجفیان                                              برش شرقی- غربی از آرک اصلی                  

 

 

آرامگاه کمال الملک -عکس از هومن صدر
 

 طراحی كاشی‌كاری با الهام از دم طاووس، كار حسین امانت است و نمونه‌های آن را، پیش از كار سیحون، می‌توان در كاشی‌كاری‌های مسجد وكیل شیراز دید.

 نمای شمالی- جنوبی، كشیده‌تر و با تاق نمای كوچك‌تر، یادآور معماری سلجوقی است، اما هیچ نمونه‌ای از آن در معماری اسلا‌می دیده نشده، چون دررسیدن به زمین عریض‌تر می‌شود.

 چرخش ستون/پشت‌بند، بر طبق اصول دقیق ریاضی طراحی شده (نمودار 19) و به گونه‌ای نظم طبیعی یا ارگانیك دست می‌یابد. این نبوغ معماری ایرانی است كه در بسیاری از شاهكارهای گذشته به چشم می‌خورد و به گفتهء برخی معماران معاصر، فقط كارهای سیحون توانسته‌اند به این برتری ساختاری دست یابند.

 

        عکس از رضا نجفیان                                                    نمای شمالی -جنوبی

 

جالب‌ترین نكته در مورد برج آن است كه بدون ستون‌های پایه یا دیوارهای باربر طراحی شده و در واقع تندیس‌گونه‌ای متكی به خود است. مقیاس برج می‌توانست به راحتی آن را به نمونه‌ای از معماری خودكامه تبدیل كند: چهار ستون/پشت‌بند، هر یك به ابعاد 62 × 42 متر قرص و محكم روی زمین قرار گرفته‌اند و می‌چرخند تا كوچك‌تر شوند و بام را نگه دارند. خوشبختانه نوارهایی از كاشی فیروزه‌ای رنگ، تودهء بزرگ ستون‌ها را می‌شكافند و به آن مقیاسی انسانی می‌دهند. انحناهای ظریفی كه این نوارها روی ستونها به وجود می‌آورند، اوج گرفتن به آسمان را القا می‌كنند و نشان می‌دهند كه آن‌ها هم بر اساس همان نظم ریاضی نمودار قبلی محاسبه شده‌اند و شگفت اینكه این دقت ریاضی فوق‌العاده، به ایجاد نظمی چنین طبیعی و ارگانیك ‌انجامیده. این رمز و راز اعداد در هندسهء اسلا‌می است.

 

 

انحناهای اصلی در نما

 

پوستهء كل ستون/ پشت‌بندها كه امانت طراحی و  Arup r Ove با یك برنامهء كامپیوتری سازمان‌دهی كرده، با وجود نظم دقیق هندسی، در نهایت همچون فلس ماهی و كاملا‌ً ارگانیك به نظر می‌رسد.

 

 

 

تقسیمات مخروطی قوس اصلی

 

طرح گنبد اصلی كه تكیه‌گاه بام است و برخی گنبدهای كوچك‌تر داخل بنا، روایت مدرن گنبدهای سنتی سلجوقی هستند. امانت می‌گویداین طرح‌ها از مسجد جمعه اصفهان الهام گرفته شده‌اند.

             عکس از رضا نجفیان                                                                الگوی تیپ برش سنگ

 

 

    الگوی سقف در تراز 33                                                       پلان معکوس سقف در تراز 33

        سقف اتاقهای سمعی بصری - عکس از رضا نجفیان                                        گنبد کوچک

و بالا‌خره، طراحی پنجره‌های بالا‌ی بنا، یادآور برج‌های سلجوقی یا غزنوی است، و اغلب با برج طغرل مقایسه شده است. وجود پنجره را به قداست عدد 9 در بهاییت نسبت داده اند، گرچه امانت می گوید که این تصمیم صرفا براساس زیبایی شناسی گرفته شده است.

 

        عکس از رضا نجفیان                                                                    برج طغرل

 

 

ساخت

این كه در دههء 60 میلا‌دی یك برنامهء كامپیوتری ابعاد و مكان دقیق هر سنگ نما را تعیین كند، كار خارق‌العاده‌ای بود. 25 هزار قطعه سنگ در 15 هزار اندازهء مختلف، از 40 سانتی‌متر تا 6 متر در نما به كار رفته است. برخی از آن‌ها خمیده‌اند و بعضی نیستند.

ایرج حقیقی كه ناظر ساختمانی پروژه بود، به یاد می‌آورد كه مختصات دقیق  X،  Y و  Z و جانمایی هر سنگ را می‌دانسته است. كنار هم چیدن این سنگ‌ها، خود معمایی بوده است‌:مشابه جورچینی سه بعدی. مهندسان سازه پروژه از شركت معتبر  Arup  rOve  و شركا و مایكل دانكن سرپرست پروژه بود. ابتكار دیگری كه در ساختمان به كار گرفته شد، این بود كه پوشش سنگی روكار به عنوان قالب بتن‌ریزی، كه در داخل بنا نمایان بود، عمل می‌كرد. ضخامت سنگ‌ها از 7 تا 27 سانتی‌متر متغیر بود.

 

نمای سنگی به عنوان نمای نهایی

 

یك نوآوری فنی دیگر، به‌خصوص برای آن دوران و در ایران، استفاده از بتن نمایان با رنگ‌ها و بافت‌های گوناگون برای پوستهء داخلی بنا بود. درمقایسه با جریان غالب معماری آن دوره در غرب، كه از بتن نمایان در نمای بیرونی استفاده می‌شد، این كار، با ارزش و مبتكرانه بود. در اینجا تصویری از 8 طرح و رنگ مختلف بتن را می‌بینید:

 

                                                                     بافت و رنگهای مختلف بتون

 

مثل همیشه، مقطع گویاتر از هر نقشهء دیگر ساختمان است. دو ستون/ پشت بند برای جا دادن پله‌ها و دو ستون دیگر برای قرار دادن آسانسورها در نظر گرفته شد كه برای تطابق با شیب ستون‌ها در دو مسیر مختلف در ارتفاع بالا‌می‌روند.

 

                                                                 برش شمال - جنوب

به طور كلی می‌توان گفت پیمانكار ساختمان، محمد پورفتحی، در اجرای طرح با تمام جزئیاتش بسیار دقیق عمل كرده و حتی تكنیك‌های ساختمانی جدیدی به كار برده است. تمام گروه سازندگان ایرانی بودند، موضوعی كه امروز هم امانت و حقیقی به آن می‌بالند. در زمانی كه كارشناسان خارجی در ایران بسیار فعال بودند و به آسانی می‌توانستند با استخدام آن‌ها كار ساختمان را پیش ببرند، گروه معماران این پروژه و محسن فروغی به عنوان ناظر اصلی، تصمیم گرفتند كه یك گروه كاملا‌ً ایرانی داشته باشند (به استثنای نقشه‌های سازه‌ای كه  Arup rOve آن‌ها را طراحی كرده بود). جایی در بنا نیست كه ابداعات تكنیكی و طرح‌های خلا‌قانهء استثنایی به چشم نخورد. تونل ورودی اصلی، خود شاهكار مهندسی سازه است:

                عکس از رضا نجفیان                                                                  پلان ورودی اصلی تونل

 

بعد از ورودی اصلی، راهروی تونل مانندی به نام <گذرگاه پیشینیان> هست كه من ترجیح می‌دهم آن را <تونل تاریخ> بنامم. داخل دیوارهای این راهرو، چهار ویترین عظیم كار گذاشته شده كه  Knoll international آن‌ها را طراحی كرده است.

 

                                                                عکسهای تونل تاریخ از رضا نجفیان

 

انتهای ورودی اصلی، كتابخانهء مركزی و در ادامهء راهروی شمالی كتابخانه، بخش اداری قرار دارد. یك انتقاد كلی از طرح تسهیلا‌ت زیر‌زمین- كه شامل فضاهای دیگر، حتی بازسازی نقشهء ایران و شهرهای اصلی آن هم می‌شود- فقدان هرگونه نظمی در معماری زیر‌زمین است (تصویر 36). البته همیشه می‌توان توجیه كرد كه چون این بخش‌ها در زیر زمین هستند و هیچ وقت دیده نمی‌شوند، چگونگی قرارگیری آن‌ها در كنار هم چندان اهمیتی ندارد، به‌خصوص چون بال جنوبی چهار سال بعد از دیگر بخش‌های مجموعه ساخته شده است. امانت توضیح می‌دهد كه طراحی سطح بالا‌ی زیر زمین، با حیاط‌های بازِ تسهیلا‌ت زیر زمین مطابقت دارد و این بارزترین نظم در طراحی است.

                          پلان برج وتسهیلات زیر زمین

 

به هر حال، از دید معماری به نظر می‌رسد 3 خوشه (اصلی): برج، گالری‌های ایرانی، موزه و تسهیلا‌ت دیگر، بدون هیچ نظم و ترتیبی در كنار هم جمع شده‌اند و چون نقشه‌ها و محوطه‌سازی‌های موجود چندین بار بازسازی شده‌اند، امكانِ پیدا كردن نظم و ترتیب در ارتباط بین تسهیلا‌ت زیر‌زمین با نقشهء موقعیت، وجود ندارد، به غیر از مكان حیاط‌ها كه قبلا‌ً اشاره شد.

 در نهایت، پیش از خاتمهء بحث دربارهء ساختمان برج، باید بر یكی از جزئیات ویژهء این بنا اشاره كرد كه حسین امانت خود بر آن بسیار تأكید می‌كرد: در این برج چند درِ سنگی، به وزن تقریبی هفت تن و از سنگ گرانیت یكپارچه وجود دارد كه بر محوری فلزی می‌چرخند و آن‌ها را پیمانكار سنگ پروژه، غفار داورپناه كار گذاشته است. همهء گروه‌های ایرانی كه این بنا را با كیفیتی ممتاز ساخته‌اند قابل تقدیرند، از جمله، سیدمهدی كه یكی از ماهرترین سنگ‌كاران گروه بوده است.

 

                                درهای سنگی محوری- عکسها از رضا نجفیان

 

نوگرایی شهیاد

چنانكه پیش‌تر اشاره شد، هوشنگ سیحون زودتر از غرب، قدم در راه پست مدرنیسم گذاشت. شهرداری پُرتلند (اورگون)، كار مایكل گریوز (1982-1980) به عنوان اولین بنای پست مدرن شناخته شده، گرچه چارلز جنكز شروع پست مدرنیسم را اوایل دههء 70 می‌داند، یعنی وقتی كه طرح‌های گریوز به ارتباط پیچیدهء هنر سنتی با معماری فرهنگ‌های باستانی اشاره كردند و ونتوری و اسكات براون هم از معماری بومی آمریكایی و نمادهایش در طرح‌های خود استفاده كردند.

امانت و همكارانش كه شاگردان سیحون بودند، در زمان ساخت برج شهیاد، از هم دوره‌‌ای‌هایشان در غرب جلوتر بودند. این معماران جوان تازه فارغ‌التحصیل شده، یا هنوز در سال‌های آخر معماری، توانستند فضاهایی به‌وجود آورند كه درتاریخ معماری سابقه نداشت.

 

عکس از رضا نجفیان

 

چون شهیاد با سرعت زیاد و در 3 شیفت كاری و با عشق و علا‌قه طراحی و ساخته شد9 و اولین تجربهء این تیم طراحی بود و از آنجا كه اولین تجربه همیشه با احساسات شاعرانه آمیخته است، ساختمان خصوصیات ویژه‌ای كسب كرد: زیر تاق اصلی آن كه بایستید، نوآوری را احساس می‌كنید، تجربه‌ای تازه كه هیچ‌گاه در هیچ بنای یادبودی نداشته‌اید. در هنگام عبور از روی پل بین دو بخش تاق اصلی، و این بار در داخل، در فضایی كه مطلقاً كاركردی ندارد، دوباره تجربه‌ای تازه و شاعرانه را احساس می‌كنید.

 

عکس از رضا نجفیان

 

به نظر من، بسیاری از فضاها، به دنبال طرح به وجود آمدند و تیم طراحی آن‌ها را پیش‌بینی نكرده بود. به عنوان نمونه، بی‌نظمی پله‌های داخل دو ستون/ پشت‌بند، فضاهایی مدرن و دراماتیك شبیه به معماری دیكانستراتیویستِ لیبسكیند به وجود آورده و بیش از آن  فضاهای كانستراتیویست‌های روسی و در نتیجه كارهایزاها حدید را به یاد می‌آورند.10

 

مدیا پارک زاها حدید،دوسلدورف  92-1989

 

 

فضاهای داخلی درست نقطه مقابل نمای مرتب و منظم و آراستهء خارجی‌اند، شاید بتوان این مغایرت را ناشی از شرایط كار سریع دانست. اما به طور قطع، نوعی دوگانگی بین فضاهای داخل و خارج وجود دارد، حتی نمای خارجی، خود پیوندی دوگانه از نمادگرایی ساسانی و اسلا‌می است. البته می‌توان آن را بازتاب دوگانگی فرهنگ و مردم ما در قرن گذشته هم تلقی كرد.

 درست است كه ایران تكنولوژی غرب و به‌دنبال آن مدرنیسم را پذیرفته و آن را با فرهنگ بومی خود تلفیق كرده بود و عموم هم آن را تائید می‌كردند، اما جامعه در كل خواهان تداوم تاق‌‌های سنتی بود و ساختمان‌هایی كه معماران صاحب نام طراحی كردند، صرفاً تك نمونه‌هایی متفاوت بودند. شهیاد هم در جزئیات و هم در ساخت، بنایی استثنایی و حداقل دو دهه جلوتر از زمان خود بود.

 

نماد دو پهلو

اگر شهیاد ساختار ضعیفی داشت ، بدون شک، همان اوایل انقلاب،به عنوان سمبل معماری سلطنتی سرنگون و ویران شده بود.اما بنا چنان محکم و استوار بود و چنان عظمتی داشت که اسلامی تلقی شد و جان سالم بدر بردو نه تنهاویران نشد،بلکه به نقطه پایانی تظاهرات تبدیل شد و میدان آزادی نام گرفت و از آن پس رابطه عشق و نفرت 29 ساله ای بین این برج و جمهوری اسلامی آغاز شد.

از شهیاد به عنوان یک نماد استفاده بسیار شد:روی اسکناس ها ،پوسترهای وزارت ارشاد،تبلیغات روزنامه ها،و هر چه که به شهر تهران مربوط می شد. ولی ناخشنودی کماکان وجود داشت تا در سال 1371کرباسچی،شهردار وقت تهران،پیشنهاد کردبنای جدیدی به عنوان نماد جمهوری اسلامی ایران ساخته شود.

 از آنجا که هیچ کس نمی دانست معماری اسلامی دقیقا چیست- سلجوقی است یا تیموری،مغولی یا صفوی و یا قاجاری،مغربی یا اسلامی اسپانیایی یا هندی،جمهوری اسلامی به سراغ شناخته شده ترین شکل معماری در اسلام رفت: یعنی مناره،غافل از اینکه برج های مخابراتی مشابه آن در دنیای غرب قبلا ساخته شده اند.به هر حال این برج چیزی شبیه مناره است که می تواند به نماد جدید جمهوری اسلامی تبدیل شود،اما مسئله اصلی،خلع شهیاد از مقامش به عنوان شناخته شده ترین نماد جمهوری اسلامی خواهد بود که در داخل،مقام اول و در خارج از کشور،مقام دوم را (بعد از چادر)دارد.خوشبختانه شهردار جدید تهران 30 میلیون دلار بودجه به بازسازی برج شهیاد و احیای عظمت گذشته اش اختصاص داده است.شاید این پایان رابطه عشق و نفرت باشد.شهیاد همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده، چنان که در جشنواره اخیر مجسمه های یخی در استان چهارمحال بختیاری،هنرمندان یک شهیاد از یخ ساختند.

 

 

اما تصویر محبوب من از شهیاد، نقاشی‌ای است كه پسر ده ساله‌ام، صفا به تازگی از آن كشیده است.

پمپیدو و میتران در دوران حکومتشان بناهای عظیمی ساختند.بنابراین،اگر شاه می خواست بزرگ ترین میدان جهان را بسازد،جمهوری اسلامی هم همان مسیر را دنبال می کند:ساخت بلندترین برج منطقه. متاسفانه ساخت این برج آنقدرطولانی شد-تا امروز 17 سال-که برجی در دوبی جای آن را گرفت.به هر حال بعید است که برج میلاد-باز هم با نامی نمادین،و این بار تجریدی تر و رساتر،چون به معنای تولد است-بتواند جای شهیاد را به عنوان نماد جدید ایران بگیرد.شهیاد به عنوان نماد مرکزیت شناخته شده،چون مقصد همه تظاهرات و راهپیمایی ها و محل برگزاری سخنرانی ها در خاتمه این مراسم است و واقعا حال و هوای مکانی قدرتمندی دارد.انرژی ناشی از حضور صدها هزار نفر که در میدان جمع می شوند،در بنا طنین انداز می شودو آن را به نمادی زنده تبدیل می کند.
 

 

ازسوی دیگربرج میلاد،نماد محور است،نمادی که می کوشد آسمان و زمین را به هم بپیوندد.متاسفانه،موقعیت مکانی و برنامه ریزی آن مانع کارهای بزرگ و جمعی است.با وجود کاربری های متنوع:مخابرات ،دفاترکار،هتل،مرکزخریدو...این برج کماکان یک مجموعه اختصاصی و بسته باقی خواهد ماند.زنده بودن شهیاد به دلیل کاربری اش به عنوان موزه یا دروازه یا سالن اجتماعات نیست،به دلیل شکوه حضور توده مردم ،نفس شان،صداهایشان و جنبششان است.و شگفت این که جمهوری اسلامی با ساخت تسهیلات اختصاصی و تجملی، این حس زندگی را از برج میلاد به عنوان نماد جدید دریغ می کند.

پانوشت: 

1 -با تشكر از همهء كسانی كه وقت گرانبهای خود را در اختیارم گذاشتند، چه در گفتگوی رو‌در‌رو یا با تلفن و ایمیل، و بیش از همه، حسین امانت.
2 -سمبل‌ها و تصاویر: میرچا الیاده، صفحه 35، انتشارات گالیمار، پاریس، 2004.
3 -در پروژهء ساخت یك سری غرفه در زیر زمین و محوطهء شهیاد هم پیش‌بینی شده بود كه بنا به پیشنهاد خود امانت هر یك از غرفه‌ها معرف یك سلسلهء پادشاهی بود، اما این غرفه‌ها هرگز ساخته نشد.
4 -از گفتگوی تلفنی با سیحون در مهر 1386، اما ایران‌پور به یاد می‌آورد كه فروغی هم از این طرح حمایت كرده بود.
5- فروغی هم به مدت كوتاهی زندانی شد.
6 -مصاحبه با ایرج كلا‌نتری، آبان 1386.
7 -مصاحبه با صدری، دی 1386.
8 -سر دانكن مایكل، كه امسال مدال شوالیه از ملکه الیزابت گرفت، در سخنرانی‌اش شهیاد را یكی از به یاد ماندنی‌ترین پروژه‌های دوران حرفه‌ایش دانست.
9 -به گفته حقیقی، امانت گاهی تا پاسی از نیمه شب در سایت می‌ماند.
10 -كاتالوگ كارهای زاها حدید، صفحهء 77، نمایشگاه گوگنهایم.

 

 

منابع: 

- بزم اهریمن: جشنهای 2500 سالهء شاهنشاهی به روایت اسناد ساواك و دربار، جلد سوم، تهران، 1378.
- هنر و معماری- مجله معماری، عبدالمجید اشراق، شماره 11 و 12.
- مقاله <روزگار غریبی است>، گلرخ اسكویی، روزنامه اعتماد ملی شماره 392.
- بنای ملی: آزادی یا برج میلا‌د، محمد (سینا)رجایی، معماری و ساختمان، صفحهء 63-60، 1386.
- شهیاد آریامهر، كتاب منتشر شده توسط شورای جشنهای 2500 ساله، 1350
(تصاویر 7،9،11،14،17،19،20،21،23،24،25،27، 29، 31، 33 و 41، برگرفته از این كتاب هستند كه حسین امانت آن را تدوین و مرتضی ممیز طراحی كرده است.)
- قصه برج پیر، مرجان طاهر‌رازی، در همگامان، منتشر شده توسط شهرداری تهران، 1386.
- تصویر 8 از اسلا‌م: هنر و معماری، انتشارات Markus Hattstein and Peter Pellis, Konemann، ایتالیا، 2004، صفحهء 511.

منبع: معمار نت

ادامه نوشته

پل کن فرو ريخت

 پل راه آهن رودخانه کن تکميل نشده فرو ريخت و پل قديم کن را نيز قربانی کرد

24 آبان ماه 1391 پل راه آهن رودخانه کن تکميل نشده فرو ريخت و پل جاده قديم را نيز قربانی کرد، 

اين پل که بر روی رودخانه کن در ضلع جنوبی پل های کندرو و تند رو پل های جاده مخصوص احداث می شد به دليل عدم رعايت اصول هيدروليک و تغيير رژيم رودخانه فرو ريخت و به دليل پديد آوردن سد موقت روی رود خروشان کن(که اين روزها معبر سيلاب کل شمال غرب تهران نيز هست) باعث پديد آوردن آب شستگی شديد تا ارتفاعی در حدود 8 متر برای پل های شمالی شده آن ها را نيز تا حدی قربانی نمود.

گزارش سیلاب مورخه 23 و 24 آبان ماه رودخانه کن محدوده بزرگراه فتح

شرح کلی موضوع طرح و دلایل آن

براساس بازدید به عمل آمده در مورخه 24 آبان ماه 91 از محدوده بزرگراه فتح رودخانه کن متأثر از شرایط مختلفی چون برداشت شدید مصالح از بستر پایین دست رودخانه، احداث پل راه آهن تهران- تبریز در پایین دست و افزایش دبی سیلابی رودخانه متناسب با انتخاب آن به عنوان کلکتور سیلاب شمال غرب و غرب شهر تهران و ساخت و سازهای افزایش یافته محلی، پایه های پل های تندرو و کندرو جنوبی دچار آبشستگی بسیار شدید 10 تا 12 متر شده بود و کندرو شمالی نیز در معرض آبشستگی قرار داشت. براین اساس و با توجه به اطلاعات زمان طرح و دوره طی شده بهره برداری عوامل فوق الاشاره مؤثر را با جزئیات دقیق تری بررسی می کنیم و اثر بخشی گزینه های دیگر زمان طرح را در ادامه مطلب مورد ارزیابی قرار می دهیم...

ادامه نوشته

راه آهن

:

این فایل آموزشی مساله قطار و راه آهن را بکلی برايتان باز میکند.

این فایل ۵۰ اسلایدی شامل چهار فصل زیر می باشد:

• فصل اول: مبانی و کلیات
• فصل دوم: خط و دستگاه خطوط
• فصل سوم: مکانیک خط
• فصل چهارم: طرح هندسی قوس ها در راه آهن

دانلود فایل پاورپوینت درس راه آهن (آقای مهندس نوروزی)

 اینجا کلیک کنید...

http://www.30vil.net/wp-content/uploads/2012/05/Railway%28www.30vil.net%29.rar

کلمه عبور (برای دانلود کمکی): ۳۰vil

برای دانلود اینجا کلیک کنید...

http://s3.picofile.com/file/7394273438/Railway_www_30vil_net_.rar.html

منبع : سایت مرجع مهندسی عمران ایران ؛ گروه مهندسی عمران دانشگاه آزاد فراهان

آسانسور

آسانسور

فهرست مطالب:

بررسی وضعیت صنعت آسانسور ایران  
دلایل رواج آسانسورهای هیدرولیک  
مختصری بر طرز کار آسانسور  
سیستم های کنترل دسترسی در آسانسور
روانکاری در آسانسور و پله برقی 
زنجیر جبران و اثرات آن بر عملکرد آسانسور  
نگهداری صحیح آسانسور 
مقررات ایمنی ترمز آسانسور
صادرات 

دانلود گزارش کارآموزی با موضوع آسانسور

 اینجا کلیک کنید...

http://www.4shared.com/file/J4m_HMXI/asansor.html

منبع : تاسيسات مكانيكي ساختمان

انرژی زمین گرمایی

انرژی زمین گرمایی انرژی تجدید پذیری می باشد و از حرارت قابل استخراج ناشی ازگرمای توده های مذاب وتخریب مواد رادیواکتیو موجود دراعماق زمین بدست می آید. این منبع انرژی برخلاف انرژی های تجدید پذیر دیگر مانند خورشیدی، بادی، امواج و . . . ، یک منشاء انرژی پیوسته می باشد. درقدیم انرژی زمین گرمایی اغلب بصورت چشمه های طبیعی آب گرم وبخارداغ به سطح زمین می آمدند و برای مداوای امراض، پخت وپز، گرمایش محیط و . . . استفاده می شد.

انرژی زمین گرمایی حرارت داخلی زمین است که به وسیله یک سیال مانند بخار یا آب داغ یا هر دو به سطح زمین انتقال می‌یابد. از این انرژی گرمایی در سطح زمین می‌توان در کاربردهای متفاوت از جمله تولید برق استفاده کرد. تاریخ اولین استفاده از انرژی زمین گرمایی به شاهزاده پیرو گینوری کونتی در ایتالیا بازمی‌گردد. امروزه بزرگترین نیروگاه زمین گرمایی جهان در منطقه آتشفشانی آبفشان‌ها (The Geysers) در کالیفرنیا واقع شده‌است ...

دانلود اسلاید آموزشی انرژی زمین گرمایی : اینجا کلیک کنید...

http://dl.mohandesyar.com/90/3/zaminGarmayi/zaminGarmayi%28www.mohandesyar.com%29.zip

منبع : تاسيسات مكانيكي ساختمان

66- نشانه شناسی هنر دینی

شصت و ششمین گفتمان هنر و معماری

نشانه شناسی هنر دینی

 

گستره نشانه شناسی امروز، بارها وسیع تر از نشانه شناسی سده های قبل می باشد که به یک معنا، بنیان کار پژوهش و نقادی را در دوران معاصر و حتی در فلسفه ی هنر رسمی و دانشگاهی این زمان ما بوجود آورده است. امروزه نشانه شناسی با بسیاری از دانش های دیگر نظیر جامعه شناسی، روانشناسی و زیبایی شناسی در تعامل و ارتباط کلامی است. بنیان هنر دینی بدون درک الفبای نشانه شناسی که رابطه میان هنر و الهیات را تعریف می کند، امکان پذیر نیست و از آنجایی که این حوزه تنها به احساسات بنیادی نمی پردازد و صرفا در پی ایجاد انگیزه عاطفی در مخاطب نیست، می تواند با دنیای معاصر رابطه وسیع تر و عمیق تر پیدا نماید. ساختار دین، هنری است، هنری که با علم عجین شده و ریشه عقلانی دارد. اگرچه تمامی صورت های رایج در تمدن اسلامی را نمی توان به این تلقی رجوع داد، معهذا باید پذیرفت که هنر دینی کمابیش از حقیقت دین بهره مند است و به ظهور و تجلی حق تعالی باز می گردد.

روح هنر دینی، سیر از ظاهر به باطن اشیاء و امور است و نمایش این، در تمامی شئون حیات هنری و هر یک بنا به قرب و بعد به حق، صورت روحانی تر یا مادی تری می یابد. در این بیان هنری دوری از طبیعت محسوس و رفتن به جهان ورای آن با صور تمثیلی به وضوح به چشم می آید. هنرمند در پرتو چنین تفکری، در مقام انسانی است که به صورت و دیدار و حقیقت اشیا می پردازد و چون نشانه ای از آسمان، عالمی پر از راز و رمز را ایجاد می کند. هنرمند در بیان هنر دینی، در جستجوی گذشت از صور و نقوش و دریافت تجربیات هنری و رسیدن به تحول معنوی از پیچیدگی به سادگی می رسد و به دنبال حکمت معنوی که در بطن این سادگی جریان دارد، می کوشد در هنرش جهانی متعالی ابداع کند. جمال و زیبایی هنر، با نفی شمایل های مقدس و نفی تجسم الهی در وجود آدمی و با گرایش به سمبلیسم و زیبایی سمبلیک، به آن پایه از نشانه شناختی دست پیدا می کند که پیش از این وجود نداشته است.

اساسا، هنرهای دینی در یک امر مشترک اند و آن جنبه سمبلیک آن هاست، زیرا در همه آنها، جهان سایه ای از حقیقتی متعالی از آن است، از این جهت در هنر هرگز قید به طبیعت که در مرتبه سایه است وجود ندارد و به همین مناسبت، هر سمبلی و هر نشانه ای، حقیقتی ماوراء این جهان پیدا می کند، نشانه اینجا در مقام دیداری است که از مرتبه خویش نزول کرده تا بیان معانی متعالی کند. این معانی جز با این سمبل ها و تشبیهات به بیان نمی آیند، همچنان که قرآن و دیگر کتب دینی برای بیان حقایق معنوی به زبان رمز و اشاره سخن می گویند.

در جلوه گاه معنی، معشوق رخ نموده/ در بارگاه صورت، تختش عیان نهاده / از نیست هست کرده، از بهر جلوه خود / وانگه نشان هستی بر بی نشان نهاده

در شصت و ششمین گفتمان هنر و معماری، پیرامون نشانه شناسی هنر دینی، خانم سکینه آقانسب و آقایان دکتر حسین سلطان زاده، محمد علی مرادی، شهریار سیروس و مهندس ابوالحسن میرعمادی سخن خواهند گفت که با نمایش فیلم همراه است.

 

 

زمان :‌ چهارشنبه 1 آذر ماه 1391 از ساعت 16 الی 19

مکان :‌ موزه هنرهای دینی امام علی (ع)- خیابان ولیعصر – چهارراه نیایش – بلوار اسفندیار – شماره 35

کتاب راس ساعت 16 توزیع می گردد.

 

انجمن مفاخر معماری ایران

www.ammi.ir

نماد معروف شهرهای دنیا

هر شهر برای تعیین هویت شهروندانش نشانه‌هایی دارد

این نمادها که گاه جزو آثار باستانی یا طبیعی و گاه ساخته‌شده به‌عنوان نماد آن شهر هستند،
 کارکردهای مختلفی از جمله اعطای هویت جمعی به شهروندان یا جذب گردشگر دارند

 

برج ایفل

 

برجی فلزی در میدان شان‌دومارس و در کنار رود سن واقع در شهر پاریس است.
 برج ایفل امروزه نه‌تنها به‌عنوان نماد پاریس بلکه به‌عنوان نماد فرانسه شناخته می‌شود و پربازدیدترین بنای جهان و یکی از شناخته‌شده‌ترین بناهای دنیاست

 

 

کاخ کرملین

 

یک قلعه تاریخی است که به‌صورت مجتمع در قلب شهر مسکو پایتخت روسیه ساخته شده و به رودخانه مسکوا، میدان سرخ و باغ الکساندر مشرف است

 

 

بنای این کاخ در سال۱۴۸۷ میلادی به پایان رسید. نام مشهور این کاخ کرملین است (به زبان روسی به معنای دژ است). این کاخ از چهار قصر، کلیسا و دیوار کرملین به همراهی برج‌های کرملین تشکیل شده ‌است

 

 

برج‌های دوقلوی پتروناس
 

از بلندترین آسمانخراش‌های جهان هستند و در کوالالامپور پایتخت مالزی قرار دارند. این برج‌های دوقلو با احتساب آنتن بالای برج‌ها، ۴۵۲‌متر ارتفاع دارند. تعداد طبقات هر برج ۸۸‌ طبقه است و جمعا ۷۸ آسانسور در این دو ساختمان فعال هستند

 

این دو برج از زیر به هم وصل هستند. همچنین پلی طبقات۴۱ و ۴۲ این دو برج را به هم متصل می‌کند. ارتفاع این پل از سطح زمین ۱۷۵‌متر و طول آن ۵۶ متر است

 

 

آتــن- معبـد پارتنــون
 

معبد پارتنون، نیایشگاهی در آکروپولیس که پریکلس آن را در سده پنجم پیش از میلاد در یونان امروزی بنا کرد. این معبد، جایگزین نیایشگاه قدیمی‌تری شده بود که در سال۴۸۰ قبل از میلاد توسط خشایارشا پادشاه هخامنشی ایران نابود شده بود

 

آغاز ساخت معبد قدیمی‌تر نیز سال۴۹۰ پیش از میلاد بوده که خود ۲۵سال پس از تخت جمشید ایران است

 
 

 

ریودوژانیرو- مجسمه مسیح
 

مجسمه مشهوری است که در برزیل در شهر ریودوژانیرو قرار دارد که مجسمه مسیح منجی است. این مجسمه با 38‌ متر ارتفاع در سال‌۱۹۲۶ میلادی و در ارتفاع ۷۱۰‌متری نوک کوه کورکووادو ساخته شده‌است

 

مجسمه مذکور حالت ایستاده عیسی مسیح درحالی‌که دستان خود را کاملاً باز کرده‌است نشان می‌دهد که این حالت نشان‌دهنده پذیرش همه انسان‌ها در آغوشش است

 

 

پکن- معبد بهشت
 

معبد بهشت یا معبد آسمان که بسیار بزرگ‌تر از شهر ممنوعه و کوچک‌تر از قصر تابستانی است، 2/7 ‌میلیون متر مربع مساحت دارد و در سال1420 میلادی در دوران سلسله مینگ به‌منظور قربانی کردن در پکن ساخته شد

 

از آنجا که امپراتوران چین خود را فرزند خدا می‌دانستند جرات نمی‌کردند که محل اقامت خود یعنی شهر ممنوعه را بزرگ‌تر از اقامتگاه خدا بسازند

 

 

قاهره- اهرام ثلاثه جیزه
 

مجموعه اهرام تاریخی ساخته شده در دوران مصر باستان است که در حاشیه شمالی شهر قاهره کنونی واقع شده است

 

هرم بزرگ جیزه تنها بازمانده عجایب هفت‌گانه جهان محسوب می‌شود. چندین هرم کوچک‌تر، مجسمه ابوالهول و کشتی بزرگ مصری متعلق به ۲۵۰۰‌سال پیش از میلاد مسیح نیز در منطقه جیزه واقع شده است

 
 

 

لندن- برج ساعت بیگ‌بن
 

بزرگ‌‌ترین و معروف‌ترین برج ساعت جهان؛ پس از آنکه کاخ وست منیستر، در یک آتش سوزی ویرانگر در تاریخ ۲۲‌ اکتبر سال‌۱۸۳۴ میلادی از بین رفت، چارلز باری، معمار معروف انگلیسی، ساخت مجدد این کاخ را شروع کرد و یک برج ساعت برای ضلع شمال شرقی کاخ در نظر گرفت

 

 

با وجود اینکه ته‌بنای برج بیگ‌ بن، به همراه ساختمان کاخ، در سال‌۱۸۳۴ میلادی نهاده شد اما خود برج، ۱۳‌سال بعد از آن، در سال‌۱۸۵۶میلادی ساخته شد

 

 

سیدنی- خانه اپرا
 

یکی از متمایزترین بناهای قرن بیستم از لحاظ هنر معماری به شمار می‌رود که در شهر ساحلی سیدنی و در ایالت نیو ساوت ولز کشور استرالیا قرار دارد که در ۲۰ اکتبر۱۹۷۳میلادی رسما توسط ملکه الیزابت دوم گشایش یافت

 

«اپراهاوس» شامل 5 سالن تئاتر، 5 سالن تمرین نمایش، 2سالن اصلی، 10 رستوران و کافه و تعداد زیادی فروشگاه است

 
 

 

آگرا- تاج محل
 

تاج محل از پرآوازه‌ترین بناهای جهان و آرامگاه زیبا و باشکوهی است که در نزدیکی شهر آگرا و در ۲۰۰‌کیلومتری جنوب دهلی‌نو پایتخت هند واقع شده‌است و یکی از عجایب هفت‌گانه جدید دنیا به‌شمار می‌رود

 

 

این بنا به دستور شاه‌جهان، پنجمین امپراتور گورکانی هند به‌منظور یادبود همسر ایرانی‌تبارش «ممتاز محل» بنا شده‌ است.

 
 

 

کویت- ابراج
 

 

 

 

مادرید - مجسمه خرس و درخت

 

مجسمه یک خرس در کنار درختی به نام مادرونو سمبل شهر مادرید و کشور اسپانیا‌ست. این مجسمه 20‌تن وزن دارد و در میدانی با نام پوئرتادوسول قرار دارد

 

نام این درخت توت فرنگی ترجمه شده زیرا میوه‌هایی شبیه توت فرنگی دارد اما شیرین‌تر از آن است و برای مربا استفاده می‌شود

 

 

نیویورک- مجسمه آزادی

 

نام رسمی آن «آزادی روشنگر جهان» است. این مجسمه در جزیره آزادی در بندر نیویورک نصب شده و به‌صورت نمادی برای خوشامدگویی به مسافرانی که از راه دریا به نیویورک می‌آیند درآمده‌است

 

مجسمه آزادی که با رویه‌ای از مس پوشش یافته، در سال ۱۸۸۶میلادی به مناسبت یکصدمین سال استقلال آمریکا از بریتانیا و به‌عنوان نماد دوستی فرانسه و آمریکا به این کشور اهدا شده‌است

-- 

فرودگاهی روی دره

باند کوچک در این فرودگاه و شرایط آب و هوایی خاص این منطقه کار را برای خلبان‌ها دشوار می‌کرد تا این که در سال 1977 یک هواپیمای بوئینگ 727 در شرایط بد آب و هوایی در هنگام فرود از باند خارج شد و با منهدم شدن هواپیما 131 نفر جان خود را از دست دادند.

لوم مهندسی آنقدر پیشرفت کرده‌اند که اگر لازم باشد مهندسان می‌توانند فرودگاهی را بر فراز یک دره هفتاد متری بنا کنند.

به گزارش فارس، فرودگاه بین‌المللی مادیرا در پرتغال یکی از عجیب‌ترین فرودگاه‌های دنیاست این فرودگاه جالب در سال 1964 با دو باند 1600 متری افتتاح شد.

باند کوچک در این فرودگاه و شرایط آب و هوایی خاص این منطقه کار را برای خلبان‌ها دشوار می‌کرد تا این که در سال 1977 یک هواپیمای بوئینگ 727 در شرایط بد آب و هوایی در هنگام فرود از باند خارج شد و با منهدم شدن هواپیما 131 نفر جان خود را از دست دادند.

این اتفاق باعث شد تا مهندسان به فکر گسترش طول باین فرودگاه باشند اما مانع کار دره ای بود که در انتهای باند قرار داشت از این رو آن‌ها تصمیم گرفتند تا سطحی هم تراز باند روی دره بسازند تا بتوانند طول باند را افزایش دهند.

8 سال پس از سانحه هوایی 200 متر به باند فرودگاه اضافه شد اما به نظر می‌رسید که این گسترش هم کافی نباشد تا این که در سال 2000 دوباره به طول باند اضافه شد که این باند توسط 180 ستون 70 متری روی دره نگه داشت شده است.

65- گنج نامیرا

گنج  نامیرا

نمی توان به درستی، تاریخ کتابت و آغاز خردگرائی انسان را از یکدیگر تفکیک نمود. از هنگامی که بشر اراده کرد با دیگران ارتباطی غیرکلامی برقرار کند، خواسته ها و نیات خویش را به گونه ای مکتوب نمود و از ابزار موجود زمان، چون الواح گلی، سنگ نبشته و نوشتن بر روی پوست درختان و پوست حیوانات بهره برد. چنانچه دیرینه شناسان و انسان شناسان، آنچه را که دریافته های خویش، نخست پی گرفته اند، دست نوشته های بشری است بر هر چه که امکان پذیر بوده است.

قلم به عنوان راوی هستی و عنصر هستی زا، ابزاریست پیچیده با خلقت انسان! خالق موجودات، به آن سوگند می خورد و در جهانی که جاری است، تصویر و تمثیل از آن پدید می آید. و آنچه که عامل ادراک آن است، به انسان توان می دهد تا به شناخت برسد. راز قلم این است که می تواند نسبت تازه ای از حقیقت را بیافریند تا انسان راه به جائی برد.

این قدرت، از عهده هیچ ابزار دیگری ساخته نیست. قلم کارآئی شگفت انگیز در انتقال تجربه های درونی و باطنی زندگی آدمی را داراست و آنجا که زبان و کلام باز می ماند، اهمیت نقش او بیشتر آشکار می گردد.

قلم، برای ایجاد ارتباط بین انسان ها یگانه است و از نیاز و اشتیاق به گفتگو حکایت دارد. حتی اگر نویسنده در لحظه آفرینش، هیچ به این الزام نیندیشد. زمانی که قلم وجود نداشته باشد دنیایی نخواهد بود و رشته ارتباط آدمیان با یکدیگر قطع می شود. نگاه انسان مدرن به کتابت نگاهی رندانه است تا نگذارد بازی زندگی و از شکل افتادن گوهر هستی آدمی، از یاد برود.

امروز اگر جامعه ما، خواهان آن است که میان سایر ملت ها، حرفی برای گفتن داشته باشد، نیاز به رشد و ترفیع این ابزار دارد. پیشینه فرهنگی ما و تمدن و غنای آن، حکم می کند برای درست اندیشیدن و سرآمد بودن به کیفیت زندگی در سایه قلم توجه شود. رشد کتاب و کتابخوانی، نشانه دار رشد تعقل و خردورزی در جامعه است و برای زمانه ما همین بس که نسل های آینده، ما را به زمانه ای خردگرا منسوب دارند.

در شصت و پنجمین گفتمان هنر و معماری که مصادف است با روز کتاب و کتابخوانی، آقایان دکتر رونالد توماس زاده، دکتر محمدمهدی محمودی، آلبرت کوچوئی و اسماعیل جنتی سخن خواهند گفت که با نمایش فیلم همراه است.

 شصت و پنجمین گفتمان هنر و معماری

چهارشنبه 24 آبان ماه 1391 از ساعت 16 الی 19

 موزه هنرهای دینی امام علی (ع)- خیابان ولیعصر – چهارراه نیایش – بلوار اسفندیار – شماره 35

 

انجمن مفاخر معماری ایران

www.ammi.ir

خانه اوپن

تصاویري از یک خانه شخصی اوپن در ایالت کالیفرنیای آمریکا

ادامه نوشته

مرکز خرید ایرانی خليج فارس بين برترین مراکز خرید جهان

برترین مراکز خرید جهان بر اساس میزان فضای قابل اجاره آنها معرفی شدند
مرکز خرید خلیج فارس به عنوان ششمین مرکز خرید بزرگ جهان انتخاب شده است:

 سایت یاهو مکتوب در گزارشی به معرفی ۱۳ مرکز خرید بزرگ جهان پرداخته و آنها را بر اساس میزان فضای قابل اجاره رتبه‌بندی کرده است.

۱- مرکز خرید New South China در دونگوان، چینفضای قابل اجاره: ۶۵۹ هزار و ۶۱۲ متر مربع

۲- مرکز خرید Golden Resources در پکن چین
فضای قابل اجاره: ۵۵۷ هزار و ۴۱۹ متر مربع

۳- مرکز خرید SM City North EDSA در فیلیپین
فضای قابل اجاره: ۴۸۲ هزار و ۸۷۸ متر مربع

۴- مرکز خرید وان اوتاما در کوالالامپور، مالزی
فضای قابل اجاره: ۴۶۵ هزار متر مربع

۵- مرکز خرید سنترال وورلد در بانکوک، تایلند
فضای قابل اجاره: ۴۲۹ هزار و ۵۰۰ متر مربع

۶- مرکز خرید خلیج فارس در شیراز، ایران
فضای قابل اجاره: ۴۲۰ هزار متر مربع

7- مرکز خرید میدولی در کوالالامپور، مالزی
فضای قابل اجاره: ۴۲۰ هزار متر مربع

8- مرکز خرید Cehavir در استانبول، ترکیه
فضای قابل اجاره: ۴۲۰ هزار متر مربع

۹- مرکز خرید سان وی پیرامید در سلانگور، مالزی
فضای قابل اجاره: ۳۹۶ هزار متر مربع

۱۰- مرکز خرید آسیا در فیلیپین
فضای قابل اجاره: ۳۹۰ هزار و ۱۹۳ متر مربع

۱۱- مرکز خرید Jamuna Future Park
فضای قابل اجاره: ۳۸۰ هزار متر مربع

۱۲- مرکز خرید دوبی واقع در دوبی، امارات
فضای قابل اجاره: ۳۵۰ هزار متر مربع

۱۳- مرکز خرید West Edmonton در آلبرتا، کانادا
فضای قابل اجاره: ۳۵۰ هزار متر مربع

برج گردان دبي

برج دبي/ 420 متر و 80 طبقه، براي اولين بار در جهان هر طبقه به طور جداگانه ميچرخد، اين برج هيچوقت يک شکل نيست... 

شما مي توانيد انتخاب کنيد پنجره اطاقتون صبح رو به طلوع آفتاب باشه يا اينکه زمان غروب آفتاب رو به دريا باشه! 

انقلابي در برج هاي ديناميکي / معمار دکتر ديويد فيشر ..


مهمترين رويداد معماري و دوستدار محيط زيست قرن برجي با عنوان برج گردان است كه در دبي ساخته مي شود.
طراح اين برج گردان ديويد فيشر معمار 58 ساله ايتاليايي است. اين برج اولين ساختمان كاملا گردان در دنيا است. اين آسمانخراش 313 متر

 

ارتفاع دارد و از 67 طبقه با بودجه 330 ميليون دلار ساخته مي شود.

به دليل برخورداري از سيستم هاي تامين انرژي خورشيدي و بادي و گردان بودن ساختمان ، ساكنان آپارتمان هاي اين برج مي توانند با تغيير زاويه آپارتمان ، چشم انداز مورد نظر خود را كه بيشترين نور روز را در اختيار مي گذارد انتخاب كنند و همچنين انرژي محل سكونت خود را براساس نياز تغيير دهند.

اين ساختمان كاملا دوستدار محيط زيست است و با كمك پانل هاي خورشيدي كه بين هر طبقه نصب شده اند و توربين هاي بادي انرژي خود را به روشي كاملا خودكفا تامين مي كند.
در حقيقت روي سقف هر آپارتمان در هر طبقه پانل هاي خورشيدي قرار گرفته اند كه با هر بار چرخش آپارتمان نور خورشيد را جمع آوري كرده و انرژي لازم آپارتمان را براساس نياز تامين و بقيه انرژي را ذخيره مي كنند.


اين برج در مدت يك سال مي تواند در حدود 190 ميليون كيلووات انرژي به ارزش بيش از 7 ميليون يورو توليد كند.
در داخل اين برج يك هتل شش ستاره ، ادارات و آپارتمان هاي در مقياس وسيع قرار دارند و در طبقات آخر 5 ويلا هريك به مساحت هزار و 500 متر با پاركينگ خودرو در همان طبقه ساخته مي شود. خودروها مي توانند با آسانسور ويژه اي به پاركينگ ويلا حمل شوند. پنت هاوس برج گردان دبي مجهز به استخر و باغ نيز است. همچنين در طبقه 64 آن يك باند فرود هليكوپتر در نظر گرفته شده است.
90 درصد اين ساختمان به صورت پيش ساخته در كارخانه ساخته مي شود و تنها 90 تكنيسن در ساخت آن مشاركت دارند درحالي كه براي ساختن برج هاي در ارتفاع مشابه به كار بيش از دو هزار كارگر نياز است. يکي از اصلي ترين ويژگي هاي اين برج چرخش طبقات آن به وسيله فرمان صوتي است.

شهر نوشت

شصت و چهارمین گفتمان هنر و معماری

شهر نوشت

درباره شهر، نوشتن آسان است، هر قلم و هر خرده نوشتاری می تواند ادعا کند که شهر را شناخته و آنچه را که مرقوم داشته، همان است که هست. به ویژه آن که توصیف شهری ناشناخته باشد. حوزه های متفاوتی می تواند شهر نوشته ها را پدید آورد. تجارب شخصی، اندیشه ورزی، نگاه انتقادی یا تخصصی، پرسه گردی، بازنمائی و ثبت، همه و همه در توصیف یک شهر می تواند رخ دهد. در شهر نوشت ها یا ادبیات شهر، تنها نویسندگان ادبی، دست ندارند، معماران، پزشکان، معلمان، فلسفه گران، پژوهشگران اجتماعی، جهانگردان، روزنامه نگاران، و دست آخر نویسندگان، آنان که در شهر زیسته اند یا حتی گذری کوتاه بر آن داشته اند، حق دار آنند که شهر را بنویسند، اینکه کدام مفهوم، کدام محور و کدام سوال مدنظر است، فرق نمی کند، مهم آن است که "شهر نوشت" زمان را متوقف می کند و ایده ی از آن را به دست می دهد که از میلیون ها ساکن و رهگذر شهر در حال، تنها یکی به آن پرداخته است، حتی در همان لحظه دو نگاه در توصیف شهر یکسان نیست. جذاب تر آن که آنچه امروز از شهر نوشته می شود، ممکن است چند سال دیگر چیزی از آن باقی نمانده باشد و آنچه برای ما امروز قابل توجه و جذاب بوده، در زمانی دیگر حتی قابل نگاه کردن نباشد، چه رسد به نوشتن.

مردم، شهرها را معمولا از طریق مشکلاتشان می شناسند و از شهر به عنوان پدیده ای مستقل، صحبت به میان نمی آید، مگر آنجا که شهر بدل به مانعی بر سر راه آسایش انسان ها شود. در عرصه عمومی هم، شهر موضوع بحث کارشناسان است. ولی آنچه در ادبیات شهر بازنمایی می شود، نه آمار ترافیک و غلظت آلاینده های هوا و افزایش قیمت اجاره ها بلکه تجربه زیسته ای است که انسان فقط در شهر امکان کسب آن را دارد. در شهر نوشته ها، شیوه های زندگی، رفتار شهرنشینی، تکنولوژی و مدرنیسم، سنن و آداب و عقاید و ... به دنبال هم می آید. پر رنگ یا کم رنگ اما، آنچه که مانع رشد ادبیات شهری می شود چیزی است که در دقیق ترین و محافظه کارترین توصیف می توان آن را "بدبینی" نامید، پدیده ای که موجب می شود، نه سیمای واقعی شهر به درستی به تصویر کشیده شود و نه بتوان از این ادبیات برای ایجاد فضای شهری مناسب بهره برد. شاید به جای دادن پاسخ مستقیم به معضلات شهر، تنها کافی باشد که فضا را برای طرح پرسش فراهم کرد.

در شصت و چهارمین گفتمان هنر و معماری که مصادف با روز جهانی شهرسازی است، خانم ها دکتر گیتی اعتماد، مهندس خوبچهر کشاورزی، مهندس ثریا بیرشک، مهندس نسیم ایرانمنش و آقایان دکتر علی غفاری، دکتر یزدان هوشور، دکتر داریوش زمانی، دکتر علی طاهری، مهندس محمدحسین جهانشاهی و مهندس بهروز مرباغی پیرامون "شهرنوشت" سخن خواهند گفت که با نمایش فیلم همراه است.

 

زمان :‌چهارشنبه 17 آبان ماه 1391 از ساعت 16 الی 19

مکان :‌ موزه هنرهای دینی امام علی (ع)- خیابان ولیعصر – چهارراه نیایش – بلوار اسفندیار – شماره 35

 

انجمن مفاخر معماری ایران

www.ammi.ir

توانایی‌های لازم برای یک مهندس عمران

توانایی‌های لازم برای یک مهندس عمران

اجتماعی بودن

یک مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با سایرین باشد. چون رشته مهندسی عمران یک رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط کار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه کارگران، تکنسین‌ها و مهندسان رشته‌های دیگر سروکار دارد و باید با همه این افراد ارتباطی قوی برقرار کند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت در کارش باشد.

• قوی بودن دروس پایه

با توجه به کمیت و کیفیت درسهایی که در این رشته ارایه می‌گردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه‌های ریاضی و فیزیک برخوردار باشد تا در فهم دروس پایه به مشکل بر نخورده و دروس تخصصی و فنی را به راحتی فراگرفته و در آن‌ها خبره گردند.

• سایر فاکتورها

رشته مهندسی عمران دارای سه بعد طراحی ، محاسبه و اجرا است.در این میان عده‌ای از مهندسان جذب کارهای اجرایی می‌شوند که در این صورت باید آمادگی کار در کارگاه‌های داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامه‌ریزی و سروکار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عده‌ای نیز جذب بعد طراحی می‌شوند که این عده نیز باید آمادگی کارهای محاسباتی را داشته باشند و از ریاضیات قوی، صبر و حوصله بسیار و قدرت تجزیه و تحلیل بالا برخوردار باشند. از این رو داشتن مهارت‌های زیر برای یک مهندس عمران ضروریست:

• توان جسمی
• قدرت تجزیه و تحلیل
• قدرت تجسم(دید مهندسی)
• دقت در جزئیات
• قدرت تصمیم گیری و انتخاب
• آشنایی با فهرست بها و قوانین و بخشنامه‌های جاری
• آشنایی با رایانه و استفاده از نرم‌افزارهای عمرانی و تحلیلی
• آشنائی با صورت وضعیت و متره و برآورد
• آشنائی با کلیات نقشه برداری نوین
• توانایی تجزیه و تحلیل مسایل مالی و آشنایی با قواعد عرفی بازار کشور مربوطه

http://rezaazimi2.blogfa.com/

سازه هاي فولادي از ورق نازك سرد فرم داده شده=L.S.F

L.S.F بهترین گزینه پيشنهادي برای مناطق نيازمند ساخت و ساز فوري 

"سازه هاي فولادي از ورق نازك سرد فرم داده شده"=L.S.F

طرح واجراي ساختمان با اين روش بر اساس استاندارد A.I.S.I (انسيتو آهن و فولاد آمريكا ) بوده و مقاطع به صورت سرد فرم داده شده و ضخامت ورق از 4/. تا 4/6 ميليمتر بصورت معمول استفاده مي شود. اين روش بطور وسيع و همه جانبه از سال 1940 در آمريكا و اروپا بكار رفته و استاندارد A.I.S.I   در سال 1946 تدوين گرديده است. 
در حال حاضر كليه كشورهاي صنعتي جهان رويه فوق را كه داراي مزاياي فراوان مي باشد مورد استفاده قرار مي دهند بطوريكه در اين رابطه بسياري از كشورها از جمله استراليا ، كانادا، ژاپن ، و آلمان اقدام به تدوين استاندارد ملي نموده ودر دانشگاه ها تدريس مي شود .

 اين تيپ ساختمانها به علت سبكي و اتصالات متعدد و نزديكي به هم در مقابل زلزله مقاوم بوده و با توجه به ساخت كليه قطعات در كارخانه كنترل اجرا و كيفيت به سادگي انجام مي شود. 
سرعت ساخت اين نوع سازه با يك برنامه ريزي حساب شده بسيار بالاست ضخامت ورق از 4/. تا 85/. براي سازه هاي بدون بار (مانند تيغه ها و قطعات تزييني ) و از 85/. تا 4/6 ميليمتر براي قسمتهاي باربر سازه مورد استفاده قرار مي گيرد . 
در ساختمانهاي تا 4 طبقه كل اسكلت ساختمان (باربر و غير بار بر ) از ورق نازك استفاده مي شود و براي ساختمانهاي بلندتر ،تيغه ها و سقفها با استفاده از ورق نازك و اسكلت از مقاطع معمولي مي باشد. 
ورقهاي سرد فرم داده شده را بوسيله گالوانيزه نمودن در مقابل زنگ زدگي محافظت مي نمايد . 
برا ي قطعات كم اهميت از رنگ نيز استفاده مي شود: 
1- ZINC COATED IN ACCORDANCE WTTH ASTM- A 525 G-60    
اتصالات اين نوع سازه بوسيله پيچ خودكار و يا جوش قابل اجرا مي باشد. 
طراحي پي در اين نوع سازه به علت سبكي ساختمان در مقابل UPLIFT بايستي كنترل شود بطور كلي عمليات پي سازي بسيار ساده تر و كم حجم تر از پي سازي ساختمانهاي سنتي مي باشد. 
در كشور ما كه جزو مناطق زلزله خيز دنيا محسوب مي شود استفاده از اين روش ساخت از اهميت ويژه اي برخوردار است زيرا وزن مرده ساختمان ( DEA LOAD) كمتر از 50 كيلوگرم در متر مربع مي باشد . كه كمتر از 10/1 نيروي وارده در مقايسه با ساختمان سنتي بوده و با توجه به قابليت جذب بهتر انرژي بوسيله سازه (نزديك بودن فواصل اعضاء سازه ) خطر تخريب ، بخصوص ريزش ناگهاني(COLLAPSE) وجود ندارد . نوسازي هاي بعد از زلزله با استفاده از اين روش ساختماني ضمن برطرف نمودن خطر هاي آتي ، از سرعت قابل توجهي نيز بر خوردار است. 
اشكال معمول مقاطع شامل ناوادنيها ،Z  ، نبشي ، Hatsectios   و مقاطع  I ،  T و دايره بطور كلي اجزاء سازه اي از اندازه 2 اينچ تا 12 اينچ و ضخامت 4/. ميليمتر تا 6 ميليمتر ساخته مي شود و در مواردي تا 18 اينچ و ضخامت يك دوم اينچ نيز ساخته شده اند . ظرفيت باربري و سختي اين مقاطع از موضوعات اصلي مورد مطالعه اين سيستم مي باشد. 
اين مقاطع براي ساختمانهاي تا 4 طبقه مورد استفاده قرار مي گيرند. در ساختمانهاي بلندتر مقاطع اين مقاطع از فولاد گرم نورد شده استفاده مي شود و مقاطع درجه دوم مانند تيرچه و پانلها از سيستم سرد استفاده مي شود. 
در اين سيستم مقاطع بصورت اعضاء جداگانه و يا بصورت پانل و deck   مورد استفاده قرار مي گيرند . در پوشش استفاده از سيستم پانل خرپايي مركب Acomposit Aruss-Panel System معمول و اقتصادي مي باشد كه در اروپا بعمق 200 ميليمتر  بطور وسيع مورد استفاده است . مقاطع سرد فرم داده شده (Formed Sections ) به عنوان خرپا، فريم فضا يي ، قوسها و انبارها كركره هاي مورد استفاده ميباشند. يك گام از ورق كركره هاي 30 تا 75 ميليمتر و ارتفاع آن 5 تا 25 ميليمتر مي باشد. ضخامت بين 3/. تا 2/4 ميليمتر متغيير است البته گام 150 ميليمتر و عمق 50 ميليمتر هم ساخته مي شود. 
مشخصه هاي مهم شامل FY    ، مقاومت كششي مدول الاستيسته مشخصه هاي Strwss-Strain  نرمي Ductility، جوش پذيري ،مقاومت Fatigue بالاخره  سختي Toughnes و بالاخره فرم پذيري و دوام و پا يداري Duralility از مشخصه هاي مهم مي باشد. 
مدول الستيسيته E براي طراحي معمولاً 10 2×Kg/cm2  در نظر گرفته مي شود. 
فلز گرم نورد شده مقاومت كمانشي بيشتري نسبت به سرد نورد شده دارد (E) آنها بالاتر است . 

فرم منحني خستگي : 
تغيير شكل نسبي براي نورد گرم معمولاً تيز (نقطه تسليم مشخص است  ) و براي سرد نورد شده كه حالت تردي بيشتري دارد بصورت منحني است كه مدول آنرا كمي كمتر از گرم نورد شده بحساب مي آورند .

نرمي يا   Ductility: 
فلزي را شامل مي شود كه تغيير شكل پلاستيك را بدون شكستن تحمل نمايند. كه براي توزيع خستگي پلاستيك در اتصالات مورد توجه مي باشد. نرمي فلز به وسيله تست كشش يا تست خمش Bend يا تست شيار Notchtestاندازه گيري مي شود. 
قابليت جوشكاري به ظرفيت فولاد جهت جوش پذيري در يك وضعيت مطلوب عاري از ترك و سلامتي اتصال بستگي دارد كه اين ظرفيت از طريق تركيب شيميايي فولاد تعيين مي شود و با تغيير نوع فولاد و مراحل اجرايي جوشكاري تغيير مينمايد كه جوشكاري سازه و صفحه فولادي ANS1/AWSD1.3)) مراحل جوشكاري براي جوش قوسي (SMAW) Shielded Metal  Are  جوشكاري قوسي با گاز ،  SAW)) ، GMAW))،FCAW)) را توضيح مي دهد. 
جهت خستگي Fatigue هيچگونه پيش بيني خاصي در A.I.S.I نگرديده و در حال حاضر از استاندارد AISC كه عموميت دارد استفاده مي شود. 
پانل هاي ساخته شده از صفحات كر كره اي با عمق غير معمول در حالات بدون فريم باربر مورد استفاده است . متدود هاي فرم دادن به ورقها به سه طريق مي باشد، Rol Forming Acid ،Bending Brake Operation، Press Brake Operation    
اقتصادي ترين روش اين سيستم استفاده از ماشين فريم Foamer)) مي باشد كه مقاطع يا پانلها و دكها به عرض 750 ميليمتر از كويلها به طول بيش از 1000 متر توليد مي نمايند . مقاطع ساده با شش جفت رول شكل نهايي خود را پيدا مي كنند در حالي كه مقاطع پيچيده گاه با 15 دستگاه رول فرم نهايي خود را پيدا مي كنند. 
سرعت پيشرفت رول 6 تا 90 متر در دقيقه است . سرعت معمول 25 تا 45 متر در دقيقه مي باشد. 
مقاطع نهايي در طول مورد نياز بصورت  اتوماتيك قطع مي شود . 
دستگاه فرم تا ضخامت 20 ميليمتر را فرم داده است و بصورت معمول بين 2/. تا 5/7 ميليمتر را فرم مي دهد. 
قدرت قلطكها ضخامت نهايي را تعيين مي نمايند خطاي خطهاي قطع توليد مقاطع ، بين 4/. تا 6/1 ميليمتر و زاويه تا 2 درجه مي باشد. 

جوشكاري ورقهاي نازك شامل انواع زير است :

Arewelds (Groove Welds Arespot Welds Fillt welds And Flare Groove Welds)   

مقاومت جان در انتها (نشيمن گاه ) تحت عنوان Webcripling  يكي از محدوديتهاي طراحي است كه با استاندارد A.I.S.I  شرطهاي لازم و مقاومت هاي باربري مجاز تعيين شده است . 

ضخامت ورق و محدوديتها:     
ضخامت ورق به تنهايي محدوديتي را بيان نمي كند بلكه نسبت پهنا به ضخامت W/T عامل محدوديتها مي باشد و البته خستگي المان زير بار نيز در اين رابطه تاثير گذار مي باشد. A.I.S.I دوام اين اسكلت در رابطه مستقيم با محافظت Protectiopn مقاطع مي باشد. 
استفاده از ورقهاي گالوانيزه فرم داده شده مقاومت بالايي را در مقابل خوردگي ورق بوجود مي آورد ، در مورد روكشهاي ضخيم جهت محافظت ، طول عمر بصورت خطي است يعني با افزايش ضخامت، عمر ورق هم افزايش مي يابد . 
مثلاً با دو برابر شدن ضخامت روكش محافظ مي توان انتظار دو برابر شدن عمر سازه را داشت . متدهاي قابل قبول حفاظت در فصل سوم استاندارد A.I.S.I  بحث شده است . 

طراحي پلاستيك: 
اعضايي كه نسبت پهنا به ضخامت آنها بزرگ مي باشند قادر به توسعه در لوله هاي پلاستيك قبل از كمانش موضعي نخواهد بود . براي نسبتهاي بزرگ  W/T  طراحي پلاستيك ضرورت دارد تا ظرفيت غير الاستيك رزرو تيرها را محاسبه نمود . 
روش محاسبه خطي خواص مقاطع : 
با توجه به يكنواختي ضخامت مقاطع در اينگونه سازه ، خواص مقاطع را مي توان بصورت ساده شده خطي (ميان تار مقاطع ) محاسبه و از ضخامت t  صرفنظر نموده و در انتها t  را وارد نمود A=I .t   I=IX t…..))  

طراحي اقتصادي و ابعاد اوپتيموم: 
بهترين طرح آنست  كه تمام اعضاء سازه همزمان به مرحله Fail  برسند كه رسيدن به چنين وضعي مشكل و در اغلب موارد امكان پذير نيست ، بطور كلي براي ستونهاي بلند كمانش و براي بالهاي( پهن w/t بالا ) كمانش موضعي  تعيين كننده است براي پيچها لهيدگي ورق تعيين كننده است . 
در موارد مربوط به كمانش انتخاب فلز با مقاومت بالا بي فايده است و بي سبب باعث بالا رفتن هزينه مي شود . چون كمانش ناشي از ارتفاع و يا كمانش موضعي به مقاومت بستگي ندارد بلكه جزء مشخصه هاي هندسي است ورق گالوانيزه از ورق سياه با پوشش محافظتي از فلز روي ( gal vanized)(zn) zinse-coated كه با مراحل گرما دهي انجام مي شود. Hot- Dip Process مشخصات در استاندارد ASTM446-83  آمده است. 
براي اينگونه سازه به هر حال اين  خستگي مهم است و بستگي به سيكل يا تكرار بارگذاري دارد و خستگي مجاز از منحني S.N  (S  ماكسيم خستگي و N  تعداد سيكل تا رسيدن به مرحله تخريب ) استفاده مي شود. خستگي FATIGUE  در رابطه با كشش براي فولادهاي مختلف از 35 /. تا 6/0 خستگي معمول كششي فولاد مي باشد .

خواص مكانيك و اثر فرم دادن سرد به فلز : 
مقاومت تسليم ty و مقاومت نهايي در قسمتهايي كه  تحت تاثير نيروهاي بالا براي فرم دادن قرار مي گيرد مقاومت تسليم افزايش مي يابد . مهم ترين عوامل تاثير نسبت r/t براي گوشه ها و نيبت fu/fy فلز مورد استفاده مي باشد.عوامل ديگر از قبيل نوع فولاد و نوع خستگي فشار يا كشش و جهت خستگي نسبت به عمليات فرم دادن عمود يا در جهت خستگي تاثير گذار مي باشد.  بطوركلي با افزايش مقاومت تسليم نرمي فلز كاهش ميابد فلز ترد و شكننده مي شود

 

 

مراحل اجرا:

*********

مرحله اول – فونداسيون  : 

فونداسيون بناهاي ساخته شده با روش LSF بسيار سبك بوده و به علت سبكي زياد اين سازه از سادگي خاصي بر خودار است و براساس طراحي مهندسين محاسب مي توان از شالوده هاي نواري يا راديه  استفاده نمود ، همچنين در اين نوع فونداسيون قابليت اجراي محل چاه ارت – لوله فاضلاب وساير موارد ديده شده است .    

مرحله دوم – اسكلت ساختمان (سازه هاي فولادي سبك )LSF:
اين نوع سازه ها از طريق روش رول فرمينگ (نورد سرد ) يا پرس ورق هاي بريده شده  توليد و ساخته مي شوند .
جنس اين سازه ها از ورق گالوانيزه به ضخامت هاي مختلف 1ويا 2 ميليمتر بوده و يكي از شاخص هاي اين نوع سازه  مقاومت در برابر اكسيد شدن (زنگ زدگي ) مي باشد. 
-سطح مقطع اين سازه ها اكثراً به صورت UوC مي باشدكه توسط پيچ و پرچ به يكديگر متصل مي گردنند. 
-كليه سازه ها مونتاژ شده وبرش خورده به محل پروژه حمل مي گردد ودر زمان بسيار كوتاه به يكديگر متصل شده و آماده براي نصب پانلها و يا در اصطلاح سفت كاري  ساختمان مي گردنند. 
-زمان اجراء استراكچر ساختمان ها با اين روش بسيار كوتاه و حدوداً بين 7 الي 14  روز مي باشد .
-در اين نوع ساختمان ها وزن آهن مصرفي در هر متر مربع معادل 30 تا 45 كيلوگرم محاسبه گرديده است . 
-قابليت انعطاف پذيري و سازش با زمين هاي نا مساعد در سازه هاي فلزي نسبت به سازه هاي چوبي 21 برابر و نسبت به سازه هاي بتوني 10 برابر مي باشد.  

مرحله سوم – پوشش هاي خارجي وداخلي سقف – ديوار 
پوشش خارجي و داخلي  سقف : گزينه هاي مختلفي را مي توان براي  پوشش سقف نام برد به طور مثال ساندويچ پانل – ورقهاي گالوانيزه با  تنوع رنگي زياد –پوشش هاي مثل فايبر سمند رنگي ، روف تايل ، آكرا و .....انتخاب پوشش سقف با توجه به شرايط اب و هوايي قابل تغيير و انتخاب مي باشد. و براي پوشش داخلي سقف مي توان از سقفهاي كاذب( كناف ) – تايلهاي گچي با روكش U.P.V.C  يا گچبرگ و يا تايلهاي آرمسترانگ نام برد . 
پوشش ديوارهاي داخلي و خارجي : 
براي پوشش ديواره هاي داخلي مي توان از پانلهاي گجي – پانلهاي سيماني يا ديوار پوش MDF  استفاده كرد كه در طرح ها و ضخامتهاي مختلف استفاده مي گردد. اين نوع پانلها به راحتي قابليت نصب بر روي اين نوع سازه را دارا مي باشد .همچنين مي توان  نماي داخلي را با استفاده از كاغذ ديواري – رنگ روغني  يا پلاستيكي ، بلكا و ديوار كوب  هاي مختلف  پوشش داد . و جهت عايق نمودن ديوارها نيز مي توان از پشم سنگ و يا فوم پلي استايرن در بين سازه ها استفاده نمود . 
پوشش ديوارهاي خارجي را مي توان با استفاده از پانلهاي سيماني يا سمند برد – پانلهاي چوبي يا پلي وود ، پانلهاي صنعتي ( ساندويچ پانل، پانل دكوراتيو ) پوششهاي سنتي (سيمان – آجر نما   و يا غيره ..)به راحتي به سازه ها نصب كرد. پانلهاي سيماني در طرح ها ي ساده و چوبي و سنگي  با ضخامتهاي بين 8 تا 12 ميليمتر در ابعاد متنوع توليد مي گردد. اين پانلها مقاوم در برابر شرايط جوي ناپايدار – ضربه پذيري و حمله موريانه ها بوده و از نظر زيبايي مانند 
چوب و از نظر مقاومت مانند سنگ در نماي بيروني ساختمان جلوه مي نمايد. (مقاوم در برابر خش –سايش – غير قابل پوسته شدن و ترك خوردن  )

مرحله چهارم –تاسيسات الكتريكي  و مكانيكي  
تاسيسات برقي شامل : ا سيم كشي  –كليد –پريز- تابلو برق –چاه ارت – خط تلفن –كابل تلويزيون كه در اين نوع ساختمانها به راحتي ميسر مي باشد. 
در اين شيوه لوله هاي پلاستيكي از بالاي سقف كاذب به ميان فضاي خالي ديوارها به محل قوطي ها كه از پيش به وسيله پشت بند هاي مخصوص در محل مورد نصب شده اند كشيده مي شوند . 
تاسيسات مكانيكي : قابليت استفاده انواع لوله هاي تاسيساتي سرد و گرم  -فاضلاب –  – رادياتورها – پكيج – ملزومات سرويس بهداشتي در انواع  مختلف – 
اساس لوله هاي تاسيساتي با استفاده از سوپر پايپ و پي وسي فشرده مي باشد ،كه در مقايسه با لوله هاي فلزي و چدني از انعطاف و طول عمر بيشتري برخودار مي باشند. براي سيستم تهويه مطبوع نيز مي توان بسته به نظر كارفرما يا از پكيج يونيت و از سيستم تهويه مركزي استفاده كرد  

مرحله پنجم – درب و پنجره 
درب ها : استفاده از انواع درب ها از نوع MDF-HDF-UPVC - و آلومينيوم ضد حريق و ضد سرقت (چهارچوب درب ها از نوع فولاد با چوب مي باشد.)
پنجره : استفاده از انواع پنجره هاي UPVC و يا آلومينيومي با شيشه هاي تك جداره و دو جداره در ضخامت و ابعاد و اشكال مختلف )

مرحله ششم – كفسازي – نقاشي و رنگ 
انواع سراميك و كاشي –لمينت –پاركت – موزاييك و كف سيماني در اين نوع سيستم مورد استفاده قرار مي گيرد

معیارها و مفاهیم بافت فرسوده

لزوم بازنگری در معیارها و مفاهیم بافت فرسوده

حسین سلطان‌زاده - عضو هیئت امناء انجمن مفاخر معماری ایران

بافت های فرسوده شهری همواره از مشکلات و معضلات اساسی مدیریت شهری به شمار رفته و مفهومی است که در سالهای اخیر و خصوصاً در نیمه اول دهه هشتاد پس از زلزله بم تمرکز توجه مسوولان شهری را به خود اختصاص داده است.

بافت فرسوده دارای 3 شاخص اصلی می باشد:

1-ریزدانگی : بلوکهایی که بیش از 50% آنها مساحتی کمتر از 200 مترمربع داشته باشد.

2-ناپایداری : بلوکهایی که بیش از 50% بناهای آن ناپایدار و فاقد سیستم سازه ای باشد.

3-نفوذناپذیری : بلوکهایی که بیش از 50% معابر /ان عرض کمتر از 6 متر داشته باشند.

 

تا کنون آمارهای متفاوتی درباره میزان بافت فرسوده موجود در کشور ارائه شده است. کارشناس سیاستگذاری مسکن مرکز مطالعات تکنولوژی دانشگاه علم و صنعت از وجود 36 هزار هکتار بافت فرسوده در سراسر ایران خبر می دهد. چنین آماری با مقداری تغییرات از سوی معاون برنامه ریزی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری 49 هزار هکتار و از سوی وزیر مسکن و شهرسازی 50 هزار هکتار معرفی می شود. به هر روی آنچه حائز اهمیت است بالا بودن میزان این بافت در کشور و توجه به این نکته است که به سبب ارزان بودن مسکن در چنین بافتهایی درصد بالایی از جمعیت در این بافتها زندگی می کنند. 

علاوه بر آن، با گذشت زمان، هر روز بر آمار بافت های فرسوده افزوده می شود و محله های جدید تری به بافت فرسوده تبدیل می شوند. گسترش حاشیه های شهری بدون برنامه ریزی و مهندسی نشده نیز این معضل را دو چندان می سازد. توجه به همین نکته لازم است تا به ضرورت بررسی این مفهوم، تعاریف موجود درباره آن و اصلاح، جرح و تعدیل این تعاریف بپردازیم.

در حال حاضر سازمانهای اجرایی مختلفی درگیر حل معضل بافت های فرسوده می باشند. این سازمانها هریک برنامه ریزی های جداگانه، مفاهیم مختلف و روش های اجرایی متعددی را در این زمینه برگزیده اند. مهمترین مساله ای که در این میان به چشم می خورد نبود تعریف مشترک از مفهوم بافت فرسوده و تقلیل شاخص های تشخیص فرسودگی بافت به مسائل کالبدی و درنتیجه ناکار آمد بودن تعاریف موجود می باشد.

 هرچند بررسی تجارب جهانی نیز نشان می دهد که تعریف مشترک و واحدی از بافت فرسوده وجود نداشته و پویایی این بافت و بروز مسائل گوناگون در آن سبب می شود تا ارائه یک تعریف واحد به تقلیل گرایی در موضوع بیانجامد و به کاستی های فراوانی دامن زند. با این وجود باید توجه داشت، نبود تعریف مشترک به معنای فقدان رویکرد نیست. هرچند چنانچه گفته شد در بررسی تجارب جهانی نیز تعریف دقیق و مشخصی از بافت فرسوده وجود ندارد اما همواره شاخص هایی برای تشخیص بافت های فرسوده شهری وجود دارد که گزینش این شاخص ها خود نشان دهنده رویکرد موجود به مساله بافت فرسوده می باشد.

با این وجود در اینجا لازم است تا ابتدا نگاهی تاریخی به مفهوم " بافت فرسوده " در طرح های جامع شهری داشته و سپس معیارهای موجود درباره تشخیص بافت فرسوده را بررسی کنیم.

در طرح جامع فرمانفرمائیان که در سال 49-1345 تهیه شده، از مطلبی با عنوان بافت فرسوده صحبتی به میان نیامده است.تنها در توصیف چند محله به بناهای فرسوده ای اشاره و پیشنهاد مرمت آنها داده شده است. در طرح جامعه مشاور ایرانی آتک که در سال 71-1369 تهیه شده است از پدیده فرسودگی در محله های مسکونی یاد شده و صحبت از محلات فرسوده به میان آمده است. در این طرح، واژه فرسوده به ساختمان هایی اطلاق می شده که قدیمی بوده و احداث آن قبل از سال 1345 صورت گرفته است. 

از دیدگاه این طرح، تجمع این ساختمان ها در آن ایام در یک محله کافی بود تا محله فرسوده شناخته شود. طبق معیارهای طرح ساماندهی تهران، شاخصه های فرسودگی در محلات، قدمت بالای ساختمان ها، عدم دسترسی مناسب و نبود تجهیزات و تاسیسات شهری مناسب می باشد. در طرح جامع جدید تهران در سال 1385 محدوده هایی که به سبب ناکارآمدی و کمبود زیرساخت ها و تاسیسات شهری، کم دوامی ساخت و سازها و کیفیت پایین محیط زندگی به عنوان بافت فرسوده شهری شناسایی شده اند.(حائری،1386:10)

اما آنچه در حال حاضر به عنوان تعریف مشترک و مصوب بافت فرسوده در سازمانهای مختلف اجرایی مد نظر قرار می گیرد، معیارهای سه گانه ارائه شده از سوی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران : ریزدانگی، ناپایداری و نفوذناپذیری است. تا کنون نقدهای بسیاری بر این معیارها وارد شده و تجربه اجرای نوسازی بافت های فرسوده نیز نشان می دهد که این سه معیار شاخص های مناسبی برای تشخیص بافت های فرسوده نیستند.مشاور فرانسوی اپور ابتدا مفهوم " بافت های شکننده" را به جای " بافت های فرسوده" به کار برده و سپس این سه معیار را فقط برای شناسایی اولویت های مداخله مناسب بر شمرده است.وی نظرات خود را درباره سه معیار مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری به شرح زیر بیان می کند:

معیار شماره یک یعنی " کوچک بودن قطعات" ربطی به کیفیت بافت ندارد. حذف این قطعات، حذف تاریخ شهر است که حاصل انباشت زمان می باشد.
                          
معیار شماره دو یعنی "کم دوامی" ، نشان دهنده محله هایی است که در صورت وقوع زلزله دچار بیشترین آسیب شده و مقاوم سازی آنها ضروری است.

معیار شماره سه یعنی نفوذ ناپذیری (عدم دسترسی مناسب ماشین) ارتباطی با نوسازی ندارد بلکه باید برای رفع این معیار به دنبال ایجاد فضاهای باز باشیم و در این محله ها شبکه حمل و نقلی عمومی بایستی به صورت ویژه ای مورد توجه قرار گیرد. (همان،11)
این در حالی است که در مورد معیار اول، ریزدانگی بافت در شهر تهران، تمرکز توجه به نوسازی مشارکتی به شیوه تجمیع که منجر به افزایش آپارتمان سازی می شود، افزایش نگاه جهان شهر سازی و عبور از کلان شهر در میان مدیران و وجود برخی مصوبات شهرداری چون عدم ارائه پروانه ساخت به زمینهای زیر 100 متر و لزوم تامین پارکینگ برای هر واحد به ادامه این روند دامن می زند. از دیگر سو با معیار های فرسودگی بافت در برخی شهرستان ها هیچ نزدیکی ایجاد نمی کند. 

به عنوان مثال معیار ریزدانگی در مورد تشخیص فرسودگی بافت در شهرهایی چون یزد که دارای محله هایی قدیمی با عمارت های با قطعات بزرگ می باشند هماهنگی ندارد و سبب آشفتگی در تشخیص بافت فرسوده می شوند.

دکتر کمانرودی درباره این شاخص می گوید: " اگر ریزدانگی را از واحدهای ملکی زمین به واحدهای ملکی آپارتمان نیز گسترش دهیم، این شاخص از این حیث در بافت های به اصطلاح غیر فرسوده و جدید هم مصداق پیدا می کند. اگر ریزدانگی قطعات زمین مانع رفاه و آسایش و فاقد مزیت سرمایه گذاری و صرفه عمران و نوسازی است، پس حداقل واحدهای آپارتمانی کوچک هم می توانند واجد این خصیصه انتزاعی و منفعت طلبانه باشند." (کمانرودی، 1386:30)

در مورد خصیصه دوم، شاخص ناپایداری می تواند شامل مجموعه بزرگتری از بافت شود و تنها در مورد بافت های فرسوده مصداق ندارد. گسترش آپارتمان سازی های بی قاعده ، عدم نظارت صحیح بر ساخت و سازها و به اصطلاح رونق بساز و بفروشی سبب می شود تا شاخص ناپایداری به بافت های فرسوده محدود نبوده و بازه ی بزرگی از ساختمانهای شهری را به خود اختصاص دهد.

معیار سوم، نفوذناپذیری، نیز علاوه بر بافت های فرسوده در بسیاری از محلات قدیمی تهران و سایر شهرها دیده می شود و قدمت هر بافت نمی تواند لزوماً دلیلی برای فرسودگی آن بافت باشد. از دیگر سووقتی این سه معیار به عنوان معیارهای فرسودگی در نظر گرفته می شوند لازم است تا بافت های نوساز فاقد این معیارها باشند. درحالیکه در بسیاری محلات آسان شدن عبور ماشین و باز شدن بسیاری از معابر به مشکلات شهری بسیاری دامن زده و در اماکنی مانند اطراف بازارها و ... می تواند سبب خالی شدن بافت مسکونی و تبدیل بافت به محیط های کارگری ، انبارها و .. شود.

علاوه بر تمام این استدلالها می بینیم که این سه معیار همگی معیارهای کالبدی بوده و به هیچ عنوان عناصر طبیعی و انسانی در آنها دخالت داده نشده اند و این خود نیازمند بازنگری بسیار جدی در ین حوزه می باشد. سازمان نوسازی شهر تهران، شهرداری ها، شورای شهر و بیشتر سازمانهایی که به طریقی در نوسازی بافت های فرسوده شرکت دارند همگی در حین اجرای پروژه های نوسازی به این نتیجه رسیده اند که بافت های فرسوده و نوسازی این بافت ها، تنها به مسائل کالبدی محدود نبوده و به سبب مالکیت انسانی نیازمند ورود به مباحث اجتماعی هستند.

هرچند این مساله در حال حاضر به باور مدیریتی تبدیل شده و کوشش های بسیاری در این زمینه از سوی سازمانهای ذیربط برای انجام مطالعات اجتماعی انجام شده است اما هنوز مصوبات، معیارهای رسمی و نگاههای کالبدی کلی تغییری نیافته و این عرصه نیازمند بازتعریف جدی می باشد.ذکر این نکته نیز ضروری است که تعاریف موجود بیشتر شامل بافت های فرسوده تهران بوده و تعاریف، راهکارها و حتی بسته های تشویقیدر نظر گرفته شده بیشتر منطبق با بافت فرهنگی اهالی تهران است تا سایر شهرهای ایران.

متفاوت بودن سبک زندگی در بافت های فرسوده نسبت به سبک زندگی مدرن شهری، بالا بودن میزان فقر ، بیکاری ، انواع جرائم به خصوص اعتیاد و پخش مواد مخدر، بروز درگیری های محله ای، ناامنی و بزهکاری، وجود مسکن ارزان قیمت به سبب عدم وجود زیرساخت ها، تاسیسات و تجهیزات مناسب شهری، تفاوت فاحش میزان سرمایه اجتماعی ، فرهنگی و اعتماد اجتماعی نسبت به سایر محله ها، بالا بودن میزان مشاغل خانگی و موارد دیگری از این دست خود نشان دهنده وجود معیارهای اجتماعی برای تشخیص بافت های فرسوده و البته به دنبال آن تصمیم گیری و برنامه ریزی درباره آن می باشد. 

البته بایستی به این نکته توجه شود که این مقوله نیازمند همکاری های بین رشته ای بوده و اصالت دادن به یک رشته چه فنی ، چه اجتماعی، چه اقتصادی و چه حقوقی مشکلات عدیده ای را به دنبال خواهد داشت.طرح مساله درست و شفافیت بخشیدن به اصل قضیه کمک شایانی به حل آن نموده و راهکارهای اجرایی تری را در پی خواهد داشت.

10 برج بلند دنیا

10 برج بلند دنیا

3- برج CN

ارتفاع: 553.3 متر

کشور: کانادا

4- برج Ostankino

ارتفاع: 540.1 متر

کشور: روسیه

5- برجOriental Pearl

ارتفاع: 468 متر

کشور: چین

6- برج میلاد

ارتفاع: 435 متر

کشور: ایران

7- برج KL

ارتفاع: 421 متر

کشور: مالزی

8- برج Tianjin TV

ارتفاع: 415.2 متر

کشور: چین

9- برج 9CCTV

ارتفاع: 405 متر

کشور: چین

10- برج kiev

ارتفاع: 385 متر

کشور: اکراین

روايت جالب از حق‌الزحمه ناچيز مهندسان ناظر

روايت جالب از حق‌الزحمه مهندسان ناظر

مسوول كميته ساختمان انجمن صنفي سازندگان مسكن اعلام كرد: در حال حاضر تعرفه خدمات مهندسي در صنعت ساختمان در هر گرايش حدود 300 الی 700 تومان در هر متر مربع زیربنا می‌باشد.

به عنوان مثال در یک پروژه ساختمانی با حدود 1000 متر مربع زیربنا، حق الزحمه مهندس‌ محاسب‌سازه که مسوولیت طراحی و تعهد پایداری اسکلت ساختمان در برابر زلزله را برعهده دارد حدود 300 هزار تومان و حق الزحمه نظارت همان پروژه، حدود 500 هزار تومان است که با فرض اینکه مهندس ناظر پروژه حداقل می‌بایست در مراحل مختلف پروژه، بازدید‏های نظارتی را انجام دهد (حداقل 13 مرتبه در مراحل قبل از تخریب بنای کلنگی، زمان تخریب، گودبرداری، فونداسیون، اسکلت، سقف‌ها - حداقل 5 سقف، سفت‌کاری، نازک کاری و اتمام عملیات) این مبلغ پاسخگوی هزینه رفت و آمد ایشان نیز نخواهد بود.

 به‌رغم اين دستمزد ناچيز مهندسان، حق الزحمه يك بنای سنگ‌کار پروژه جهت سنگ‌کاری کف 1000 متر مربع زیربنا حدود 6 میلیون تومان می‌باشد و این در حالی است که هیچ گونه مسوولیتی گریبانگیر وی نخواهد شد.

فرودگاه شناور در لندن

طرح پیشنهادی برای ساخت فرودگاه شناور در لندن

دولت انگلستان که از شلوغی فرودگاه هیثرو لندن به ستوه آمده، فراخوانی را برای ساخت یک فرودگاه با طراحی مدرن به منظور کاستن از بار ترافیکی سومین فرودگاه شلوغ جهان اعلام کرده. گنسلر (Gensler) که از شرکت‌های مشهور دنیا در زمینه معماری است و در کار طراحی هتل‌ها و استادیوم‌ها در سرتاسر جهان دست توانایی دارد به همین تازگی طرحی شامل یک راهکار مدرن را به این منظور ارائه کرده: یک فرودگاه شناور، نه در ساحل بلکه در وسط رودخانه تِیمز (Thames). رودی که به خاطر عبورش از لندن شهرت بسیار دارد. 

مهمترین شاهراه ارتباطی با این جزیره 4 بانده، یک راه‌آهن زیرزمینی خواهد بود که دسترسی مستقیم به لندن و شبکه ریلی اروپا را میسر می‌کند. البته این پروژه بسیار جاه‌طلبانه است و هزینه ساخت آن در حدود 80 میلیارد دلار تخمین زده شده. جالب است بدانید که این اولین طرح از نوع خود نیست و قبلاً هم ایده‌هایی برای ساخت یک چنین فرودگاهی در وسط تِیمز ارائه شده. ولی این یکی، بی‌شک زیباترین است. 

طرح گنسلر چهار باند فرود را در دو سوی ساختمان اصلی به تصویر می‌کشد. باندهای فرود بر روی زیرسازیِ صورت گرفته بر بستر رودخانه قرار دارند و مسافرین پس از فرود آمدن، به درگاه تونل‌های زیر آبی منتقل می‌شوند که از طریق راه‌آهن دسترسی آنها را به لندن و اروپا میسر می‌کند. 

طبق اظهار نظر شرکت گنسلر، باند‌های فرود این مجموعه را می‌توان در صورت نیاز جدا کرد و مثلاً برای تعمیر یا جایگزینی به جای دیگری انتقال داد. همچنین امکان افزایش باندها به 6 عدد هم در نظر گرفته شده. یعنی افزایش یک باند در هر سو.

مثل خیلی از طرح‌های مدرن دیگر، در این طرح نیز فرودگاه قادر به تأمین بخش بزرگی از انرژی مورد نیاز خود از طریق منابع تجدید پذیر، در اینجا با کمک توربین‌های دریایی است. البته می‌دانیم که توربین‌های دریایی در رودخانه‌ها آن کارایی مناسبی را که با نصب در آب‌های آزاد ارائه می‌کنند، نخواهند داشت. ضمن اینکه تأثیرات زیست محیطی طرح احداث چنین فرودگاهی، برای ماهیان، پرندگان و دیگر موجودات منطقه مشخص نیست. 

شاید بهترین بخش طرح گنسلر که بتواند آن را به عملیاتی شدن نزدیک کند، پیشنهاد تبدیل فرودگاه قدیمی هیثرو به یک شهرک کوچک باشد. شهرکی که فضای زندگی برای 300 هزار نفر را در خود جای خواهد داد و 200 هزار شغل نیز ایجاد می‌کند. 

پیش‌تر در نارنجی ۱۲ طرح مفهومی فرودگاه شناور برای تبدیل آسمان خراش ها و رودخانه ها به باند فرود را به شما معرفی کرده بودیم. پس می‌دانید که ایده ساخت فرودگاه‌های شناور در گذشته نیز مطرح بوده ولی تعداد کمی به مرحله اجرا رسیدند و در نهایت رها شدند. حالا باید دید آیا طرح ساخت فرودگاه در وسط رودخانه تِیمز نیز به بایگانی خواهد پیوست، یا اینکه بالاخره شاهد عملیاتی شدن یکی از این طرح‌ها خواهیم بود.

فـــضـــاهـــای شـــهـــری - محوطه سازی

فـــضـــاهـــای شـــهـــری - محوطه سازی

از نظر کالبدی شهر جایی است که دارای ساختمانهای بلند، خیابانها، ادارات، پارک ها و زیرساختهای شهری و … باشد.

 از نظر اقتصادی نیز، شهر مکانی است که دارای وجه قالب اشتغال صنعتی و خدماتی بوده و متفاوت از اشتغال توام با تولید در روستا باشد.

 یکی از انواع تعریف های رایج از شهر، تعریف جمعیتی آن است، در این تعریف شهر را مکانی می گویند که دارای جمعیتی بیش از ۱۰ هزار نفر بوده و یا دارای شهرداری باشد.

برای دانلود پاورپوینت  اینجا کلیک کنید...

http://irdwg.ir/down/?Fazahayeshahri

←منبع : مزجع دانلود معماری

۹ ساختمان برگزیده المپیک 2012 لندن

۹ ساختمان برگزیده المپیک 2012 لندن

اگر چه سازه های المپیک ۲۰۱۲ لندن به اندازه ساختمان های المپیک ۲۰۰۸ پکن خودنما و زیبا نیستند، اما باز هم ورزشگاه ها و میدان مسابقات لندن ۲۰۱۲ واقعا دوست داشتنی هستند. در اینجا به ۹ تا از بهترین ساختمان هایی می پردازیم که طی هفته های آینده، بارها آنها را خواهید دید. 

نکته جالب اینجا است که در ساخت تمام استادیوم ها و زمین های بازی المپیک لندن، سعی بر آن بوده که زوائد و بخش های اضافی حذف شوند. و البته در کنار این ساده سازی، در همه این سازه ها تا حد امکان از مواد قابل بازیافت استفاده شده و رویکرد اصلی سازندگان، بر هماهنگی و دوستی با محیط زیست بوده است. 

بسیاری از این بناها موقتی بوده و قرار است مصالح آنها طی سال های آینده در دیگر ساختمان ها استفاده شوند و یا اینکه ورزشگاه به طور کامل به کشور دیگری منتقل شود. البته باید امیدوار بود که دهکده المپیک لندن، پس از این چند هفته پرافتخار، تبدیل به شهر ارواح نگردد. 

در ادامه مطلب یک نگاه نارنجی به المپیک لندن ...

ادامه نوشته

افزایش مطلوبیت گذرگاه عابر پیاده

ارزیابی روش های موثر بر افزایش مطلوبیت گذرگاه عابر پیاده

صابر بادرودی - فوق لیسانس راه و ترابری 

1)    قبل از تصميم به ساخت گذر عابر پياده مي بايست مطالعات آماري جامع در زمينه هاي تعداد عابرين ، تعداد وسايل نقليه بر حسب عرض سواره رو - تعداد تصادفات - سرعت وسايل نقليه - ميزان و نوع كاربري ساختمانهاي اطراف تا شعاع 150 متر و ميزان جذب تردد بعد از احداث و... انجام شود تا ضمن كاهش تجاوز عابرين به سطح سواره رو باعث افزايش سرعت و حجم تردد وسايل نقليه گردد .
2)    بر اساس تعداد عابرين و نوع آنها عرض گذر و راه پله و نوع پله هاي مورد نياز طراحي شود .
3)    در طراحي و ساخت گذرهاي عابر پياده غير همسطح رعايت استانداردهاي طراحي مربوط مانند طول، ارتفاع ، ارتفاع مفيد از سطح زمين ، نور و نوع پله و از نظر نوع استفاده كننده گان مانند سالمندان- معلولين و كودكان لحاظ عرض استاندارد در زير گذر ها در صورت وجود مغازه يا فروشگاه در زير گذر و عرض ايستادگي جهت خريد بر اساس حجم و تردد آينده با احتساب ضريب جذب بر اساس عرض عبور
4)    براي جذب هر چه بيشتر عابرين به استفاده از گذر غير همسطح تا حد ممكن طراحي گذر عرضي منطبق با محيط اطراف و جذاب صورت گرفته و در آن از فن آوري هاي جديد مانند پله برقي و دكوراسيون معماري منطبق با سنت هاي ملي و غيره استفاده شود
5)    در محلهاي ايستگاه حمل و نقل عمومي يا ورودي مغازه ها و فروشگاههاي بزرگ مي بايست متناسب با جمعيت بر آوردي عرض پياده رو بزرگتر پيش بيني گردد تا از تجاوز به سواره رو توسط عابرين جلوگيري شود .
6)    احداث پياده رو و تفكيك آن از سواره رو ضمن نظم بخشيدن به عبور و مرور باعث افزايش سرعت وسايل نقليه و ارتقاء ايمني و آرامش عابرين شده و سرعت حركت و حجم تردد عابرين را نيز افزايش داده و به زيباي شهر نيز كمك مي كند .

در فرمت ورد (Word)

برای دانلود اینجا کلیک کنید...

http://filecloud.io/an1xmlsc

منبع : وبلاگ راه و ترابری(راهسازی و ترافیک)

درخواست صدور سند مالکیت

 سامانه ثبت الکترونیکی پذیرش درخواست صدور سند مالکیت

 موضوع قانون تعیین تکلیف و ضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی

---

راهنمای متقاضیان

پیش از شروع مراحل ثبت نام  راهنما را به دقت مطالعه نمایید

چنانچه راهنمای متقاضیان را مطالعه نموده و حائز شرایط زير می باشید

الف- املاكي كه متقاضي مي تواند به استناد قانون تعيين تكليف وضعيت ثبتي اراضي و ساختمان هاي فاقد سندرسمي تقاضاي صدورسند مالكيت نمايد به شرح زير مي باشد : 1- اراضي كشاورزي، باغات و ساختمان هايي كه داراي سابقه ثبت به نام اشخاص است و متقاضي همه يا قسمتي از آن را به صورت عادي خريداري نموده و به دلیل عدم دسترسی و یا فوت مالک رسمی و یا ورثه موفق به اخذ سند مالكيت نشده است. 
2- املاكي كه داراي سابقه ثبت است و متقاضي مالك رسمي مشاعي است و تصرفات وي در محل مجزا شده و به دليل عدم دسترسي به ساير مالكين مشاعي و یا فوت مالکین و یا ورثه موفق به اخذ سند مالكيت شش دانگ نشده است . 
3- املاكي كه عرصه آن وقف است و متقاضي عرصه را با حق احداث اعياني اجاره نموده و موفق به اخذ سند مالكيت اعياني نشده است. 

ب- اراضي و املاكي كه مشمول قانون مذكور نمي باشند عبارتست از : 
1- اراضي ملي، موات و اراضي و املاك متعلق به دولت و موسسات دولتي.
2- اراضي و املاكي كه فاقد سابقه ثبت هستند.
3- املاك فاقد بنا اعم از اينكه محصور يا غير محصور باشد.
4- اراضي و املاكي كه مالك رسمي آن در قيد حيات است و امكان دسترسي به وي جهت تنظيم سند رسمي وجود دارد.
5- اراضي و املاكي كه مالك رسمي آن فوت نموده و متقاضي جهت انتقال رسمي ملك به ورثه دسترسي دارد وامكان انتقال رسمي آن از طريق دفتر اسناد رسمي وجود دارد. 

درخواست پذیرش جدید

درصورتی که شماره ورود به سامانه دریافت کرده اید

تکمیل درخواست

درصورتی که شماره پرونده دریافت کرده اید

اطلاع رسانی پرونده

پرسش های متداول

منبع : سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

پی و پی سازی 3

انواع شمع و مشخصات سازه ای آنها 
بر حسب شرایط تحت الارضی ، سطح آب زیر زمینی ، و نوع باری که باید حمل شود ، انواع مختلفی از شمع ها در کارهای ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد .

شمع ها بر حسب مصالحی که از آن ساخته می شوند ، دارای انواع زیر هستند :

1. شمع های فولادی
2. شمع های بتنی
3. شمع های چوبی
4. شمع های مرکب

شمع های فولادی
انواع معمول شمع های فولادی ، شمع های لوله ای و شمع های می باشند . شمع های لوله ای نیز در دو حالت انتهای بسته و انتهای باز به زمین کوبیده می شوند . هر چند که از تیرآهن های و بال پهن نیز می توان برای شمع کوبی استفاده کرد ، لیکن تیرآهن ها با نیمرخ به علت مساوی بودن ضخامت بال و جان معمولا ترجیح داده می شوند . در نیم رخ های بال پهن و نیم رخ های ، ضخامت جان معمولا کوچکتر از ضخامت بال می باشد . در خیلی از حالات ، شمع های لوله ای بعد از کوبیده شدن با بتن پر می شوند .

شمع های بتنی
در عمل ، شمع های بتنی به دو صورت مورد استفاده قرار می گیرند:

1. شمع های پیش ساختهشمع های پیش ساخته را می توان با استفاده از میلگرد های معمولی ساخت . مقطع آنها به صورت مربع یا هشت ضلعی است) . میلگرد ها به منظور مقاوم نمودن شمع در مقابل خمش تولید شده در هنگام حمل و نقل ، بلند کردن و اعمال نیروی جانبی به شمع و همچنین افزایش مقاومت فشاری ، مورد استفاده قرار می گیرند . شمع های پیش ساخته در طول مورد نظر ساخته شده و تحت شرایط مرطوب به عمل می آیند تا به مقاومت مورد نظر برسند . پس از آن به محل کوبیدن حمل می شوند . شمع های پیش ساخته را می توان با استفاده از کابل های پیش تنیدگی پر مقاومت ، به صورت پیش تنیده در آورد . شمع های بتنی در جاریز بدین صورت اجرا می شوند که ابتدا چاهی در زمین به وسیله دست یا ماشین حفر می شود و سپس قفس آرماتور ها درون چاه قرار داده شده و داخل آن با بتن پر می شود . امروزه شمع های درجا به روش ها و انواع مختلف اجرا می شوند و اکثر آنها در انحصار شرکت خاصی که ابداع کننده اولیه آنها می باشد ، قرار دارند .
2. شمع های در جاریزشمع های درجاریز در دو گروه اصلی جای می گیرند:
   1. با غلاف
   2. بدون غلاف

هر دو گروه میتوانند دارای نوک پهن شده (پداستال) باشند . شمع های درجاریز غلافدار بدین صورت اجرا می شوند که ابتدا یک لوله فولادی به زمین کوبیده شده و پس از رسیدن به عمق مورد نظر ، مصالح داخلی آن خالی شده و داخل لوله پر از بتن می شود . لوله را می توان با قرار دادن یک سنبه در داخل آن کوبید و پس از رسیدن به عمق مورد نظر ، سنبه را خارج کرد . برای سر پهن کردن شمع (ایجاد پداستال) ، پس ریختن مقداری بتن در نوک شمع ، با رها کردن وزنه از ارتفاع ، آن را می کوبند تا از طرفین پهن شود . برای اجرای شمع بدون غلاف ، ابتدا غلاف در زمین کوبیده شده و سپس همزمان با بتن ریزی در داخل غلاف ، غلاف به تدریج به بیرون کشیده می شود 

شمع های چوبی
شمع های چوبی تنه های درخت های سالم،صاف و بلند می باشندکه شاخ وبرگ ان زرد شده و سطح آن پساز کندن پوست،به دقت تراشیده شده است. حداکثر طول اغلب شمع های چوبی بین 10 تا 20 متر میباشد.چوبی که از ان به عنوان شمع استفاده می شود باید مستقیم،بدون درز و ترک و سالم باشد. انجمنن امریکا یی مهندسان عمران در دستورالعمل اجرایی شماره ی17(1959)،شمعهای چوبی را به سه کلاس زیر تقسیم می کنند:

1. شمع های کلاس A : این شمعها بارهای سنگین را حمل می کنند. حداقل قطر سر چنین شمعهایی 350 میلیمتر(14 اینچ) می باشد.
2. شمع های کلاس B : این شمعها بارهای سبک را حمل می کنند. حداقل قطر سر این شمعها بین 305 تا330 میلیمتر ( 12 تا 13 اینچ) می باشد.
3. شمع های کلاس C : از این شمعها برای کارهای ساختمانی موقت استفاده می شود. وقتی که تمام طول شمع در داخل سفره ی آب زیرزمینی قرار داشته باشد،از این شمعها می توان برای حمل بارهای دائمی استفاده کرد.حداقل قطر سر این شمعها 305 میلیمتر (12 اینچ) می باشد.در هیچ حالتی قطر نوک شمع نباید کمتر از 150 میلیمتر (6 اینچ) باشد.

اگر شمع چوبی در خاک کاملاً اشباع کوبیده شود،عمر آن تقریباً بی نهایت خواهد بود. لیکن در آب و هوای دریایی،شمعهای چوبی تحت حملات ارگانیسمهای مختلف قرار گرفته و ظرف چند ماه صدمات جدی در آنها ظاهر می شود. شمع چوبی در بالای سطح آب زیرزمینی،تحت حملات حشرات قرار می گیرند. با انجام بعضی اصطلاحات،مثلاً محافظت آنها توسط روغن کروزوت،می توان عمر آنها را افزایش داد.


شمع های مرکب (مختلط) 
در شمعهای مرکب،قسمتهای فوقانی و تحتانی شمع از دو مصالح مختلف ساخته می شوند. به عنوان مثال شمعهای مرکب ممکن است از فولاد و بتن و یا چوب و بتن ساخته شوند. شمعهای مختلط فولاد و بتن مرکب از قسمت تحتانی فولاد و قسمت فوقانی بتن درجا می باشند.این نوع شمع وقتی مورد استفاده قرار می گیرد که طول شمع لازم برای تأمین ظرفیت باربری از ظرفیت شمع بتنی در جای ساده تجاوز کند. شمعهای مختلط چوب و بتن دارای قسمت تحتانی چوبی می باشند که به طور دائم در سفره ی آب زیرزمینی قرار دارد و قسمت فوقانی آنها از بتن است.در هر صورت ایجاد وصله در محل تلاقی دو مصالح مشکل بوده و به همین علت است که شمعهای مختلط دارای کاربرد وسیعی نمی باشند.

شمع اتکایی
اگر بستر سنگی و یا لایه ی شبیه سنگ ( خیلی متراکم) درعمق منطقی قرار داشته باشد،شمع را می توان تا آن لایه ادامه داد در این حالت ظرفیت باربری شمع کاملاً بستگی به ظرفیت باربری بستر سنگی در مقابل نوک شمع خواهد داشت. به همین علت به این شمعها،اتکایی می گویند. در چنین حالتی با توجه به معلوم بودن عمق بستر سنگی از روی گمانه های حفر شده،تعیین طول شمع کار چندان مشکلی نخواهد بود.اگر به عوض بستر سنگی،یک لایه ی سخت و نسبتاً متراکم درعمق منطقی قرار داشته باشد،شمع را می توان چند متر در لایه سخت ادامه دارد 

شمع اصطکاکی
در صورتی که عمق بستر سنگی یا لایه ی شبیه به سنگ زیاد باشد،طول لازم برای شمع اتکایی غیراقتصادی خواهد شد.در چنین شرایطی مطابق شکل 8-6-پ شمع به عمق مناسبی در لایه ی نرم فوقانی بدون اینکه به لایه ی سخت برسد،کوبیده می شود.انتخاب نام اصطکاکی برای این شمعها،ازآنجا ناشی می شود که اکثر مقاومت آنها به وسیله ی اصطکاک جدار تأمین می شود.البته این اسم بعضی مواقع می تواند گمراه کننده باشد،زیرا مقاومت شمعهایی که در لایه ی رسی کوبیده می شوند،بستگی به چسبندگی بین جدار شمع و رس دارد.
طول لازم برای شمع اصطکاکی بستگی به مقاومت برشی خاک،بار وارده،و اندازه ی شمع دارد.برای تعیین طول لازم شمع،احتیاج به درک خوبی از اندرکنش خاک - شمع، قضاوت مهندسی،و تجربه است.

شمع تراکمی
در بعضی موارد خاص،شمعها بدین منظور در لایه های دانه ای کوبیده می شوند که تراکم خوبی در لایه ی سطحی خاک به وجود آید.این شمعها به شمعهای تراکمی موسوم هستند.

طول شمعهای تراکمی به عوامل زیر بستگی دارد:

• تراکم نسبی خاک قبل از تراکم
• تراکم نسبی مورد نیاز بعد از تراکم
• عمق لازم برای تراکم

شمعهای تراکمی معمولاً کوتاه هستند،لیکن برای تعیین طول مناسبی برای آنها،بعضی آزمایشهای صحرایی لازم است.


پایه های عمیق وشالوده های صندوقه ای 
پا یه های عمیق وشالوده های صندوقه ای در واقع شمعهای بتنی در جاریزی می باشند که قطر آنها بزرگتر از حدود 750میلیمتر است و می تواند مسلح یا غیر مسلح،با و یا بدون پد استال (کوره) باشند.
پایه ی عمیق نوعی شمع بتنی با قطربزرگ است که برای اجرای آن ابتدا یک چاه در زمین حفر و سپس قفسه ی آرماتور به داخل آن هدایت شده (در صورت مسلح بودن) ودست آخر درون آنت با بتن پر میشود. بسته به شرایط خاک، برای جلوگیری از ریزش جدار چاه،ممکن است غلاف و یا سپر فلزی به کار گرفته شود.قطر سوراخ پایه ی عمیق معمولاً آنقدر بزرگ است که فردی برای بازرسی بتواند وارد آن شود.
استفاده از پایه های عمیق معمولاً دارای مزایای زیر است:

1. یک پایه ی عمیق به تنهایی می تواند جایگزین چند شمع گردد و در نتیجه نیاز به استفاده از کلاهک سر شمع نیز ازبین برود.
2. در نهشته های ماسه ای و شنی متراکم،استفاده از پایه های عمیق به مراتب آسانترازشمعکوبی است.
3. در نتیجه ی ارتعاش حاصله،شمعکوبی می تواند ساختمانهای مجاور را به مخاطره اندازد.در حالی که در اجرای پایه های عمیق چنین خطری در میان نیست.
4. شمعکوبی در زمینهای رسی می تواند باعث تورم خاک و یا حرکت جانبی شمعهای کوبیده شده از قبل گردد.پایه های عمیق چنین عوارضی در بر ندارند.
5. در هنگام اجرای پایه های عمیق هیچگونه سر و صدا که در کوبیدن شمع تولید می شود،وجود ندارد.
6. با توجه به این که مکان پهن کردن نوک پایه ی عمیق وجود دارد (ایجاد کوره)،پایه های عمیق می توانند مقاومت کششی قابل ملاحظه ای در مقابل نیروهای بر کنش از خود نشان دهند.
7. در پایه های عمیق امکان بررسی چشمی وضعیت جداره ها و همچنین کف چاه که مقاومت نوک پایه را تأمین می نماید، وجود دارد.
8. پایه های عمیق به علت قطر بزرگتر،دارای مقاومت بیشتری در مقابل بارهای جانبی در مقایسه با شمعها می باشند.

در کنار مزایای فوق،استفاده از پایه های عمیق،معایب چندی نیز دارد.به عنوان مثال بتن ریزی پایه های عمیق احتیاج به نظارت دقیق دارد.در آب و هوای نامناسب ممکن است اجرای عملیات بتن ریزی به تعویق بیافتد.همچنین همانند ترانشه های مهار شده،خاکبرداری عمیق برای پایه ها،ممکن است باعث نشست زمین های اطراف و در نتیجه خسارت به ساختمانی مجاور پایه شود.

مراد از شالوده ی صندوقه ای، شالوده ای می باشد که در یک محیط تر،نظیر رودخانه،دریاچه و یا سواحل دریا اجرا می شود.برای ایجاد شالوده ی صندوقه ای،یک شفت توخالی و یا صندوقه درمحل مورد نظر درزمین مستغرق می شود تا به لایه ی محکمی که قراراست شالوده درآن ساخته شود،برسد.برای اینکه عمل فرورفتن صندوقه درزمین های نرم سهل ترشود،یک لبه ی برنده در قسمت تحتانی صندوقه تعبییه میگردد.بعد از قرار گرفتن لبه ی تحتانی در روی لایه ی محکم،مصالح داخل صندوقه خالی شده و بعد از قرار دادن قفسه ی آرماتوردر داخل صندوقه،داخل آن بتن ریزی می شود.پایه های میانی و کناریپلها،دیوارهای ساحلی،و سازه های حفاظت ساحلی،را می توان بر روی پایه های صندوقه ای قرارداد. 

زمین مناسب
زمین مناسب زمینی است که قدرت مجاز آن تاب تحمل وزن ساختمان را داشته باشد.

بتن مگر
مقدار سیمان در این بتن معمولآ 150kg/mاست.در پی های نقطه ای بتن مگر به دو دلیل مورد استفاده قرار می گیرد:

1. برای جلوگیری از تماس مستقیم بتن اصلی پی با خاک
2. برای رگلاژ

ضخامت بتن مگر در حدود 10cmمی باشد و کفراژ از روی بتن مگر آغاز می شود.


میلگردهای کف پی
اصولآ بتن در مقابل نیروهای کششی ضعیف بوده و در محل تارهای کششی ترکهایی در آن ایجاد می شود لذا برای جلوگیری از ترکیدن بتن در محل تارهای کششی میلگرد های فولادی قرار می دهند.
تارهای کششی در پی های نقطه ای در کف پی بوده و میلگرد ها را در دو جهت به صورت مشبک (در حدود 5سانتیمتر بالاتر از کف)روی بتن مگر قرار می دهند.فاصله این ملیگرد ها از روی بتن مگر بستگی به محل اطراف پی. شرایط آب و هوایی و نوع ساختمان دارد و اصطلاحا به آن کاور می گویند.

در اکثر ساختمان هایی که اجرا می شوند به دلیل شرایط آب و هوایی و میزان رطوبت معمولآ کاورراحدود 5 سانتیمتر در نظر می گیرند تا از نفوذ رطوبت به داخل میلگرد ها و پی و در نتیجه زنگ زدن و ایجاد تنش های غیر مجازدر داخل بتن و در انتها از ترک خوردن فونداسیون جلوگیری شود.لازم به ذکر است با توجه به شرایط جوی در فونداسیون بلافاصله بعد از بافتن باید عملیات بتن ریزی و قالب بندی بدون وقفه انجام گیرد تا رطوبت و (یون کلریت) با میلگرد ها واکنش ندهد و باعث زنگ زدگی نشود..آرماتور های شبکه ای را که از قبل به اندازه های متناسب در حدود 5سانتیمتر از هر طرف بافته شده است در کف پی قرار داده و زیر آن را برای ایجاد این فاصله تکه بتونی که اصطلاحآ به آن لقمه می گویند قرار می دهند. باید توجه کرد هیچ وقت میلگرد ها یی که در داخل بتن قرار می گیرند نباید رنگ آمیزی شده یا به روغن آغشته شوند زیرا در این صورت رنگ روی میلگرد مانع چسبیدن بتن و فولاد به یکدیگر می گردد.از آنجا که پی ها باید به صورت یک جسم همگن در برابر نیرو ها رفتار کنند .میلگرد های آجدار باعث چسبندگی بهتر بتن و فولاد می شود .

پی و پی سازی 2

فصل چهارم: پی سازی

پی کنی :
پی کنی در ساختمان به دو منظور صورت می گیرد :

1. دسترسی به زمین سخت و مقاوم ، زیرا بارهای ساختمان نهایتا به زمین منتقل می شود در نتیجه زمین زیر پی باید مطمئن باشد و نشست نکند .
2. برای محافظت پی ساختمان و جلوگیری از اثرات جوی مانند یخ زدگی و نیروهای جانبی پس از پیاده کردن نقشه روی زمین ، شروع به پی کنی می کنیم .

پی کنی در زمینهایی که از نظر جنس و مقاومت زمین و نیز وجود آبهای سطحی و عمقی با هم تفاوت دارند ، فرق می کند .

ابعاد پی کنی به ابعاد و عمق پی کنی به ارتفاع پی و شرایط اقلیمی بستگی دارد . یعنی در مناطقی که در زمستان آب و هوای خیلی سرد دارند و یا بارندگی زیاد می شود و خطر یخ زدگی برای پی وجود دارد ، عمق پی را بیشتر از مناطق معتدل و گرمسیر در نظر می گیرند و به هر حال در هر نوع آب و هوایی عمق پی کنی نباید کمتر از 50 سانتیمتر باشد . 

پی کنی در انواع زمین ها :

1. پی کنی در زمینهای دج : 
   عمق پی در اینگونه زمینها معمولا بین 80 تا 100 سانتیمتر و در بعضی موارد 120 سانتیمتر است . پی کنی در زمینهای دج نسبتا آسان بوده و خطر ریزش به خصوص در مورد عمقهای معمولی بسیار کم است . اضافی عرض پی برای کفراژ ( قالب – بندی ) ، در این نوع زمین حدود 15 سانتیمتر در هر طرف است .
2. پی کنی در زمینهای ماسهای :چون عمل پی کنی در اینگونه زمینها همیشه با خطر ریزش روبروست به خصوص اگر زمین مزبور خشک باشد ، چنانچه دارای عمق کم بوده و از طرفی شدت ریزش در آن زیاد نباشد . اصولی ترین و در عین حال ساده ترین روش برای جلوگیری از احتمال ریزش خاک هنگام پی کنی است که پی با گونه های شیب دار کنده شود . زاویه شیب بر حسب شدت ریزش تا 45 درجه متغیر خواهد بود . لکن چنانچه شدت ریزش بسیار زیاد و عمق پی نیز نسبتا زیاد باشد ، پی کنی با شیب نه عملی است و نه مقرون به صرفه . در چنین مواردی لازم است که گونه های پی را با چوب بست و با قالب بندی مهار کرد . برای این کار الوارهایی به ابعاد 5*30*40 سانتیمتر در طرفین پی واداشته و به کمک تیرکهای چوبی یا چهار تراش و با بهره گیری از گوه های چوبی الوارها مهار می شود .
   پی کنی در زمینهای رسی خشک نیز همانند زمینهای ماسه ای است لکن زاویه شیب پی کنی آن در حدود 37 – 25 درجه خواهد بود که این اختلاف شیب نسبت به زمین های ماسه ای به علت چسبندگی دانه های خاک رسی است .
3. پی کنی در زمینهای سنگی : 
   پی کنی در اینگونه زمینهای مشکل و انجام آن با وسایل دستی از قبیل بیل و کلنگ امکان پذیر نیست . پی کنی در زمینهای سنگی با ماشین آلات مکانیکی و مته های کمپرسوری انجام می گیرد که در نتیجه هزینه آن سنگین خواهد بود . 
   عمق پی در زمینهای سنگی در مناطق سردسیری حداقل 75 سانتیمتر است لکن در مناطق گرمسیری می توان حداقل عمق را تا 50 سانتیمتر تقلیل داد . 
   شاید فکر کنیم زمین سنگی امکان دارد زمین سنگی فوق العاده مقاوم باشد ، در این صورت ساختمان نیاز به پی نخواهد داشت . چنین فکری اساسا اشتباه است ، زیرا عدم پی در ساختمان باعث ناپایدار شدن بنا گردیده و با کمترین نیروی جانبی به ویژه زلزله های خفیف شروع به حرکت خواهد کرد . لکن وجود پی باعث تنگ افتادن ساختمان در زمین شده و از حرکت بنا جلوگیری می کند .
4. پی کنی در زمین های شیب دار : 
   زمین ساختمانی مسطح به ندرت یافت می شود و بنابراین پیش از شروع هر کار ساختمانی باید محل ساختمان را تسطیح کرد . برای این منظور از سه روش می توان استفاده کرد و اغلب روشی به کار گرفته می شود که از نظر اقتصادی مقرون به صرفه تر باشد .
   1. خاک برداری و خاک ریزی :
      این روش بسیار معمول و متداول است ، زیرا باعث کاهش هزینه می شود .
   2. خاک برداری :برای تسطیح ، کلیه ی خاکهای اضافی برداشته شده و به محلی خارج از ساختمان برده می شود که این روش هزینه حمل خاک را به دنبال خواهد داشت ولی چون به زمین دست نخورده می رسیم ، کاری اصولی است .
   3. خاک ریزی : 
      این روش توصیه نمی شود ، زیرا زمین را با خاک دستی پر کرده ایم ولی چنانچه مجبور باشیم باید با خاک مرغوب که دارای تراکم و دانه بندی مناسب و مقاومت مطلوب هست عمل خاک ریزی را طبق اصول فنی ، با رعایت مرطوب کردن و غلتک زدن خاک در لایه های مختلف انجام دهیم که مقدار تراکم و مقاومت خاک باید به تایید آزمایشگاههای مکانیک خاک برسد .

تعریف پی:
مجموعه ای از بخش های سازه و خاک در تماس با آن که انتقال بار بین سازه و زمین از طریق آن صورت می پذیرد.

ابعاد پی
عرض.طول و عمق پی ها کاملآ بستگی به وزن ساختمان و قدرت خاک محل عمل ساختمان دارد. در ساختمان های بزرگ قبل از شروع کار به وسیله آزمایشات مکانیک خاک قدرت مجاز عملی زمین را تعیین نموده و از روی آن و مهندس محاسب از روی آن ابعاد پی را تعیین می کند.ولی در ساختمان های کوچک در اغلب مواقع قدرت مجاز عملی زمین با مشاهده خاک پی و دیدن طبقات آن و طرز قرار گرفتن دانه ها بر روی همدیگر و یا ضربه زدن به وسیله کلنگ به محل پی قابل تشخیص می باشد.

انواع پی
پی ها را نسبت به نوع مصالح و سیستم ساخت آن می توان به دو گروه تقسیم کرد : گروه اول شامل انواع پی از نظر نوع مصالح آن مانند پی های سنگی ، آجری ، شفته ای ، بتنی ، گروه دوم شامل انواع پی از نظر سیستم ساخت آن مثل : : پی های تکی ، نواری ، صفحه ای ، پی مشترک و پی های کلاف شده می باشد .

1. پی سنگی : 
   این پی از سنگ های طبیعی و در مناطقی که سنگ ارزان در دست رس باشد ساخته می شود سنگی که در برای این گونه پی ها انتخاب می گردد باید سالم ( نپوسیده ) بوده و از انواع سنگ های لاشه شکسته باشد سنگ های قلوهای به علت صیقلی و مدور بودن آن برای بی سازی مناسب نمی باشد زیرا حالت ناپایدار به پی می دهد . سطح پی سازی با سنگ باید از دیوار هایی که روی آن قرار دارد وسیع تر و از هر طرف دیوار حداقل 15 سانتیمتر عنوان ریشه گسترش داشته باشد . پی سازی با سنگ با دو نوع ملات صورت می گیرد . چناچه بار و فشار کم باشد ملات سنگ ها را از نوع گل آهک و چنانچه بار زیاد باشد ملات ماسه سیمان انتخاب می شود و استفاده از ملات ماسه سیمان ، ماسه و آهک و یا ملات باشد و از پی های سنگی فقط و ساختمانهای یک طبقه . پی دیوارهای محوطه استفاده می شود .
2. پی آجری : 
   از پی های آجری در مواقعی استفاده می کنند که ساختمان کوچک و باروارده نیز کم باشد در ضمن از پی های سنگی نیز به علت گرانی و کمیابی سنگ نتوان استفاده کرد این پی نیز مانند پی های سنگی بایستی دارای ریشه ای به اندازه 15 تا 20 سانتی متر از طرفین دیوار روی آن باشد برای این منظور است که عرض پی کنی نیز 30 تا 40 سانتی متر از عرض دیوار بیشتر باشد این مقدار اضافه عرض همچنین عمل آجر چینی در داخل پی را آسان تر می نماید چون زاویه پخش بار در پی عالی آجری در حدود 60 درجه می باشد برای صرفه جویی در مصرف آجر بهتر است آن را به شکل پلکانی در آورد .
3. پی شفته ای : 
   ساده ترین و در عین حال ابتدایی ترین پی سازی برای ساختمان کوچک 2 یا 3 طبقه آجری است . شفته خمیری است از مخلوط خاک ، آب ، شن و گردآهک که در هر متر مکعب خاک آن بن 200 تا 250 کیلو گرم آهک به کار می رود . گاهی نیز بنابر لزوم مقداری پاره سنگ به آن می افزایند . طریقه شفته ریزی بدین صورت است که شفته را در پی ریخته و پس از آنکه شفته به حدود 20 یا 30 سانتی متر رسید آن را در یک سطح افقی هموار می کنند و یک روز آن را به حالت خود می گذارند . تا آبش در اثر تبخیر یا جذب کاهش باید ( اصطلاحا دونم شود ) سپس آن را با وزنه ی سنگینی ( تخماق ) می کوبند تا کاملا متراکم گردد . مجددا به همان ارتفاع شفته ریزی انجام گرفته و تا پر شدن پی همچنان ادامه می یابد .
4. پی بتنی : 
   بتن را می توان یکی از مقاومترین و مستحکم ترین سنگ های مصنوعی دانست . لذا پی هایی که با بتون ساخته می شود ، بهترین پی در کارهای ساختمان به شمار می آیند . امروزه توصیه می شود . که پی کلیه ی ساختمانها را با بتون مسلح بسازند به خصوص در مناطق زلزله خیزی نظیر شهر های جنوب خراسان ، دامنه های سلسله ی جبال البرز ، قزوین حتی برای ساختمان سبک و یک طبقه نیز پی های بتونی از نوع نواری آن بسیار مناسب خواهد بود . زاویه ی پخش بار در پی های بتنی بین 30 تا 45 درجه می باشد . لذا می توان این گونه پی ها را پلکانی یا به صورت هرم ناقص ( سومل ) ساخت و از مصرف اضافی بتن صرفه جویی نمود . پی سازی با بتن بدین طریق انجام می گیرد که ابتدا کف پی را به اندازه تقریبی 10 سانتی متر بتن کم سیمان با نام مکر می ریزند . که سطح خاک و بتن اصلی را از هم جدا کرده و همچنین سطح پی را جهت بتن ریزی اصلی تراز نمایند . سپس روی بتن مگر داخل پی را با تخته قالب بندی می کنند و پس از آماده شدن قالب بتن ساخته شده را داخل قالب ریخته و خوب می کوبند ویبرا تور ( لرزاننده ) به آن ارزش می دهند . 
   تا بتون اصطلاحا جا بیفتد یعنی دانه های شن ماسه در بتون عمل جایگیری را کاملا انجام دهند و متراکم گردند . بارگذاری روی پی های بتنی بایستی حداقلهفت روز پس از پی ریزی انجام می گیرد . ضمنا باید توجه داشت ، چنانچه بتون از نوع مسلح باشد ، باید ابتدا میلگرد در قالب جاسازی شده ، سپس بتن ریزی صورت گیرد ، از این پی شفته در ساختمان های اسکلت فلزی استفاده می شود .
5. پی های نقطه ای :برای ساختمانهایی که بار آن ها به صورت متمرکز (نقطه ای)به زمین منتقل می شود ساخته میگردد مانند ساختمان های فلزی یا ساختمان های بتونی
   لایه های پی های نقطه ای:
   1. زمین مناسب
   2. بتن مگر
   3. میلگرد های کف پی
   4. بتن اصلی
   5. صفحه زیر ستون (در ساختمانهای اسکلت فلزی)
6. پی های نواری: 
   این پی ها معمولا در ساختمان های آجری مورد استفاده قرار می گیرد. حداکثر عمق پی های نواری در حدود 50 و عرض پی قدری بزرگتر از عرض دیوار روی آن می باشد.
   لایه های پی های نواری به ترتیب از پایین به بالا:
   1. شفته ریزی
   2. کرسی چینی
   3. شناز
   4. ملات ماسه سیمان برای ایزولاسیون رطوبتی
   5. قیر گونی
   6. ملات ماسه سیمان برای پوشش روی قیر گونی
   7. دیوار چینی اصلی
7. پی های گسترده :به پی هایی اطلاق می شود که بار چند ستون یا دیوار را که در ردیف ها یا امتداد های مختلف قرار دارند به زمین منتقل می نمایند. پی گستره ممکن است به شکل دال مجموعه تیر_دال و... ساخته شود.
   باید توجه کرد که در بندر عباس با توجه به گرمای هوا باید 3الی4 ساعت بعد از ریختن بتن فونداسیون آبدهی بتن آغاز شود و بتن ریزی بعد از ظهر انجام گیرد.
   در صورت که بتن ریزی در صبح زود تا قبل از ساعت 10 صبح انجام گیرد دمای بتن را با خنک کردن آب مصرفی بتن .به کار بردن سیمان مناسب با حرارت زدایی کم. پایین نگه داشتن دمای سیمان با نگهداری سیمان در سیلو های عایق بندی شده. 
   کاهش دمای مصالح سنگی با انبار کردن آنها و یا آب پاشی یا دمیدن هوای سرد به آنها و نگهداری ابزار و ماشین آلات تهیه و حمل مخلوط بتن در سایه و یا آب پاشی به آنها پایین تر از 32 درجه آورد.
   لازم به ذکر است حداقل سیمان یا مواد سیمانی در مناطق ساحلی خلیج فارس 350kg/mو حداکثر آن 425kg/m بتن می باشد.
   مقدار کلرید های مصرفی در بتن مسلح باید کمتر از 500 قسمت در میلیون باشد.میزان کل کلرید قابل حل در آب بتن سخت شده 28 روزه نیز باید مطابق آیین نامه مقررات ملی ساختمان باشد.
8. پی صفحه ای : 
   پی صفحه ای ( رادیوژنرال ) ، در مواردی استفاده می شود که بارهای وارده از ساختمان بسیار بوده (بار آسمان خراش ها ) و یا مقاومت زمین تا قدری کم باشد . که جهت انتقال بار به خاک تمام سطح زیر ساختمان مورد لزوم قرار گیرد . پی صفحه ای به صورت یک پارچه از بتن آرمه در سر تا سر زیر ساختمان ساخته می شود که میله ی ستون ها و دیوار بر روی آن قرار می کیرد . در بعضی مواقع که بار بسیار زیاد باشد . سطح پی را بزرگ تر از سطح ساختمان روی آن می سازد تا پخش فشار در سطح بزرگتری انجام پذیرد . 
   پی های صفحه ای به صورت مختلف ساخته مکی شود و مانند پی صفحه ای ساده صفحه با دیوار محیطی ، صفحه ای با تیر صفحه ای با دیوار بتنی در یک جهت – صفحه ای با دیوار بتنی در دو جهت و پی های سلولی
9. پی های مشترک : 
   هر گاه برای دو و یا چند ستون یک پی ساخته شود پی را مشترک گویند . پی مشترک وقتی مورد استفاده قرار می گیرد که :
   1. فاصله پی ها از یکدیگر کم بوده و یا طوری باشد که سطح پی ها ، یکدیگر را بپوشانند .
   2. یکی از پی ها در کنار زمین همسایه قرار گرفته باشد .
   3. وقتی که به علت طول زیاد یک بنا مجبور باشیم ساختمان را درز انبساط ( ژوئن ) بسازیم . در این صورت برای ستون های مجاور درز انبساط پی مشترک در نظر می گیرد . چنانچه برای در پی بار های مختلف خواسته باشیم پی مشترک طرح نمائیم . پی مزبور به شکل ذوزنقه ای خواهد که تا عده ی کوچک در طرف بار کمتر و قاعده بزرگ آن در جهت باریستنر باشد .
10. پی باسکولی : 
    برای جلوگیری از چرخش فونداسیون و تیر و در کنار دیوار همسایه از فونداسیون باسکولی یا استواپییم استفاده می شود .
11. پی های کلاف شده : 
    اتصال دو پی فنرو توسط شناژ ( بتن آرمه ) را پی کلاف شده می نامند . در مناطق زلزله خیز بهترین نوع پی نوع پی برای ساختمانهای مسکونی معمولی به حساب می آید . در حالتی که ضخامت شفاژ از ارتفاع پی کمتر باشد ، به دو صورت اتصال صورت می گیرد :
    1. سطح بالایی شناژ و سطح بالایی پی در یک امتداد قرار می گیرد .
    2. سطح زیر شناژ با سطح زیر پی در یک امتداد قرار می گیرد .
12. پی های شمعی : 
    شمعها اعضایی از جنس فولاد ، بتن ، بتن مسلح ، و چوب می باشند که در صورت مناسب نبودن ظرفیت باربری زمین برای استفاده از شالوده های سطحی ، از آنها برای ساخت شالوده های عمیق ( شالوده های شمعی ) استفاده می شود . وقتی که لایه یا لایه های فوقانی خاک دارای قابلیت فشردگی زیاد و یا خیلی ضعیف باشند ، به طوری که نتوان از شالوده سطحی برای توزیع بار ساختمان استفاده کرد ، شالوده های شمعی برای انتقال بار به لایه تحتانی محکمتر و یا سنگ بستر مورد استفاده قرار می گیرند. وقتی که بستر سنگی و یا لایه محکمتر تحتانی در عمق معقولی از سطح زمین قرار نداشته باشد ، از شمع برای انتقال تدریجی بار استفاده میشود . در این حالت ، بیشتر مقاومت شمع از طریق نیروی اصطکاک بین سطح تماس شمع و خاک ( مقاومت جلدی ) تامین میشود . اگر شمع ها تحت تاثیر نیروی افقی قرار گیرند ، در حالی که هنوز قابلیت حمل بار های قایم را دارا هستند ، می توانند به وسیله خمش ، نیرو های افقی راحمل نمایند . این وضعیت اغلب در شالوده سازه های حایل خاک که وظیفه آنها مقاومت در مقابل فشار جانبی خاک است و یا ساختمان های بلند که تحت تاثیر نیروی باد یا زلزله قرار دارند ، پیش می آید .

پی و پی سازی

پی و پی سازی

فصل اول: تقسیم بندی زمینها از نظر مقاومت در مقابل بارساختمان

بطور کلی زمینها به چند دسته تقسیم می شوند :

• زمینهای خاکریزی شده ( زمینهای خاک دستی ): مانند بعضی از اراضی شمال تهران و خندق های پر شده که همه بوسیله خاک دستی پر شده اند ، مقاومت این زمینها بسیار کم بوده و قدرت مجاز آنها در حدود 80 گرم بر سانتی متر مربع می باشد . این زمینها بدون پی سازی های ویژه مانند شمع کوبی و غیره به هیچ وجه برای ساختمان مناسب نیستند .
• زمینهای ماسه ای : مانند زمینهای سواحل دریا ، این زمینها برای ساختمانهای سبک مناسب هستند و در حدود 1 تا 2/1 کیلوگرم بر هر سانتی متر مربع بار تحمل می نمایند و در بعضی از انواع زمینهای سواحل دریا که ماسه ای بوده و به کل فاقد خاکهای چسبنده می باشد (خاک رس) بیش از 500 گرم بار تحمل نمی کنند . در این گونه زمینها نیز باید برای ساختمانهای سبک طبق شرایط محلی پی سازی ویژه صورت بگیرد و برای ساختمانهای بزرگ ابعاد پی باید با توجه به مطالعات مکانیک خودرو و بر طبق محاسبه ساخته شود .
• زمینهای شنی : اگر این زمینها دارای دانه بندی خوب باشند به طوری که دانه های ریز فضای خالی بین دانه های درشت تر را پر نموده و تولید جسم توپر و متراکمی کرده باشد و این دانه بندی به وسیله ماده چسبنده به هم متصل باشد (خاک رس به اندازه لازم) برای ساختمان بسیار مناسب بوده و مقاومت مجاز آن در حدود 5/2 و حتی 5/3 کیلو گرم بر سانتی متر مربع می باشد به این گونه ها زمینها دج گفته می شود .
• زمینهای رسی : این زمینها به دو دسته تقسیم می شوند :
  1. زمینهای رسی خشک: که فشاری در حدود 5/1 کیلوگرم بر سانتی متر مربع را تحمل می نمایند مانند زمینهای جنوب تهران
  2. زمینهای رسی تر (آبدار) : این زمینها به واسطه وجود آب فراوان داخل خاک دارای سستی های زیاد بوده و قدرت مجاز آن بر حسب درصد آب موجود در آن متفاوت است . باید توجه نمود که اعداد داده شده در فوق برای مقاومت مجاز زمین در خاکهای مختلف کاملاً تقریبی بوده زیرا تعیین مقاومت مجاز خاک به عوامل دیگر از قبیل آب های تحت الارضی ودرصد خاکهای چسبنده و غیره نیز بستگی دارد .

فصل دوم: پیاده کردن نقشه

پاک سازی و تسطیح زمین:
قبل از پیاده کردن نقشه باید عملیات تسطیح و پاک سازی محل ساختمان را انجام دهیم . این عملیات شامل تخریب بناهای موجود وغیر قابل استفاده ریشه کنی بوته ها و درختان تمیز کردن نخاله ها و سنگ و کلوخ است . تخریب ساختمانها کاری تخصصی است و باید توسط افرادی که در این کار مهارت دارند انجام شود . ریشه کنی درختان را می توان توسط ابزارهای دستی یا مکانیکی انجام داد . بریدن درختان بزرگ را باید به افراد ماهر واگذار کرد . محل ساختمان باید کاملاً از چمن و دیگر نباتات پاکسازی شود این عمل در واقع برای پاکسازی خاک صورت میگیرد . چون ممکن است حدود 30 سانتیمتر از خاک سطحی شامل گیاهان زنده و نباتات باشد در نتیجه خاک سطحی سست شده و به آسانی فشرده میشود که این خاک برای ساختمان سازی مناسب نیست . پس این خاک باید با ماشین آلات خاک برداری یا با وسایل دستی ساده مانند بیل و فرغون برداشته و به محل مناسبی حمل شود . در ضمن چنانچه سطح زمین نا صاف باشد باید با گریدر و یا با وسایل دستی تسطیح و خاکهای اضافی به محل دیگری برده شود .

پیاده کردن نقشه و هدف آن :
پس از اینکه مراحل مطالعه و طراحی هر طرح ساختمانی به پایان رسید و نقشه آن آماده شد ، باید برای شروع عملیات ساختمانی ، موقعیت و محل دقیق آن روی زمین مشخص شود . منظور از پیاده کردن نقشه ، مشخص کردن گوشه ها ، و محور ها و اضلاع طرح بر روی زمین است که به وسیله مترکشی یا دوربین های نقشه برداری تعیین ، میخ کوبی و سپس رنگریزی می شود .

به بیان دیگر ، پیاده کردن نقشه بر روی زمین مرحله ای بین طرح و شرع عملیات ساختمانی است . نکته بسیار مهم اینکه عمل پیاده کردن نقشه باید کنترل شود یعنی پس از میخ کوبی گوشه ها و تعیین محورها و قبل از رنگریزی باید با اندازه گیری مجدد اضلاع و زوایا ، از درستی آنها مطمئن شد . در غیر اینصورت باید نسبت به اصلاح آنها اقدام شود . در مورد اهمیت کنترل و پیاده کردن نقشه باید متذکر شد که اگر محل ساختمان یا ارتفاع کف آندرست مشخص نشده باشد ، زمان و هزینه های انجام شده ی عملیات ساختمانی ، به هدر رفته و خسارات سنگین در بر خواهد داشت ، در صورتی که با صرف وقت کم برای کنترل عملیات پیاده کردن ، که کاری بسیار ساده است می توان از زیانهای مادی و اتلاف وقت جلوگیری کرد .پیاده کردن نقشه یک ساختمان با ابزار ساده مانند متر و ابزار دقیق مانند دوربین نقشه برداری و متر امکان پذیر است . 


فصل سوم: گودبرداری

گود برداری:
بعد از پیاده کردن نقشه و کنترل آن در صورت لزوم اقدام به گود برداری می نمایند. در کلیه ساختمانهایی که تمام یا قسمتی از بنا پایینتر از سطح طبیعی زمین احداث می شود باید گود برداری انجام شود .
گاهی ممکن است عمق گود برداری به چندین متر برسد . گود برداری معمولاً با وسایلی مانند بیل مکانیکی ویا لودر ودر صورت محدودیت زمین و یا عدم دسترسی به ماشین آلات از وسایل دستی مانند بیل و کلنگ و فرغون و در عمق زیاد یا منطقه وسیع مثل پارکینگ های زیر زمینی ، انبارهای بزرگ زیر زمینی و غیره با کمک سایر ماشین آلات ساختمانی انجام می گیرد . گود برداری در زمین ها به دو صورت نامحدود و محدود انجام می شود .

گود برداری در زمین های نا محدود :
منظور از زمین های نا محدود ، زمین نسبتا وسیعی است که اطراف آن هیچ گونه ساختمانی نباشد . برای گود برداری این گونه زمین ها از ماشین آلاتی مانند بیل مکانیکی ،لودر ، و ... استفاده می شود و خاک با شیب متناسب برداشته می شود . خاک های حاصل از گود برداری با کامیون به خارج از ساختمان حمل میشود . چنانچه عمق گود برداری نسبتا زیاد باشد گود برداری در لایه های مختلف و به تدریج انجام میگیرد تا به عمق زمین پیش بینی شده برسد .

شیب دیوارهای محل گودبرداری شده :
برای جلوگیری از ریزش دیوارهای محل گود برداری شده به داخل گود ، معمولا دیوارهای کناری حاصل از خاکبرداری یا تراشه های اطراف باید دارای شیب ملایمی باشد . اندازه زاویه شیب به نوع خاک محل گود برداری دارد هر قدر خاک محل سست تر و قابل ریزش تر باشد اندازه زاویه این شیب بزرگتر خواهد شد .
برای جلوگیری از هزینه اضافی میتوان با قالب بندی دیواره های محل گود برداری از زاویه شیب کوچکتری استفاده نمود .

ادامه دارد...

طراحی آرشیتکتی سازه های LSF

راهنمای طراحی آرشیتکتی سازه های فولادی نورد سرد(LSF)

مقاله پیوست، "راهنمای طراحی آرشیتکتی سازه های فولادی نورد سرد" (Lightweight Steel Framing Architectural Design Guide)  نام دارد که به جنبه های مختلف مربوط به طراحی معماری و دیتیلهای اجرایی سازه های ساخته شده از مقاطع فولادی نورد سرد(LSF) می پردازد و در سال 2002 میلادی منتشر شده است.  مطالعه این راهنما را به کلیه دوستانی که دست اندرکار طراحی و اجرای اینگونه ساختمانها هستند توصیه می کنم...

با تشکر از آقای مهندس رابین صدیق پور 

به حجم حدود 2 مگابایت

برای دانلود اینجا کلیک کنید...

http://bayanbox.ir/domain/shoma5.ir/LSF/CSSBI-57-02.pdf?download

منبع : shoma5.ir

بافت های فرسوده

شصت و سومین گفتمان هنر و معماری

بافت های فرسوده

 

از اواسط دهه 1350 که تفکر مرمت و احیای بافت مراکز شهری، شکل گرفت، تا به امروز ، مداخله ها در تغییر فیزیکی بافت کهن (و بعدها با شعار احیاء و نوسازی بافت های فرسوده) توجه بیشتر به چگونگی تغییرات و لزوم کارآئی طرح های جامع شهری، در حفظ بافت مراکز شهری را در پی داشت. معهذا از زمانی که پای اجرای مصوبات به میان آمده، نقض قوانین شهرسازی و مالکیت و نبود مکانیزم اجرائی یکپارچه، از یکطرف و نادیده گرفتن نقش ساکنین و صاحبان اصلی این مراکز از طرف دیگر، چنان مشکلاتی را در پیش راه قرار داده که گهگاه طرفداران رشد و توسعه بافت کهن را از ادامه راه منصرف کرده است.

بر اساس قانون پنجم توسعه کشور، نوسازی و بهسازی بافت فرسوده باید طی فرایندی ده ساله انجام پذیرد، این پروژه می تواند، بزرگترین پروژه عمرانی کشور در طول تاریخ معاصر ایران باشد و به آرزوها و احتیاجات اقشاری که درون این مراکز سکونت دارند، جامه عمل بپوشاند. اگر نوسازی بافت های فرسوده با ضروریات امروز و به منظور بسط عدالت اجتماعی در دستور کار مسئولان قرار گیرد و در سیاست های جاری، اصلی از اصول فقرزدائی به حساب آید، نه تنها احیای بافت های فرسوده، به هدر دادن سرمایه های ملی محسوب نمی شود، بلکه اجرای برنامه های متناسب از این دست، رونق اقتصادی شهرها را نیز به همراه خواهد داشت.

مسلما زمانی که تغییرات در بافت های فرسوده، بدون هماهنگی و شناخت مراتب فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی حاکم شروع شود و با ساکنین آن، همانند اجزای ساختمان (که باید در روند این نوسازی تغییر یابند) برخورد شود، نمی توان انتظار داشت که طرح از استقبال ساکنین برخوردار باشد.

گفته می شود این مراکز، نه تنها در بحبوحه رشدند بلکه ظاهرا در اوج بحران رشد خود قرار دارند، معهذا مداخلات ناشیانه در جهت اصلاح وضعشان می تواند به ناکامی بیانجامد و هرگونه اقدام واقع بینانه بعدی را هم عقیم بگذارد. در نوسازی مراکز قدیمی شهر (که اکثرا بدون توسعه مانده و خطوط پیچیده زندگی خود را حفظ کرده اند) این فقط شبکه اقتصادی حاکم است که خط مشی ها را تعیین می کند، به عبارت دیگر هر گونه تغییر در بافت های قدیمی بستگی به توجیه اقتصادی آن دارد. در اینصورت بدون حمایت و تزریق منابع بخش عمومی، ممکنست ده ها سال پروژه ها به تاخیر بیفتد و مهاجرت تدریجی ساکنین، برای دستیابی به تسهیلات و فضاهای جدید شهری را به همراه داشته باشد و به دنبال آن جایگزینی قشرهای محروم و پناهندگان و مهاجران به جای ایشان، به فرسودگی و خرابی بیشتر آن بیانجامد.

در شصت و سومین گفتمان هنر و معماری و مناظره کارشناسان با ارائه نمونه بافت های کهن بوشهر توسط آقایان دکتر ایرج شهروز تهرانی، مهندس فریبرز جبارنیا، مهندس علی ملکی مباحث نوسازی و بهسازی بافته های فرسوده شهری مورد بحث قرار می گیرد که با نمایش فیلم همراه است.

 

زمان: چهارشنبه 10  آبان ماه 1391 از ساعت 16 الی 19

مکان: موزه هنرهای دینی امام علی (ع) - خیابان ولیعصر – چهارراه نیایش - بلوار اسفندیار –شماره 35

 

 

انجمن مفاخر معماری ایران

www.ammi.ir

شهر ماكت

 

ساحت ماكت يك شهر توسط لگو لند

ادامه نوشته