ایمنی در کارگاههای ساختمانی؛ زیر 5درصد
اصل مهمی که این روزها در کارگاههای ساختمانسازی گوشه و کنار شهر به فراموشی سپرده شد، در حالی که این بخش بیشترین میزان مرگ و میر در حوادث ناشی از کار را به نام خود ثبت کرده است.
شاید شما هم در کوچه و خیابان محل زندگی تان به پروژه های ساختمانی برخورد کرده باشید که عده ای کارگر و استادکار در آن از صبح تا شب مشغول به کار ساخت و ساز هستند.
کمتر پیش آمده که به این موضوع فکر کرده باشیم که آیا ایمنی در مورد نیروهای شاغل در ساختمانهای جدید رعایت می شود؟ آیا کارفرما و یا پیمانکار ساختمانی در قبال ایمنی و بهداشت کار نیروهای شاغل در آن پروژه ها مسئولیتی را متوجه خود می داند؟
آیا کارفرما مسئول است؟ با این حال تا دلتان بخواهد در همان چند لحظه ای که از کنار ساختمان جدید در حال احداث رد می شویم در مورد کیفیت سازه جدید، متراژ واحدها، قیمت فروش، منطقه ایجاد ساختمان جدید، نورگیر بودن ساختمان، پارکینگ داشتن و نداشتن و مواردی از این دست فکر می کنیم.
حتی پیش آمده که جلو می رویم و می پرسیم: ببخشید واحدهای این ساختمون فروشیه؟ متری چند؟ صاحبش اینجاست؟ ولی هیچگاه از خودمان هم نپرسیدیم که آیا در ساخت این سازه جدید بهداشت کار و ایمنی در مورد کارگران شاغل هم رعایت می شود؟ آیا کارفرما خود را موظف به تلاش برای حفظ سلامتی نیروهای شاغل در آنجا هم می داند؟
هرچند پیگیری موضوع ایمنی و بهداشت کار نیروی شاغل در یک کارگاه ساختمانی بر عهده رهگذران و مردم نیست اما نتیجه ای که می توان از این بحث گرفت این است که موضوع مربوط به ایمنی نیروی کار به عنوان مهم ترین سرمایه اجتماعی در درجه آخر اهمیت و چه بسا بدون اهمیت تلقی می شود.
سوژه دست به نقد روزنامهها! دلیل این مدعا اینکه شهرداری ها صاحبان پروژه های ساختمانی را موظف می کنند تا به اصطلاح شناسنامه و یا تابلوی حاوی اطلاعات پروژه را از قبیل مهندس ناظر، پیمانکار، منطقه ساخت، تعداد طبقات و موارد دیگر را در قالب یک تابلو در کنار پروژه به نمایش بگذارد، اما در این تابلو هیچ اثری از وضعیت نظارت بر ایمنی و بهداشت کار وجود ندارد.
امروز عبارت آشنای "اول ایمنی، بعد کار" فقط در برخی پروژه های بزرگ کشور به صورت یک تابلوی کوچک که شاید چندان به آن توجه هم نشود خودنمایی می کند و می توان گفت به صورت کلی در پروژه های کوچک اصلا چنین موضوعی اهمیت ندارد.
صفحات حوادث روزنامه ها نیز تا بخواهیم در طول هفته حوادث ناشی از کار، سقوط کارگر از ارتفاع، سقوط در چاه، ریزش آوار ساختمانی و مواردی از این دست را با آب و تاب خاصی نقل می کند.
کاربرد نمایشی"اول ایمنی، بعد کار" همه بارها شنیده ایم که در فلان پروژه ساختمانی عدم رعایت ایمنی در ساخت و یا گودبرداری های غیراصولی باعث ریزش آوار و مدفون شدن چند کارگر در زیر آوار شده است. اما سوال اینجاست که چرا بعد از هر حادثه، نه تنها به فکر جلوگیری از تکرار حوادث مشابه نیستیم بلکه به راحتی حوادث گذشته را نیز به بوته فراموشی می سپاریم؟
به دلیل اهمیت موضوع مربوط به حمایت از کارگران شاغل در بخش ساختمان، قانون به صراحت اعلام کرده است: کارگران شاغل در کارهای ساختمانی اعم از ایجاد یا توسعه ساختمان، تجدید بنا، تعمیرات اساسی و یا تخریب مربوط به ساختمان و به ترتیب مندرج در قانون با نام نویسی و اخذ کد ملی نزد سازمان تامین اجتماعی بیمه میشوند.
نظر قانون در حال حاضر مهم ترین و شایع ترین حوادث ناشی از کار در کارگاه های ساختمانی که متاسفانه بالاترین آمار مربوط به مرگ و میر و فوت کارگر نیز در این بخش اتفاق می افتد مربوط به سقوط از ارتفاع، برق گرفتگی، ریزش آوار، سقوط اجسام سخت از ارتفاع و برخورد آن با کارگر و عدم استفاده از تجهیزات ایمنی نظیر دستکش و کلاه و یا تجهیزات دیگر است.
یک مقام مسئول در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص اقدامات صورت گرفته برای افزایش سطح بهداشت کار و ایمنی در کارگاه های ساختمانی از افزایش کمیته های حفاظت فنی و بهداشت کار در سراسر کشور به میزان حدود 11.6 درصد خبر داد.
هم اکنون تعداد کمیته های حفاظت فنی و بهداشت کار در کارگاه های مختلف اعم از ساختمانی و غیره، هزار و 36 کمیته است، کمیتههای حفاظت فنی و بهداشت کار، به عنوان یکی از مهمترین ابزار در خدمت بازرسی کار است.
افزایش 11.6درصدی کمیتههای بهداشت بازرسیهای ادواری و دوره ای و نیز آموزش های حفاظت فنی و ایمنی محیط کار تاکنون تاثیر قابل توجهی در کاهش حوادث ناشی از کار داشته است به نحوی که افزایش آنها در حد اصولی و لازم می تواند بیش از 50 درصد در کاهش حوادث یاد شده موثر باشد.
در حال حاضر برنامه ریزی های مناسبی برای افزایش سطح ایمنی در کارگاه ها صورت گرفته است. این برنامه ها طبق یک زمانبندی و اهداف کمی و کیفی توانسته است نسبت به افزایش کمیته ها در سطوح مختلف کارگاه ها موثر واقع شود.
طی سال های گذشته پیشرفت هایی در خصوص بهبود وضعیت ایمنی در کارگاه ها و واحدهای تولیدی کشور صورت گرفته است، با این حال، امروز تنها اثری که از رعایت ایمنی در کارگاه ها دیده می شود فقط نصب تابلوی رعایت ایمنی آن هم در کارگاه های بزرگ است.
سایه خطرات جدید در ساختمان سازی نماینده سابق کارگران در هیئت حل اختلاف، اظهار داشت: به دلیل رعایت نکردن موارد ایمنی و بهداشتی در کارگاه ها، شاغلان ساختمانی و معدن دارای بیشترین آسیب ها و صدمات هستند.
کارگران و شاغلان بدون کلاه ایمنی و عدم رعایت موارد مربوط به بهداشت کار به وضوح در کارگاه های ساختمانی مشاهده می شود، پیمانکاران و کارفرمایان در احداث پروژه های ساختمانی فقط به فکر اتمام پروژه و فروش واحدها هستند در صورتی که لازم است تا برای جلوگیری از به وجود آمدن هزینه های جبران ناپذیر در حوادث ناشی از کار، اقداماتی را در ارتقاء ایمنی در محیط کار داشته باشند.
ایمنی زیر 5درصد در زمینه حمایتهای قانونی در مورد کارگرانی که بعد از خروج از کار به دلایلی مانند اخراج، اتمام پروژه، بازنشسته شدن و مواردی از این دست چند سال بعد از خروج از بنگاه دچار آسیب های ناشی از کار می شوند، خاطر نشان میشود: در این مورد بیشتر کارفرمایان تلاش می کنند تا در زمان حضور نیرو در محل کار تسویه ای از بابت رعایت حق و حقوق نیروی کار شاغل در واحد دریافت کند و متاسفانه در مواردی که چنین حوادثی ایجاد شده است، دادگاه حق را به کارفرما داده است.
در حال حاضر رعایت ایمنی و بهداشت کار در کارگاه های کوچک ساختمان سازی زیر 5 درصد باشد در صورتی که نیاز است تا میزان بازرسی ها و نظارت های رعایت مقررات مربوط به ایمنی افزایش یابد.





























جامعه اینترنتی سازمان مهندسی و عمران (Engineering NGO) جهت اتحاد و تبادل نظر مهندسین و اعضای سازمان های مهندسی ساختمان . ایجاد و روزانه UPdate ميشود